Wolna encyklopedia
| Gmina Évora | |
| Herb | Flaga |
| Powierzchnia | 1 308,25 km² |
| Położenie | 38°33' N 07°57' W |
| Liczba ludności (2001) | 56 525 mieszk. |
| Gęstość zaludnienia | 0,023 mieszk./km² |
| Liczba sołectw | 19 |
| Region | Alentejo |
| Podregion | Alentejo Central |
| Dystrykt | Évora |
| Dawna prowincja | Alto Alentejo |
| Kod pocztowy | 7000 |
| Urząd gminy | Praça de Sertório |
Évora - miasto w Portugalii, w dystrykcie Évora, historyczna stolica regionu Alentejo w podregionie Alentejo Central. Jest siedzibą gminy o tej samej nazwie.
Historyczne centrum miasta wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO w 1986 roku.
Spis treści |
Historia
Położone na prawym brzegu rzeki Anas miasto istniało już w starożytności jako kolonia rzymska Ebora. W średniowieczu dostało się pod panowanie Maurów. Największy rozkwit przypada jednak na okres między XIV a XVI wiekiem, kiedy Évora znajdowała się we władaniu portugalskiego rodu Avis. Wzniesiono tu wówczas istniejące do dziś liczne pałace, a także budynki w stylu renesansowym i manuelińskim. W 1559 roku powstał tu także uniwersytet jezuicki, założony przez ówczesnego kardynała, a późniejszego króla Henryka I.
Miasto straciło jednak na znaczeniu po przejęciu kontroli nad Portugalią przez władców hiszpańskich w 1580 roku. Évora była w kolejnych stuleciach prowincjonalnym ośrodkiem handlowym , chociaż tutejszy uniwersytet działał jeszcze do 1759 roku. Współcześnie mieszka tu 50 tys. mieszkańców, a więc dwukrotnie mniej niż w średniowieczu.
Zabytki
Z czasów rzymskich w Évorze zachowała się świątynia (Templo Romano), będąca najlepiej zachowaną starożytną świątynią w Portugalii. Nie wiadomo dokładnie, jakiemu bóstwu była poświęcona, istnieją hipotezy mówiące o kulcie Diany w tym miejscu, jednak bardziej prawdopodobne jest, że była to świątynia Jowisza. Budowla pochodzi z II wieku n.e., a jej dobry stan zachowania wynika z faktu, że wykorzystywano ją także w czasach późniejszych - w średniowieczu było to miejsce egzekucji ofiar Świętej Inkwizycji, później zaś - aż do 1870 roku - istniała tu rzeźnia.
Z czasów panowiania Maurów w Évorze zachował się oryginalny układ uliczek z wybielanymi wapnem domami. Tuż po odbiciu miasta przez Portugalczyków w XII wieku wzniesiono tu także romańską katedrę (Sé). Obiekt ten był w późniejszych stuleciach wielokrotnie przebudowywany i masywne, romańskie wieże obronne kontrastują dziś z późniejszymi gotyckimi elementami architektonicznymi. Przy katedrze działa muzeum, mieszczące się w dawnym pałacu arcybiskupim.
Z XV wieku pochodzi natomiast Kościół św. Franciszka (Igreja de São Francisco) i przylegająca do niego Capela dos Ossos - "kaplica kości". Ściany i kolumny kaplicy pokryte są kośćmi ponad 5 tysięcy mnichów. W XV i XVI wieku w okolicach Evory znajdowało się ponad 40 cmentarzy klasztornych, a ponieważ ziemia była wówczas cenna, tutejsi mnisi zgromadzili szczątki umarłych w jednym miejscu.
Do innych zabytków miasta zaliczają się między innymi pustelnia São Bras (Ermida de São Brás), uważana za jedną z prac Diogo de Boitaca, Kościół Matki Bożej Łaskawej (Igreja Nossa Senhora da Graça) z XVI-wiecznym frontonem z rzeźbami Atlasów podtrzymujących kule ziemskie (motyw ten występuje w herbie króla Manuela), klasztor Calvario z 1570 roku, kościół i klasztor Klarysek i inne.
Gmina Évora
| Liczba ludności gminy Évora (1801 – 2004) | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1801 | 1849 | 1900 | 1930 | 1960 | 1981 | 1991 | 2001 | 2004 |
| 18620 | 16995 | 25563 | 35903 | 50095 | 51572 | 53754 | 56519 | 55619 |
Sołectwa
Sołectwa gminy Évora:
- Bacelo
- Canaviais
- Horta das Figueiras
- Malagueira
- Nossa Senhora da Boa Fé
- Nossa Senhora da Graça do Divor
- Nossa Senhora da Tourega
- Nossa Senhora de Guadalupe
- Nossa Senhora de Machede
- Santo Antão
- São Bento do Mato
- São Mamede
- São Manços
- São Miguel de Machede
- São Sebastião da Giesteira
- São Vicente do Pigeiro
- Sé e São Pedro
- Senhora da Saúde
- Torre de Coelheiros
Linki zewnętrzne
Współrzędne: 38°33' N 07°57' W![]()
- Mapy i zdjęcia satelitarne: 38°33'00" N 07°57'00" W
- Zdjęcie satelitarne: Google Maps
- Mapa: Mapquest
Bibliografia
- Ellingham Mark, Fisher John, Kenyon Graham, Portugalia, seria: Praktyczny przewodnik, Wydawnictwo Pascal, Bielsko-Biała 2000, str. 465-472
Centrum miasta Angra do Heroísmo na Azorach • Klasztor Hieronimitów i Wieża Belém w Lizbonie • Klasztor w Batalha • Klasztor Chrystusa w Tomarze • Historyczne centrum Évory • Opactwo w Alcobaça • Krajobraz kulturowy w Sintrze • Historyczne centrum Porto • Prehistoryczna sztuka naskalna w dolinie Côa • Lasy wawrzynowe na Maderze • Region winny Alto Douro • Historyczne centrum Guimarães • Krajobrazy winnic na wyspie Pico