Wolna encyklopedia
Úpská Jáma pol. Kocioł Upy – kocioł polodowcowy w Sudetach Zachodnich, w czeskiej części pasma Karkonoszy.
Spis treści |
Położenie
Úpská Jáma położona jest na obszarze czeskiego Karkonoskiego Parku Narodowego czes.Krkonošský národní park (KRNAP), po czeskiej stronie Karkonoszy, na południe od Przełęczy pod Śnieżką, między Śnieżką i drugim co do wysokości szczytem Karkonoszy – Studziennej Góry czes.Studnični hora (1554 m n.p.m.).
Charakterystyka
Szczególnie ciekawe są ślady pozostawione przez lodowce, które przed tysiącami lat występowały w Karkonoszach są kotły polodowcowe jednym z nich jest kocioł polodowcowy – Úpská jáma. Głęboki otoczony urwistymi skałami kocioł polodowcowy Úpskiej jamy wyżłobiony w plejstocenie przez lodowce nadaje Karkonoszom wysokogórskiego charakteru. Urwiste skaliste stoki Upskiej jamy podcinają południowo-zachodnie zbocza Śnieżki, oraz południowo-wschodnią część wierzchowiny Równi pod Śnieżką. Strome ściany skalne, kotła mają ponad 350 m wysokości, górna krawędź Upskiej jamy położona jest na wysokości ok. 1420 m. Przy krawędzi kotła na Torfowiska, na Równi pod Śnieżką, w pobliżu Úpskiej jamy znajdują się źródła rzeki Upy i kilku potoków stanowiących jej dopływy, które po drodze do kotliny dużą różnicę stromych wysokości zboczy dużego kotła polodowcowego pokonują kaskadowymi wodospadami spadając na dno kotliny gdzie łączą się w jedną rzekę.
Flora i fauna
W otoczeniu kotła panuje specyficzny mikroklimat typu subpolarnego, w wyniku czego wykształciły się gatunki roślinności alpejskiej i arktycznej a pobliżu wodospadów spotkamy szereg rzadkich gatunków roślin i zwierząt, którym odpowiada duża wilgotność tego środowiska. Występuje tu: sasanka alpejska, modrzyk górski oraz spotkać można endemiczny gatunek skalnicy śnieżna. Wśród zwierząt występują tu głównie ptaki i ślimaki.
Ciekawostka
W Karkonoszach największe kotły polodowcowe znajdują się po stronie czeskiej.
Turystyka
Szlaki turystyczne
niebieski – szlak prowadzi wschodnią ścianą Upskiej jamy Pecu pod Sněžkou na Przełęcz pod Śnieżką.
żółty – szlak po wschodniej stronie Upskiej jamy z widokiem na kocioł prowadzący z Pecu pod Sněžkou na Śnieżkę.
Uwaga
Zimą ze względu na groźne lawiny Úpská Jáma jest bardzo niebezpiecznym miejscem. Zimą szlak turystyczny przez Úpską Jámę jest zamknięty.
