Wolna encyklopedia
| (136472) Makemake | |
 Artystyczna wizja Makemake |
|
| Odkrywca | Michael E. Brown, Chad Trujillo, i David Rabinowitz |
| Data odkrycia | 31 marca 2005 |
| Nr kolejny planetoidy | 136472 |
| Charakterystyka orbity (J2000) | |
| Występowanie planetoidy |
Pas Kuipera obiekt transneptunowy cubewano |
| Półoś wielka | 45,6032 j.a. |
| Mimośród | 0,1569 |
| Peryhelium | 38,4445 j.a. |
| Aphelium | 52,7619 j.a. |
| Okres obiegu wokół Słońca |
309 lat 316 dni 20 godzin |
| Średnia prędkość orbitalna |
4,41 km/s |
| Nachylenie orbity względem ekliptyki |
28,96° |
| Charakterystyka fizyczna | |
| Średnica | 1600 – 2000? km |
| Masa | ~4 × 1021 kg |
| Średnia gęstość | ~2,0 g/cm3 |
| Okres obrotu wokół własnej osi |
3,9 h |
| Albedo | 0,8 ± 0,2 |
| Jasność absolutna | -0,4 m |
| Średnia temperatura powierzchni | ~30K |
Makemake (oficjalnie: 136472 Makemake) – planeta karłowata, jeden z obiektów pasa Kuipera, trzecia co do wielkości rozpoznana planeta karłowata i drugie co do wielkości znane ciało z pasa Kuipera. Zalicza się do ciał typu cubewano. Jego średnica to około ¾ średnicy Plutona. Jako nieliczne z ciał swojego typu Makemake nie posiada odkrytego satelity. Jego ekstremalnie zimna średnia temperatura (około 30K) sprawia że jego powierzchnię pokrywa najprawdopodobniej metanowy i etanowy lód.
Spis treści |
Odkrycie
Makemake, pierwotnie znany pod nazwą (136472) 2005 FY9 (nieformalnie również jako Easterbunny, czyli "Wielkanocny zajączek"), został odkryty 31 marca 2005 roku, lecz o odkryciu tego ciała poinformowano 29 lipca 2005 roku – w tym samym dniu świat dowiedział się o istnieniu jeszcze dwóch innych obiektów transneptunowych: 136199 Eris, która okazała się większa od 134340 Plutona, i nieco mniejszej 136108 Haumei.
Od 11 lipca 2008 obiekt otrzymał nazwę "Makemake" i został zakwalifikowany jako planeta karłowata i plutoid[1]. Nazwa pochodzi od Make-make, boga – stwórcy ludzkości w wierzeniach mieszkańców Wyspy Wielkanocnej.
Orbita
Orbita 136472 Makemake nachylona jest do płaszczyzny ekliptyki pod kątem 29°. Na jeden obieg wokół Słońca ciało to potrzebuje ok. 309 lat. Obecnie oddalone jest ono o 52 j.a.[2] od Słońca, czyli prawie w aphelium.
Makemake jest klasyfikowany jako klasyczne cubewano, jego orbita podobna jest do orbity 136108 Haumei; nachylona względem ekliptyki pod stosunkowo dużym kątem i umiarkowanie eliptyczna (e~0,15). 136472 Makemake krąży jednak nieco dalej od Słońca niż Haumea.
Właściwości fizyczne
Makemake jest bardzo dużym obiektem wśród transneptunów – ma od 1600-2000 km, ale jego dokładne wymiary nie są znane. Ma wysokie albedo sięgające nawet 0,8. Jest drugim co do wielkości i jasności obiektem transneptunowym. Jest wystarczająco jasny, by był widoczny przez specjalne teleskopy amatorów. Jego jasność absolutna to –0,4m. Jest planetą karłowatą, która bardzo szybko się obraca wokół własnej osi – 3,9 godziny. Nie posiada według obecnej wiedzy żadnych księżyców. Temperatura powierzchni tego ciała to ok. 30 K. Wykryto na Makemake ślady metanu oraz słabą atmosferę. Analizy widmowe powierzchni wykazały obecność gruboziarnistych kryształów metanu, o grubości przynajmniej 1 cm. W przeciwieństwie do Plutona czy Eris, na powierzchni 136472 Makemake występuje mało azotu. Przyczyna jest dotąd nie znana.
Przypisy
- ↑ Dwarf Planets and their Systems. Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN)
- ↑ stan na lipiec 2008
Zobacz też
- Lista planetoid
- Lista obiektów transneptunowych
- Przegląd zagadnień z zakresu astronomii i astronautyki
Linki zewnętrzne
- Baza danych o małych ciałach Układu Słonecznego
- 136472 Makemake w bazie JPL
- Diagram orbity 136472 Makemake
|
||||||||||
Pas Kuipera: Pluton (Charon) • Orkus • Iksjon • 2002 UX25 • Waruna • 2002 TX300 • Haumea • Quaoar • Makemake • 2002 AW197
Dysk rozproszony: Eris • Sedna
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
