Wolna encyklopedia
| Boeing 747 | |
Boeing 747-200 Izraelskich Linii Lotniczych El Al |
|
| Dane podstawowe | |
| Państwo | |
| Producent | Boeing |
| Typ | pasażerski |
| Załoga | 2-3 (zależy od wersji) |
| Historia | |
| Data oblotu | 9 lutego 1969 |
| Lata produkcji | 1970 - trwa |
| Zachowane egzemplarze | 1 405 (stan na czerwiec 2008) |
| Liczba wypadków • w tym katastrof |
? 47 |
| Dane techniczne | |
| Napęd | Pratt & Whitney JT9D,
General Electric GEnx (zależy od wersji) |
| Wymiary | |
| Rozpiętość | 59,6 - 68,5 m (zależy od wersji) |
| Długość | 70,6 -76,4 m (zależy od wersji) |
| Wysokość | 19,4 m |
| Powierzchnia nośna | 520,25 m² (wersja -400) |
| Masa | |
| Własna | 162 400 kg (wersja -100),
174 000 kg (wersja -200B), 178 100 kg (wersja -300), 178 756 kg (wersja -400), 184 600 kg (wersja -400ER), 185 972 kg (wersja -8) |
| Startowa | 333 390 - 439 985 kg (zależy od wersji) |
| Zapas paliwa | 183 380 - 243 120 l |
| Osiągi | |
| Prędkość maksymalna | 0,89 Ma (945 km/h) - 0,92 Ma (977 km/h) |
| Prędkość przelotowa | 0,84 Ma (895 km/h) - 0,855 Ma (918 km/h) |
| Pułap praktyczny | 13 000 m (wersja -400) |
| Zasięg | 9 800 - 14 815 km (zależy od wersji) |
| Rozbieg | 3 090 -3 320 m (zależy od wersji) |
| Dane operacyjne | |
| Liczba miejsc | |
| 366 - 524 (zależy od wersji) | |
Boeing 747 - produkowany przez Boeing Company, potocznie nazywany Jumbo Jet [1] — ustępując Airbusowi A380 jest jednym z największych samolotów odrzutowych na świecie, mogący zabrać na pokład, w zależności od wersji i konfiguracji, od 366 do 568 pasażerów. Istnieją także wersje towarowe (ang.: cargo), nie zabierające pasażerów, oraz wersje pół-pasażerskie zabierające duży ładunek i 220 pasażerów. Jest to samolot czterosilnikowy (który jest certyfikowany do lotu na tylko trzech, w razie awarii), a jego cechą charakterystyczną jest "garb", w którym mieści się górny pokład samolotu.
Pierwszy lot Boeinga 747 odbył się 9 lutego 1969, a wprowadzony został on do służby w 1970 na amerykańskich liniach Pan Am. Do 2006 wyprodukowano 1375 sztuk tego samolotu we wszystkich wersjach.
Spis treści |
Wersje samolotu
- Boeing 747-100 - Pierwsza wersja samolotu, w służbie od 1970 roku, ostatni dostarczony egzemplarz w 1986.
- Boeing 747-200 - Wersja w służbie od 1971, ostatni dostarczony egzemplarz (200F) w 1990; miała szereg podwersji, w tym:
- Boeing 747-200A
- Boeing 747-200B
- Boeing 747-200C - wersję pasażersko-towarową.
- Boeing 747-200D
- Boeing 747-200F - wersję towarową.
- Boeing 747-200M - wersję pasażersko-towarową.
- Boeing 747SP - (ang.: Special Performance, Przystosowanie Specjalne) Krótsza o blisko 15 metrów wersja o wydłużonym zasięgu. Zabierała mniej pasażerów niż wersje 100 i 200 (maksymalnie 440 pasażerów, normalnie około 290), ale zasięgiem dorównywała obecnym samolotom 747-400. W służbie od 1976, ostatni egzemplarz dostarczony w 1989.
- Boeing 747SR - (ang.: Shortened Range, Skrócony Zasięg) Wersja krótkiego zasięgu.
- Boeing 747-300 - Najkrócej produkowana wersja samolotów 747, w służbie od 1983; ostatni egzemplarz dostarczony w 1990.
- Boeing 747-400 - Najnowsza, wciąż produkowana seria tych samolotów. W służbie od 1989. Wyróżnia je dłuższy górny pokład (garb), oraz winglety na końcach skrzydeł. Podobnie, jak wersja 200, ma wiele pod-wersji, w tym:
- Boeing 747-400F - (ang.: Freight, Fracht) wersję towarową, z krótkim górnym pokładem.
- Boeing 747-400D - (ang.: Domestic, Krajowy) wersję o krótkim zasięgu, przygotowaną na rynek japoński, bez wingletów.
