Wolna encyklopedia

Édouard Adolphe Casimir Joseph Mortier
Data urodzenia	13 lutego 1768
Data śmierci	28 lipca 1835
15. Premier Francji
Okres urzędowania	od 18 listopada 1834 do 12 marca 1835
Poprzednik	Hugues Maret, diuk Bassano
Następca	Victor, 3 diuk Broglie

Édouard Adolphe Casimir Joseph Mortier (ur. 13 lutego 1768 w Le Cateau-Cambrésis, zm. 28 lipca 1835 w Paryżu) – książę Treviso, generał francuski, marszałek Francji za Napoleona I.

Biografia

Jego ojciec był kupcem, a młody Édouard już w wieku 23 lat zaciągnął się do pierwszego batalionu ochotników departamentu północnego jako kapitan, 2 lata później był już dowódcą batalionu i generał adiutantem. Walczył pod Mons, Fleurus, Jemapes, Nerwinde. Po kolejnych 2 latach służby (1795) mianowany generałem brygady. Pod Frydbergiem wziął 2 tys. jeńców, potem podszedł pod Frankfurt. Po Campo-Formio podjął dowództwo 23 pułku jazdy. Jako generał brygady walczył w 1799 pod Zurychem z rosyjską dywizją Rosemberga. 25 września 1799 na polu bitwy otrzymał od Massény stopień generała dywizji. W 1803 otrzymał rozkaz zajęcia Hanoweru, który sumiennie wypełnił. Po powrocie do kraju mianowany dowódcą gwardii konsularnej. W kampanii 1805 brał udział jako generał jednej z dywizji Cesarza. W wojnie pruskiej zajął Hamburg, pobił Szwedów pod Anklam, potem walczył pod Frydlandem. Do 1808 r. dowodzony przez niego VIII Korpus Wielkiej Armii był odpowiedzialny za dozorowanie wybrzeża od ujścia Łaby do ujścia Parsęty. Od lutego do 2 lipca 1807 grupa operacyjna VIII Korpusu oblegała twierdzę Kołobrzeg. W 1808 wysłany został do Hiszpanii, gdzie dowodzić miał 5. korpusem i gdzie razem z Lannesem szturmował Saragossę. W 1809 wygrał ważną bitwę pod Occana. Razem z Soultem szturmował Badajoz, potem oblegał Kadyks. W 1812, jako dowódca młodej gwardii, uczestniczył w wyprawie rosyjskiej. W czasie odwrotu, ostatni opuścił Moskwę, wysadziwszy najpierw część Kremla. Gdy dotarł potem do Frankfurtu, odbudował młodą gwardię i na jej czele walczył pod Lützen, Dreznem i Lipskiem. Brał udział w kampanii 1814. Potem, razem z Marmontem bronił Paryża przed rojalistami, jednak po kapitulacji oświadczył się za królem. W czasie 100 dni dowodził 16. dywizją. Po bitwie pod Waterloo (w której nie brał udziału) mianowany członkiem sądu wojennego w sprawie Ney'a. 18 listopada 1834 mianowany premierem. 28 lipca 1835 Mortier towarzyszył królowi w przechadzce po bulwarze Temple, mimo krążących, dość głośno, plotek o zamachu. Tam został ranny w lewe ucho kulą, od czego zginął.

Głównym i najsławniejszym chyba przymiotem Mortiera była jego wielka skromność, wartość tak rzadka wśród żołnierzy. Oprócz tego był dobrym strategiem i administratorem, a także zarządcą. Świetnie sprawdzał się jako polityk (premier), za to brak mu było szaleńczej waleczności Lannesa czy odwagi Neya.

Zobacz też

• V Korpus Wielkiej Armii
• VIII Korpus Wielkiej Armii

Linki zewnętrzne

• Heraldica.org – heraldyka napoleońska

Poprzednik Simon Bernard

Minister wojny Francji, 1834-1835

Następca Henri Gauthier de Rigny