Wolna encyklopedia

Ten artykuł dotyczy miasta w Egipcie. Zobacz też: inne miejsca o tej nazwie.

Współrzędne: 31°12' N 29°55' EGeografia

Aleksandria
الإسكندرية
Państwo Egipt Egipt
Muhafazat Aleksandria
Gubernator Adel Labib
Położenie 31° 12' N
29° 55' E
Ludność (2006)
• liczba ludności
3 865 502
Położenie na mapie kraju
Aleksandriaالإسكندرية
Aleksandriaالإسكندرية
Aleksandria
الإسكندرية
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta
Nowy gmach Biblioteki Aleksandryjskiej
Nowy gmach Biblioteki Aleksandryjskiej

Aleksandria (gr. Ἀλεξάνδρεια Aleksandreia, łac. Alexandria, arab. الإسكندرية Al-Iskandrija) – drugie co do wielkości miasto w Egipcie (z liczebnością 3,87 mln mieszkańców i 4,32 mln w aglomeracji, co stawia je na dziesiątym miejscu wśród wszystkich miast Afryki) leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego, największy port tego kraju, siedziba władz muhafazatu aleksandryjskiego, ważny ośrodek przemysłowy, handlowy i naukowy, kulturalna stolica Egiptu..

Spis treści

Historia

Zgodnie z tradycją i opisami historyków starożytnych miasto założył Aleksander Macedoński 7 kwietnia 332 roku p.n.e. według projektu Dejnocharesa, architekta znanego z przebudowy Efezu. Według opublikowanego w "New Scientist" artykułu autorstwa Alaina Verona i współpracowników z Uniwersytetu Paula Cezanne'a w Aix-en-Provence, miasto (pod nazwą Rhakotis) istniało w tym miejscu już od 2686 roku p.n.e., a Aleksander doprowadził jedynie do rozbudowy miasta i nazwał je swoim imieniem, co nie umniejsza zasług władcy Macedonii dla rozwoju tego miasta jako ośrodka handlu i kultury promieniującego na cały obszar basenu Morza Śródziemnego.

W starożytności i w średniowieczu ośrodek życia kulturalnego i wielki port Morza Śródziemnego. Za rządów Ptolemeuszów był stolicą Egiptu, za czasów rzymskich siedzibą władz prowincji. Pod koniec starożytności jeden z czterech największych ośrodków chrześcijaństwa w basenie Morza Śródziemnego (pozostałe to Antiochia Syryjska, Konstantynopol i Rzym).

Aleksandria była stolicą Egiptu przez blisko tysiąc lat, tj. do roku 641 naszej ery, kiedy to kraj został podbity przez muzułmanów i na rozkaz kalifa Omara I spalona została Biblioteka Aleksandryjska. W późniejszych wiekach, po przeniesieniu stolicy do Kairu, stopniowo traciła na znaczeniu, by ponownie odzyskać swą pozycję w czasach nowożytnych.

Aleksandria dzisiaj

Podział administracyjny

Aleksandria nocą
Aleksandria nocą

Współczesna Aleksandria dzieli sie na 6 okręgów administracyjnych:

W skład aglomeracji miejskiej Aleksandrii wchodzą również dwa miasta:

Dzielnice miasta

Fragment miasta od strony Nowej Biblioteki Aleksandryjskiej
Fragment miasta od strony Nowej Biblioteki Aleksandryjskiej

Place

Mosty

Pałace

Szkoły, uczelnie instytuty naukowe

Collège Saint Marc
Collège Saint Marc

Biblioteki

Nowoczesna Biblioteka Aleksandryjska
Nowoczesna Biblioteka Aleksandryjska

Biblioteka Aleksandryjska, była kiedyś największą biblioteką świata. Została przypuszczalnie założona w III wieku p.n.e. za panowania króla Ptolemeusza II. Pierwszym obiektem była Świątynia Muz, czyli Museion (gr. Μουσείον) skąd wywodzi się dzisiejsze muzeum.

Biblioteka w swych długich dziejach kilkakrotnie padała ofiarą pożaru, a odtworzenie spalonych manuskryptów kosztowne, czasami niemożliwe. Do dnia dzisiejszego stopień zniszczeń dokonanych przez kolejnych podpalaczy jest sprawą kontrowersyjną. Nowoczesna Bibliotheca Alexandrina podjęła działalność w roku 2003 niemal w tym samym miejscu.

