Wolna encyklopedia

Algorytm Cohena-Sutherlanda jest analitycznym algorytmem obcinania dwuwymiarowych odcinków przez prostokąt obcinający, którego boki są równoległe do osi układu współrzędnych. Algorytm ma zastosowanie w grafice komputerowej.

Algorytm

Prostokąt obcinający jest wyznaczony przez cztery proste równoległe do osi: xmin, xmax, ymin, ymax.

Te proste dzielą płaszczyznę na 9 obszarów, którym przypisuje się 4-bitowe kody, każdy bit opisuje położenie punktu względem danej prostej. Przyporządkowanie bitów do prostych jest zupełnie umowne, tutaj opisano sytuację na rysunku:


Kody są wykorzystywane do szybkiego akceptowania lub odrzucenia odcinków:

(Na rys. czerwone odcinki znajdują się poza prostokątem. Suma logiczna daje wynik poprawny - różny od 0000. Jednak wynik iloczynu logicznego równa się 0000, dlatego odcinki nie zostają odrzucone (uznaje się jako nieokreślone). Po wykonaniu algorytmu dochodzimy do sytuacji, w której cały obcięty odcinek leży poza prostokątem obcinającym i algorytm kończy działanie odrzucając czerwone linie).

W pozostałych przypadkach potrzebne są dodatkowe obliczenia i algorytm przebiega następująco:

  1. Wybierany jest koniec odcinka leżący poza prostokątem, a więc mający niezerowy kod; jeśli kody obu końców są niezerowe to można wybrać dowolny z nich.
  2. Wyznaczany jest punkt przecięcia odcinka z jedną z prostych. Wybór prostych determinuje kod wybranego końca. Np. jeśli ustawiony jest bit nr 2, to znaczy, że należy znaleźć przecięcie z prostą y = ymin. Jeśli w kodzie ustawionych jest więcej bitów, to można wybrać dowolną prostą - ważne jest jedyne, aby zawsze wybierać je w takiej samej kolejności (w przykładach przyjęto, że jest to: góra, dół, lewa, prawa).
  3. Następnie odcinek jest przycinany do tego punktu - koniec wybrany w punkcie pierwszym jest zastępowany przez punkt przecięcia.
  4. Kody końców odcinka są testowane tak jak opisano wyżej. Algorytm powtarza się dopóki jeden z dwóch testów nie będzie prawdziwy, tzn. aż odcinka nie będzie można w całości zaakceptować, albo odrzucić.

Liczba iteracji potrzebnych do obcięcia odcinka może wynosić od 0 do 4.

Przykład

Obcinanie odcinka AB:

  1. wybierany jest punkt B (1);
  2. wyznaczane jest przecięcie z prostą y = ymax - punkt C (2);
  3. nowy odcinek ma końce AC i znajduje się w całości w prostokącie - w tym miejscu algorytm kończy się (3).

Obcinanie odcinka DE:

  1. wybierany jest punkt D (1);
  2. wyznaczane jest przecięcie z prostą y = ymax - punkt F (2);
  3. nowy odcinek ma końce EF, algorytm jest kontynuowany (3);
  4. wybierany jest punkt E (1);
  5. wyznaczane jest przecięcie z prostą y = ymin - punkt G (2);
  6. nowy odcinek ma końce FG, algorytm jest kontynuowany (3);
  7. wybierany jest punkt F (1);
  8. wyznaczane jest przecięcie z prostą x = xmax - punkt H (2);
  9. nowy odcinek ma końce GH i znajduje się w całości w prostokącie - w tym miejscu algorytm kończy się (3).

Przykładowy program

Przykładowy program napisany w języku Python, który losuje odcinek i obcina go algorytmem Cohena-Sutherlanda, a następnie zapisuje do pliku obrazek przedstawiający proste, prostokąt obcinający oraz odcinek wyjściowy i odcinek obcięty.

