Wolna encyklopedia
| Ten artykuł wymaga dodania infoboksu. Jeśli możesz, zrób to korzystając z szablonu {{Związek chemiczny infobox}}. Instrukcja użycia szablonu znajduje się na jego stronie dokumentacji. Zobacz też listę artykułów z szablonem. |
Amiton (O,O-dietylo-S-(2-dietyloaminoetylo)-tiolofosforan, (C2H5O)2P(O)SCH2CH2N(C2H5)2) - silny fosforoorganiczny insektycyd [1]. Potencjalny paralityczno-drgawkowy bojowy środek trujący zbliżony budową do związków V.
Spis treści |
Oznaczenia i identfikacja
- Wzór sumaryczny: C10H24NO3PS
- Numer CAS: 78-53-5
- Numer ACX: X1008389-9
- Numer HSDB:[2] 6379
- Oznaczenia wojskowe: VG
- Inne oznaczenia: DSDP, Inferno, Metram, Metramac, w Rosji znany pod nazwą tetram.
Właściwości fizyczne i chemiczne
Amiton jest wysokowrzącą (temperatura wrzenia - 110°C przy ciśnieniu 0,2 mm Hg) cieczą, bezbarwną lub żółtą. Masa molowa - 269.33826 g/mol. Słabo rozpuszcza się w wodzie, rozpuszczalny w rozpuszczalnikach organicznych. W wodzie hydrolizuje powoli. Nie są znane dokładniejsze dane chemiczne i fizyczne amitonu. Substancje z grupy związków V były badane w okresie zimnej wojny głównie pod kątem wykorzystania militarnego.
Właściwości toksyczne
Amiton ma wysoką toksyczność i trwałość. Łatwo i szybko przenika przez skórę. LD50 dla szczurów przez układ pokarmowy wynosi 3-7 mg/kg (wg. najnowszych badań 5.4 mg/kg). Amiton jest bardzo silnym inhibitorem esterazy cholinowej. Tak jak w przypadku innych związków V mechanizm działania toksycznego nie jest do końca znany.
Działanie toksyczne
Pierwszymi objawami zatrucia amitonem są zwykle nudności, wymioty, biegunka, angina brzuszna, ślinotok, a także łzotok i ból oczu [3]. Następnie pojawiają się: ból i zawroty głowy, gorączka i ogólne osłabienie. W przypadku zatrucia przez drogi oddechowe pojawia się kaszel i trudności w oddychaniu. Zatrucie amitonem objawia się też rozszerzeniem źrenic, przejściową utratą zdolności akomodacji i niedowidzeniem. Amitron może powodować tachykardię lub bradykardię. Ze strony układu nerwowego objawami są: utrata koordynacji ruchowej, nieskoordynowane skurcze mięsni, trudności w wymawianiu, utrata orientacji w przestrzeni i senność.
Zgon następuje zazwyczaj na skutek uduszenia spowodowanego porażeniem funkcji układu oddechowego (porażenie mięśni oddechowych, silne zwężenie oskrzeli, itd.).
Zastosowania
Od 1954 amiton znajduje się w obrocie handlowym (wprowadzony przez Imperial Chemical Industries[4]). Jest używany jako kontaktowy insektycyd i środek roztoczobójczy. Wysoka toksyczność i trwałość ogranicza stosowanie w roli pestycydu. Aktualnie został wycofany z użycia jako bojowy środek trujący. Przypuszczalnie znajduje się na wyposażeniu wojsk Korei Północnej [5]. Nie odnotowano żadnego przypadku zastosowania amitonu jako bojowego środka trującego.
Przypisy
- ↑ Nazwa amiton jest stosowana w odniesieniu do pestycydu.
- ↑ Hazardous Substances Data Bank - Baza Danych Substancji Niebezpiecznych
- ↑ Ponadto u niektórych zwierząt stwierdza się hipotermię.
- ↑ W 1968 firma zprzestała sprzedaży środków opartych o amiton.
- ↑ http://www.nti.org/e_research/profiles/NK/Chemical/50_1068.html (en)
Bibliografia
- 1000 słów o chemii i broni chemicznej. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej. ISBN 83-11-07396-1.
- http://chemfinder.cambridgesoft.com
- http://www.chemindustry.com/apps/chemicals
- http://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search