Wolna encyklopedia

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Ateizm

Portal

Koncepcje

Religia • Nonteizm Antyreligia • Antyteizm Agnostycyzm • Humanizm Naturalizm metafizyczny Słaby i silny ateizm Ukryty i otwarty ateizm

Historia

Historia ateizmu Oświecenie Wolnomyślicielstwo

Argumenty

Argumenty ateistów Przeciwko religii Krytyka

Demografia

Ateizm Niereligijność Znani ateiści Ateizm państwowy Dyskryminacja Prześladowania

Ateizm w Polsce – początki ateizmu na ziemiach polskich wiążą się z twórczością Jana Kochanowskiego, który w swoich Trenach powątpiewa w istnienie Boga. Dojrzały ateizm pojawił się w Polsce w końcu XVII wieku wraz z osobą Kazimierza Łyszczynskiego, skazanego w 1688 roku (wyrok wykonano w rok później) na karę śmierci za prace nad dziełem De non existentia Dei^[1]. W XVIII wieku otwarte głoszenie poglądów ateistycznych należało do rzadkości, podobnie sytuacja przedstawiała się w czasach zaborów, aczkolwiek pewna część inteligencji otwarcie przyznawała się do ateizmu (m.in. Wacław Nałkowski, Gabriel Narutowicz i Maria Skłodowska-Curie wraz z mężem). W okresie międzywojennym ateizm był poglądem mało rozpowszechnionym, nawet wśród antyklerykalnej i laickiej inteligencji, o czym świadczy choćby fakt, że w II Rzeczypospolitej nie powołano – tradycyjnie zrzeszającego ateistów – wolnomularstwa wielkowschodowego. Po II Wojnie Światowej światopogląd ateistyczny był propagowany przez władze państwowe, co przejawiało się m.in. w usunięciu choćby fakultatywnego odwołania do Boga z oficjalnych przysiąg państwowych (wojskowej, poselskiej), prześladowaniu duchownych (jak np. bezprawny areszt Kard. Stefana Wyszyńskiego i zabójstwo ks. Popiełuszki przez Służbę Bezpieczeństwa) czy szykanowaniu członków PZPR biorących regularny udział w praktykach religijnych. W PRL działało też – wspierane przez władze – Stowarzyszenie Ateistów i Wolnomyślicieli. Z drugiej strony wielu zdeklarowanych ateistów było zaangażowanych w działalność opozycji demokratycznej (Jacek Kuroń, Adam Michnik). Po 1989 roku ateizm nie cieszył się początkowo popularnością, z uwagi na fakt iż był mylnie kojarzony z reżimem komunistycznym, obecnie jednak sytuacja ta ulega zmianie i coraz więcej Polaków deklaruje się jako ateiści (dotyczy to głównie kierowników i specjalistów oraz przedsiębiorców prywatnych). Ateiści zaznaczyli jednak swoją obecność w życiu publicznym III Rzeczypospolitej m.in. podczas debaty nad preambułą do Konstytucji.

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Internetowa Lista Ateistów i Agnostyków