# -*- coding: iso-8859-2 -*-
 
def Cohen_Sutherland(xa,ya, xb,yb, x_min,x_max,y_min,y_max):
	'''
	Funkcja obcina odcinek algorytmem Cohena-Sutherlanda
 
	xa,ya, xb,yb - współrzędne końców odcinka
	x_min, x_max, y_min, y_max - granice prostokąta
	'''
 
	def code(x,y):
		'''
		Funkcja wyznacza kod 4-bitowy dla podanego punktu
		'''
		b0 = int(y > y_max)
		b1 = int(y < y_min) << 1
		b2 = int(x > x_max) << 2
		b3 = int(x < x_min) << 3
		return b0 | b1 | b2 | b3
 
	def top(code):    return (code & 0x01) != 0
	def bottom(code): return (code & 0x02) != 0
	def left(code):   return (code & 0x04) != 0
	def right(code):  return (code & 0x08) != 0
 
	code_a = code(xa,ya)
	code_b = code(xb,yb)
	while True:
		# 1. Sprawdzenie, czy odcinek w całości znajduje się w
		#    prostokącie obcinającym - jeśli tak, zwracane są jego współrzędne.
		if code_a == 0 and code_b == 0:
			return ((xa,ya), (xb,yb))
 
		# 2. Sprawdzenie, czy odcinek w całości znajduje się poza
		#    prostokątem obcinającym - jeśli tak jest funkcja kończy się.
		if (code_a & code_b) != 0:
			return None
 
		# 3. Wybranie punktu (a właściwie kodu punktu), który
		#    znajduje się poza prostokątem
		if code_a != 0:
			code_o = code_a
		else:
			code_o = code_b
 
		# 5. Obcianie:
		# 5a. przez prostą y=y_max
		if top(code_o):
			t = (y_max-ya)/float(yb-ya)
			x = xa + t*(xb-xa)
			y = y_max
		# 5b. przez prostą y=y_min
		elif bottom(code_o):
			t = (y_min-ya)/float(yb-ya)
			x = xa + t*(xb-xa)
			y = y_min
		# 5c. przez prostą x=x_max
		elif left(code_o):
			x = x_max
			t = (x_max-xa)/float(xb-xa)
			y = ya + t*(yb-ya)
		# 5d. przez prostą x=x_min
		elif right(code_o):
			x = x_min
			t = (x_min-xa)/float(xb-xa)
			y = ya + t*(yb-ya)
 
		# 6. Odrzucenie punktu, który znajduje się poza prostokątem
		#    (tego, który w 3. kroku został wybrany) i zastąpienie
		#    go punktem przecięcia.
		if code_o == code_a:
			xa = x
			ya = y
			code_a = code(x,y)
		else:
			xb = x
			yb = y
			code_b = code(x,y)
 
if __name__ == '__main__':
	import Image
	import ImageDraw
	from random import randint
 
	rozdzielczosc = r = 500 # rozdzielczość obrazka
	image = Image.new("RGB", (rozdzielczosc, rozdzielczosc))
	draw  = ImageDraw.Draw(image)
 
	# Granice prostokąta obcinającego
	y_min = 130
	y_max = 370
	x_min = 50
	x_max = 450
 
	# Współrzędne odcinka (losowe)
	xa = randint(0,rozdzielczosc)
	ya = randint(0,rozdzielczosc)
	xb = randint(0,rozdzielczosc)
	yb = randint(0,rozdzielczosc)
 
	# Obcięcie alg. Cohena-Sutherlanda - zmienna 'obciety_odcinek' zawiera albo
	# współrzędne obciętego odcinka, albo None, gdy odcinek znajdował się
	# poza prostokątem obcinającym
	obciety_odcinek = Cohen_Sutherland(xa,ya, xb,yb, x_min,x_max, y_min,y_max)
 
	# Rysowanie:
	draw.rectangle([0,0,r,r], fill="#fff")
	# * prostych y=y_min, y=y_max, x=x_min, x=x_max
	draw.line([0,y_min, r,y_min], fill="#aaa")
	draw.line([0,y_max, r,y_max], fill="#aaa")
	draw.line([x_min,0, x_min,r], fill="#aaa")
	draw.line([x_max,0, x_max,r], fill="#aaa")
 
	# * prostokąta obcinającego wyznaczonego przez te proste
	draw.rectangle([x_min,y_min,x_max,y_max], outline="#000")
 
	# * obcinanego odcinka
	draw.line([xa,ya,xb,yb], fill="#0f0")
 
	# * jeśli istnieje, obciętego odcinka
	if obciety_odcinek:
		draw.line(obciety_odcinek, fill="#f00", width=2)
 
	# Zapisanie obrazka
	image.save('Cohen_Sutherland.png', 'PNG')