- Boeing 747-400M (czasem nazywaną Combi) - wersję pół pasażerską - pół towarową (tylną połowę głównego pokładu zajmuje przestrzeń towarowa), wyposażoną w duże boczne drzwi towarowe zaraz za lewym skrzydłem.
- Boeing 747-400ER - (ang.: Extended Range, Przedłużony Zasięg) wersję o przedłużonym zasięgu.
- Boeing 747-400BCF - (ang.: Boeing Converted Freighter) wersję towarową przerobioną z wersji pasażerskiej (B747-400) w autoryzowanych zakładach Boeinga, z długim pokładem górnym.
- Boeing 747-8 - Boeing oficjalnie ogłosił wersję pod tą nazwą w 2005.
Wersje specjalne
- Boeing 747 SCA - (Shuttle Carrier Aircraft, Statek Powietrzny do Transportu Wahadłowca) - Wersja wykorzystywana przez NASA do przenoszenia promów kosmicznych z miejsca lądowania (np. z bazy lotniczej Edwards w Kalifornii) z powrotem do Centrum Lotów Kosmiczych im. Kennedy'ego na Florydzie. Są to dwie zmodyfikowane maszyny - 747-100 oraz 747-100SR. Od zwykłych 747-100 różni je to, że zawierają mocowania dla orbitera (jedno z przodu, dwa z tyłu), wzmocnienia w miejscach mocowań, wyposażenie do kontroli elektroniki orbitera oraz oczywiście to, że nie mają miejsc pasażerskich. Dla zwiększenia stabilności posiadają dodatkowe, mniejsze stateczniki pionowe na końcówkach stateczników poziomych.
- C-25 - wersja transportowa dla VIP-ów powstała w 1990. Modyfikacja 747-200B o zmienionym wnętrzu.
- VC-25A - popularnie nazywany Air Force One (chociaż faktycznie nazwą Air Force One oznaczany jest jakikolwiek statek latający US Air Force, na pokładzie którego aktualnie przebywa prezydent USA). Są to zmodyfikowane C-25. Mają rozbudowane i unowocześnione wyposażenie nawigacyjne i komunikacyjne. Posiadają także urządzenia do dotankowywania w locie.
- E-4 - zmilitaryzowana wersja 747-200. Samoloty te mogą służyć jako mobilne centra dowodzenia w sytuacjach kryzysowych. Również posiadają wyposażenie do dotankowywania w czasie lotu. Samoloty te są wyposażone w osłony przeciw efektom wybuchów jądrowych, między innymi przeciwko impulsom elektromagnetycznym (EMP). Występuje w dwóch podwersjach:
- E-4A
- E-4B
- LCF - wersja wyolbrzymiona, przystosowana do przewożenia części kadłuba nowego Boeinga 787. Podobnie do Belugi, środkowa część jego kadłuba ma znacznie większą średnicę, pozwalająca na przewóz dużo większych ładunków.
Statystyki produkcji
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 25 | 31 | 27 | 19 | 15 | 13 | 14 | 16 | 12 | |
| 1990 | 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 |
| 70 | 64 | 61 | 56 | 40 | 25 | 26 | 39 | 53 | 47 |
| 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 |
| 73 | 53 | 26 | 22 | 16 | 24 | 35 | 23 | 24 | 45 |
| 1970 | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 |
| 92 | 69 | 30 | 30 | 22 | 21 | 27 | 20 | 32 | 67 |
| 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 |
| 4 |
- Ostatnia aktualizacja 13 września 2008[2]
Przypisy
- ↑ Po angielsku: Wielgachny Odrzutowiec. Jumbo, co oznacza słoń w jednym z afrykańskich języków, było imieniem słynnego wielkiego słonia pokazywanego w amerykańskim cyrku P. T. Barnuma (en). Dzięki Jumbo i ówczesnej natarczywej promocji Barnuma, słowo to dawno temu przyjeło się jako oznaczające bardzo duży egzemplarz danego rodzaju. (Tragiczna) historia słonia Jumbo jest opisana tu: [1]. (en)
- ↑ "Orders and Deliveries search page", The Boeing Company - opublikowane 17 stycznia 2008.
Linki zewnętrzne
- Boeing 747 (strona producenta)
- VC-25A
- E-4B
- W serwisie Airliners.net istnieje ogromny zbiór zdjęć samolotów pasażerskich, w tym:
| Z silnikiami tłokowymi | |
| Z silnikami odrzutowymi |
367-80 · 707 · 717 · 720 · 727 · 737 · 747 · 757 · 767 · 777 · 787 |
| Projekty | |
| Nieukończone projekty |
2707 · 7J7 · NLA · Sonic Cruiser |