Wolna encyklopedia
Business Process Modeling Notation (BPMN) jest graficzną notacją służącą do opisywania procesów biznesowych promowaną przez Business Process Management Initiative. Staje się praktycznym standardem tego opisu. Jest zgodna z koncepcją architektury SOA.
Dużą zaletą tej notacji jest jej jednoznaczność, przydatność zarówno do opisów procesów na potrzeby oprogramowania klasy ERP jak i WorkFlow oraz to, że już ponad 30 wiodących firm w tym obszarze ją wspiera. Z polskich firm wspierających BPMN warto wymienić np. Rodan Systems w produkcie OfficeObjects®WorkFlow oraz DYSANT Software w produkcie DYSANT Process. Z innych produktów obecnych na polskim rynku notację tę wspierają m.in. narzędzia Corel iGrafx, a wkrótce planują implementację Borland i IBM. iGrafx oferuje również możliwość przejścia z modelu BPMN na model BPEL.
BPMN opisuje trzy podstawowe typy procesów:
- proces wewnętrzny – prywatny private (internal) business process,
- proces publiczny – wychwytujący abstract - public
- proces kooperacji – współpracy B2B collaboration - global process
Podstawowe kategorie elementów graficznych BPMN:
- elementy aktywne - przepływu flow objects
- połączenia connecting objects
- miejsca realizacji procesu - swimlanes
- artefakty artifacts, elementy graficzne nie będące elementami przepływu; służą umieszczaniu informacji uzupełniających. Trzy artefakty są zdefiniowane w BPMN: dane, adnotacje i grupy. Można dodawać własne artefakty
Metodyka BPMN zakłada operowanie trzema podstawowymi typami obiektów aktywnych (przepływu):
- Zdarzenie Event - symbolizowane przez okrąg. Zdarzenia mogą być początkowe (pojedyncza cienka linia ciągła), pośrednie (podwójna cienka linia ciągła) i końcowe (pojedyncza gruba linia ciągła). Występują następujące typy zdarzeń: nieokreślone, wysłanie/odebranie wiadomości, zasada, czas, anulowanie, zerwanie (terminacja), wyjątek/usterka, kompensacja, łącze do i wielokrotne.
- Zadanie Task - symbolizowane przez prostokąt z zaokrąglonymi rogami. Zadanie to "praca" wykonywana w procesie.
- Bramka logiczna Gateway - symbolizowaną przez romb. Bramki mogą rozdzielać lub łączyć przepływy.
Połączenia:
- Linia ciągła – przebieg procesu – sequence flow
- Linia przerywana – przebieg wiadomości (komunikatów) - message flow
- Linia kropkowana – powiązanie association
Miejsca realizacji procesu:
- Uczestnicy, pule pools, reprezentujące uczestników procesu (np. firmy / systemy informatyczne) i opisujące zwykle sytuacje B2B;
- Tory lanes, będące elementami struktury organizacyjnej na jakie dzielimy w razie potrzeby uczestników (najczęściej role biznesowe występujące u danego uczestnika); specyfikacja nie definiuje sposobu wykorzystywania torów.
Proponowana terminologia BPMN
- Events - Zdarzenia:
- Message - Wiadomość (komunikat)
- Timer - Czas
- Error - Usterka (Wyjątek)
- Cancel - Anulowanie
- Compensation - Kompensacja
- Rule - Zasada
- Link - Łącze
- Terminate - Zerwanie
- Multiple - Wielokrotne
- i pochodne od tego: np. Cancel Event - zdarzenie Anuluj, Send Message Event - Zdarzenie Wyślij wiadomość lub Terminate Event - Zdarzenie Zerwanie (procesu).
- Gateways - Bramki (logiczne):
- Decision - Decyzyjna
- Merge/Join - Łącząca
- Fork - Rozdzielająca
- XOR - ALBO
- OR - LUB
- AND - I
- Event Based XOR - ALBO sterowana zdarzeniami
- Data Based XOR - ALBO sterowana danymi