Hotele

Historyczny hotel Concorde El Salam posiadający 5 gwiazdek, klasy delux, 320 pokoi, odkryty basen,posiadający wiele udogodnień, najwcześniejsze zameldowanie o godz. 12.00.

Muzea

Zoo, ogrody i parki

Katakumby

Kościoły

Meczety

Meczet Qaed Ibrahim
Meczet Qaed Ibrahim

Synagogi

Znakomitości starożytnej Aleksandrii

Informacje ogólne

Obecnie drugi największy ośrodek miejski Egiptu.

Gospodarka

Zabytki oraz interesujące miejsca

Badania

Badania w Aleksandrii prowadził m.in. polski archeolog, prof. Kazimierz Michałowski.
Badania prowadzi również doktor Grzegorz Majcherek z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego (polsko-egipska misja rekonstrukcyjna i archeologiczna na Kom el-Dikka w Aleksandrii). Misja ta odkopała pozostałości starożytnego uniwersytetu z czasów grecko-rzymskich. Odkryto 13 sal wykładowych o podobnej wielkości, które łącznie mogły pomieścić nawet 5000 uczniów.

Opis miasta w starożytności

Kolumna Pompejusza
Kolumna Pompejusza

Aleksandria rozciągała się na mierzei oddzielającej Morze Śródziemne od Jeziora Mareotis (lub Mareia), zbiornika zasilanego przez odnogi delty Nilu, którymi transportowane były do Wielkiego Portu aleksandryjskiego towary (głównie zboże) produkowane w Egipcie. Tamtędy też doprowadzano do miasta wodę pitną.

Miasto miało kształt chlamidy i rozciągało się na długości 30 stadiów (około 5,5 kilometra), przy czym szerokość zabudowy między morzem a jeziorem sięgała 8 stadiów (około 1,5 kilometra). Główna ulica miasta - szerokości 1 pletra (około 30metrów) "Droga Kanopijska" - przemierzała Aleksandrię wzdłuż od Nekropolis na zachodzie aż po Bramę Kanopijską przed leżącym już za murami przedmieciem Eleusis. Wszystkie ulice przecinały się pod kątem prostym.

Wśród budowli wymieniano przede wszystkim Museion obejmujący sale teatralne, pracownie uczonych, jadłodajnię, zoo, a przede wszystkim wielką bibliotekę założoną przez Ptolemeusza Sotera. Dyrektorem Museionu był kapłan mianowany przez królów, a w czasach rzymskich przez cesarzy. Najpiękniejszą budowlą miasta był Gimnazjon z portykiem długości stadionu (ok. 180 metrów). Obok znajdował się Paneion, czyli Belweder, ze świątynią Pana. Z jego szczytu rozciąga sie widok na całe miasto.

Nad brzegiem morza rozciągała się dzielnica Basileia, gdzie mieściły się pałace (np. Pałac Lochias) i inne budowle wznoszone przez władców. Znajdował się tam także niewielki i zamknięty port królewski. W skład budowli królewskich wchodziła też Soma, nekropolia królewska, gdzie znajdować się miał także grobowiec Aleksandra.

U wejścia do Wielkiego Portu znajdowała się wyspa Faros ze słynną i uznawaną za jeden z siedmiu cudów świata latarnią morską, a naprzeciwko portu królewskiego niewielka wysepka Antyrodos. Na łuku nadbrzeży portowych (Emporion) przed wielką groblą łączącą ląd stały z Faros, a zwaną Heptastadionem, znajdował się teatr, a obok niego Poseidonion. Po zachodniej stronie Heptastadionu rozciągał się port Eunostos i niewielki sztuczny port Kibotos, gdzie znajdowały się arsenały miejskie.

Za Kibotos przecinał miasto kanał żeglowny łączący port z Jeziorem Mareotis, a za nim rozciągała sie dzielnica Nekropolis z licznymi ogrodami, grobowcami i miejscami mumifikacji zwłok. Nad kanałem od strony miasta wznosił się Serapeion, najsłynniejsza świątynia aleksandryjska poświęcona Serapisowi, patronowi miasta. Na wschodzie, za murami, rozciągała się, ufundowana przez cesarza Augusta dzielnica Nikopolis z amfiteatrem i stadionem.

Zobacz też

Źródła

Bibliografia

Linki zewnętrzne