Wolna encyklopedia
|
|||
| Atum w hieroglifach |
Atum (egip.Itm) - jeden z głównych i najstarszych bogów starożytnego Egiptu. Razem z Ra, Horachte i Chepri był bogiem słońca i stworzenia. Imię jego można przetłumaczyć jako formę znaczenia pozytywnego, “Znakomity Jeden”, lub znaczenia negatywnego, “Ten jeden, który jeszcze nie istnieje”. Atum jest dobrze udokumentowany w różnych tekstach ikonograficznych i religijnych. Przedstawiany był jako człowiek, który miał na głowie Etfu, albo jako człowiek z głową barana, tak jak Chnum. Jest jednym z ośmiu lub dziewięciu bogów najczęściej wymienianych w Tekstach Piramid. Atum był głównym bóstwem Heliopolis, jego kult zyskał duże znaczenie już w Starym Państwie. Jego najbardziej istotną naturą było samo stworzenie i stworzenie pierwszych bogów. Imię Atuma może być przetłumaczone jako “Całość”. Był on uosobieniem początku i doskonałości. W Tekstach Trumiennych i innych religijnych tekstach jest nazywany “Władcą Całości”, więc jest bogiem uniwersalnym.
Atum jako stworzyciel
W kosmogoni heliopolitańskiej Atum był bogiem stworzenia, który wyłonił świat z chaosu poprzez masturbację[1]. Teksty Piramid mówią nam o tym bogu jako “Ten, który stworzył sam z siebie”. Według papirusu Bremner-Rhind Atum powiedział: Wszystko pojawiło się po tym, jak powstałem ja... nie istniało żadne niebo i żadna ziemia... sam stworzyłem każdą istotę... postępowałem z moją pięścią jak mąż... kopulowałem ze swą ręką.[2] Miał on dwie natury, które mogły zapoczątkować wszystko lub zakończyć wszystko. W Księdze Umarłych w rozmowie Atuma z Ozyrysem ten pierwszy oświadcza, że może zniszczyć cały świat i zesłać wszystkich bogów i całą ludzkość z powrotem w prehistoryczne wody (Nun), z których cały świat powstał. Od najwcześniejszych dynastii w Heliopolis był reprezentowany i uwielbiany jako aspekt świętego kamienia Ben-Ben. W Heliopolis Atum jest identyfikowany z prapagórkiem, co potwierdza Księga Piramid: “O Atumie, kiedy powstałeś, wyrosłeś jako wysokie wzgórze, błyszczałeś jako kamień Benben w świątyni Feniksa w Heliopolis”.
Zaklęcie 1130 z Tekstów Piramid opowiada o tym, że gdy nastąpi koniec świata, jedynymi którzy przetrwają, będą to bogowie Atum i Ozyrys pod postacią węży, “ludzie ich nie poznają, a bogowie nie zobaczą ”.
Przypisy
- ↑ David. M. Friedman: Pan niepokorny. Kulturowa historia penisa. Warszawa: 2003.
- ↑ A. M. Roth, Ancient Egyptian Beliefs About Conception and Fertility, [w:] A. E. Rautman (red.), Reading the Body: representations and remains in the archaeological record, Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2000, s. 196
Zobacz też
W systemie heliopolitańskim: Atum-Re • Szu • Tefnut • Geb • Nut • Ozyrys • Set (Seth) • Neftyda • Izyda
W systemie hermopolitańskim: Nun i Naunet • Huh i Hauhet • Kuk i Kauket • Nat i Niau lub Amon i Amaunet
W systemie memfickim: Ptah • Sechmet • Nefertum
Pozostali bogowie: Anubis • Aton • Bastet • Bes • Chepri • Chnum • Chonsu • Duamutef • Hapi • Hathor • Horus • Imset • Kebehsenuf • Maat (Mayet) • Meretseger • Min • Montu • Mut • Nechbet • Neit • Nepri • Renenutet • Selkit • Seszat • Sobek • Sokar • Tatenen • Tawaret (Toeris) • Thot (Tot) • Wadżet