Wolna encyklopedia

Mario Botta (ur. 1 kwietnia 1943 w Mendrisio) – szwajcarski architekt, w 1985 laureat Nagrody Beton 85, w 1986 Chicago Architecture, w 1989 Baksteen – Royal Dutch Brick Organization, w 1989 Nagrody CICA – Buenos Aires, w 1991 Nagrody Massimo, w 1993 Nagrody Marble – Carrara, w 1993 Nagrody CICA – Buenos Aires, w 1995 Merit Award – AIA, w 1995 International Award Architecture in Stone – Werona, w 1995 Europejskiej Nagrody Kultury – Karlsruhe, w 1996 Crystal Award – WEF Davos, w 1997 SACEC Award, w 1997 i 1999 Nagrody Marble – Carrara, a w 1999 Kawaler Orderu Legii Honorowej w Paryżu.

Przedstawiciel neomodernistycznego regionalizmu w architekturze. Jeden z czterech architektów tesyńskich określanych mianem "czterech muszkieterów" (Snozzi, Vacchini, Galfetti i Botta), współtworzących fenomen w architekturze europejskiej końca XX wieku, zwany "szkołą tesyńską".

Spis treści 1 Biografia 2 Realizacje 3 Bibliografia 4 Linki zewnętrzne

Biografia

Po ukończeniu szkoły podstawowej, w wieku 15 lat rozpoczął naukę jako uczeń-czeladnik rysunku budowlanego w biurze architektów Luigiego Camenischa i Tity Carloniego w Lugano i zaprojektował w wieku 16 lat swoją pierwszą realizację – prezbiterium w Genestrerio (1961–1963). W 1964 ukończył Liceum Artystyczne w Mediolanie, a w 1969 uzyskał dyplom architekta pod kierunkiem Carla Scarpy i Giuseppe Mazzariola na Wydziale Architektury w Wenecji, gdzie w tym czasie miał okazję pracować również dla Le Corbusiera i Louisa I. Kahna. Od 1970 własne biuro w Lugano.

W 1976 profesor zaproszony EPFL w Lozannie, w 1987 profesor zaproszony Wydziału Architektury w Yale, w 1989 w Escuela de Altos Estudios del CAYC w Buenos Aires, w 1995 Doktor Honoris Causa Wydziału Architektury w Salonikach, w 1996 Doktor Honoris Causa Wydziału Architektury w Kordowie, w 1997 Doktor Honoris Causa Wydziału Architektury w Buenos Aires, w 1997 doktor Honoris Causa Instytutu Architektury Ion Mincu w Bukareszcie, od 1998 profesor Międzynarodowej Akademii Architektury w Sofii, a w 1996 współzałożyciel i profesor Akademii Architektury w Mendrisio.

Jest członkiem:

• SIA – Szwajcarskiego Stowarzyszenia Inżynierów i Architektów w Zurychu
• BSA / FAS – Szwajcarskiej Federacji Architektów w Bazylei od 1978
• Federalnej Komisji Sztuk Pięknych 1982–1987 CFBA
• Szwajcarskiej Akademii Nauk Technicznych od 1996
• Międzynarodowej Akademii Filozofii i Sztuki w Bernie od 1999

oraz członkiem honorowym:

• BDA – Niemieckiej Federacji Architektów w Berlinie od 1983
• AIA – Amerykańskiego Instytutu Architektów w Nowym Jorku od 1984
• AA – Akademii Architektury w Paryżu od 1991
• CAM-SAM – Stowarzyszenia Architektów Meksykańskich od 1994
• RIBA – Królewskiego Instytutu Architektów Brytyjskich od 1997

Realizacje

• 1965–1967 Dom jednorodzinny w Stabio, Ticino, Szwajcaria
• 1970–1971 Dom jednorodzinny w Cadenazzo, Ticino, Szwajcaria
• 1971–1973 Dom jednorodzinny w Riva San Vitale, Ticino, Szwajcaria
• 1972–1977 Szkoła średnia w Morbio Inferiore, Ticino, Szwajcaria rys.
• 1975–1976 Dom jednorodzinny w Ligornetto, Ticino, Szwajcaria
• 1975–1976 Dom jednorodzinny w Maggia, Ticino, Szwajcaria
• 1976–1977 Sala gimnastyczna w Balerna, Szwajcaria
• 1976–1979 Biblioteka Konwentu Kapucynów w Lugano, Ticino, Szwajcaria
• 1977–1979 Centrum rzemieślnicze w Balerna, Ticino, Szwajcaria
• 1977–1981 Bank Kantonalny, Fryburg, Szwajcaria
• 1980–1981 Dom jednorodzinny w Viganello, Ticino, Szwajcaria
• 1980–1982 Dom jednorodzinny w Stabio (Casa Rotonda), Ticino, Szwajcaria
• 1981–1982 Dom jednorodzinny w Origlio, Ticino, Szwajcaria
• 1981–1985 Budynek administracyjny "Palazzo Ransila I" w Lugano, Ticino, Szwajcaria
• 1982–1987 Teatr i Dom Kultury w Chambéry, Francja
• 1982–1988 Bank Gottarda w Lugano, Szwajcaria fot.
• 1983–1984 Dom jednorodzinny w Morbio Superiore, Ticino, Szwajcaria
• 1984–1988 Dom jednorodzinny w Breganzona, Ticino, Szwajcaria
• 1984–1988 Mediateka w Villeurbanne, Francja
• 1985–1990 Galeria Sztuki Watari w Tokio, Japonia
• 1985–1991 Budynek administracyjny "Ransila II" w Lugano, Ticino, Szwajcaria
• 1986–1990 Budynek mieszkalny "Palazzo Botta" w Lugano, Ticino, Szwajcaria
• 1986–1992 Budynek administracyjny "5 Continenti" w Lugano, Ticino, Szwajcaria
• 1986–1992 Kościół w Mogno, Ticino, Szwajcaria
• 1986–1993 Budynek "Caimato", w Lugano, Ticino, Szwajcaria
• 1986–1995 Budynek Banku UBS, Bazylea, Szwajcaria
• 1987–1992 Kościół w Pordenone, Ticino, Szwajcaria
• 1987–1995 Kościół w Sartirana di Merate, Włochy
• 1987–1996 Bank Bruxelles Lambert, Genewa, Szwajcaria
• 1988–1991 Budynek mieszkalno-biurowy, Bellinzona, Ticino, Szwajcaria
• 1988–1993 Rezydencje w Novazzano, Ticino, Szwajcaria
• 1988–1998 Budynek administracyjny "Swisscom", Bellinzona, Ticino, Szwajcaria
• 1988–1995 Katedra w Évry, Francja fot.
• 1988–2003 MART Muzem Sztuki Współczesnej Trento i Rovereto, Trento, Włochy
• 1989–1994 Dom jednorodzinny w Montagnola, Ticino, Szwajcaria
• 1989–1995 Muzeum Sztuki Współczesnej w San Francisco, USA fot., fot.
• 1989–2003 Wieża Kyobo, Seul, Korea Południowa
• 1990–1992 Dom jednorodzinny w Daro, Ticino, Szwajcaria
• 1990–1992 Dom jednorodzinny, Bellinzona, Ticino, Szwajcaria
• 1990–1996 Kaplica Santa Maria degli Angeli, Monte Tamaro, Szwajcaria fot.
• 1990–1999 Zespół mieszkalno-biurowy "La Fortezza", Maastricht, Holandia
• 1991–1998 Centrum komercyjno-mieszkaniowe, Mendrisio, Ticino, