Wolna encyklopedia

663 Dywizjon Samolotów Artylerii (ang. 663rd Polish Air Observation Post Squadron; pol. 663 Polski Szwadron Powietrznych Punktów Obserwacyjnych) - pododdział lotnictwa wojsk lądowych Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

Spis treści 1 Historia 2 Personel latający wg stanu na 8.IX.1944 r. 3 Odznaka dywizjonu 4 Uzbrojenie 5 Lotniska bazowania 6 Podsumowanie wysiłku bojowego 7 Źródła 8 Zobacz też

Historia

Za datę powstania 663 Dywizjonu Samolotów Artylerii uznano 8 września 1944, gdy piloci i personel obsługi naziemnej znaleźli się razem na lotnisku Ebola koło Salerno.

Decyzja o sformowaniu jednostki podjęta została na przełomie maja i czerwca 1944 r. Z każdego pułku artylerii II Korpusu Polskiego wytypowano po dwóch oficerów, którzy skierowani zostali do Kairu na badania lekarskie, a następnie do Pretorii w Republice Południowej Afryki. Na początku lipca grupa oficerów artylerii rozpoczęła szkolenie w zakresie pilotażu i obserwacji artyleryjskiej z powietrza, w 62 Szkole Lotniczej w miejscowości Bloemfontein. 18 października szkolenie ukończyło 18 oficerów.

23 grudnia pododdział podporządkowany został dowódcy 15 Grupy Armii i przebazowany do strefy przyfrontowej w okolice Forli.

8 stycznia 1945 piloci dywizjonu wykonali pierwsze loty operacyjne na korzyść brytyjskiego V Korpusu 8 Armii. Od lutego tego roku Eskadra "A" współpracowała z partyzantką włoską.

13 lutego 1945 pododdział podporządkowany został dowódcy artylerii II KP, gen. bryg. Romanowi Odzierzyńskiemu. W kwietniu tego roku poszczególne eskadry współpracowały z artylerią II KP w bitwie o Bolonię (Eskadra "A" przydzielona została do 3 DSK, Eskadra "B" - 5 KDP, a Eskadra "C" - 2 GA).

19 października 1946 jednostka została rozformowana.

Personel latający wg stanu na 8.IX.1944 r.

1. dowódca - mjr dypl. art. pil. Edward Pawlikowski
2. zastępca dowódcy - kpt. art. pil. Ruszczyc
3. dowódca Eskadry "A" - kpt. art. pil. Kijowski
4. dowódca Eskadry "B" - kpt. art. pil. Filipowicz
5. dowódca Eskadry "C" - kpt. art. pil. Laskowski
6. pilot - por. art. pil. F. Perucki (ciężko ranny 14.IV.1945)
7. pilot - por. art. pil. Melis
8. pilot - por. art. pil. Nowotny
9. pilot - por. art. pil. Sławomir Grodzicki (zginął 14.IV.1945)
10. pilot - por. art. pil. Stanisław Murzynowski
11. pilot - por. art. pil. Stanisław Wasilewski (kontuzjowany 28.II.1945)
12. pilot - por. art. pil. Kuźmiński
13. pilot - por. art. pil. Okomicki
14. pilot - por. art. pil. Jaczek
15. pilot - por. art. pil. Leluch
16. pilot - por. art. pil. Oleśnicki
17. pilot - por. art. pil. Kołaczkowski
18. pilot - por. art. pil. Dyle
19. pilot - por. art. pil. Piotrowski
20. pilot - por. art. pil. Opioła
21. pilot - por. art. pil. Perypeczko
22. pilot - por. art. pil. Bogucki

W okresie szkolenia dowódcą jednostki z ramienia RAF był mjr W. E. Wright

Odznaka dywizjonu

Godłem Dywizjonu był orzeł w locie trzymający w szponach pocisk armatni na tle lotniczej szachownicy z napisem 663 DSA pod pociskiem.

Uzbrojenie

• British Taylorcraft Auster Mk-III - od 8 września 1944
• British Taylorcraft Auster Mk-V - od 1 stycznia 1945
• British Taylorcraft Auster Mk-IV - od 10 marca 1945

Lotniska bazowania

• od 8 września 1944 - Ebola
• od 14 grudnia 1944 - Pontecorvino
• od 3 stycznia 1945 - Meldola
• od 1 kwietnia 1945 - Imola

maj - październik 1946 - Porto San Giorgio, Lago di Garba, Monza, Treviso

Podsumowanie wysiłku bojowego

Loty

Straty własne

Źródła

• Wacław Król, Zarys działań polskiego lotnictwa w Wielkiej Brytanii 1940-1945, Biblioteczka Skrzydlatej Polski, tom 11, Wydawnictwa Komunikacji i łączności, Warszawa 1981, ISBN 83-206-0152-5, s. 178-180.
• Maciej Szczurowski, Artyleria Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w II wojnie światowej, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2001, ISBN 83-7174-918-X, s. 423-424, 430, 433, 438, 440.
• Kilka fotografii 663 Dywizjonu Samolotów Artylerii

Zobacz też

• Lotnictwo artyleryjskie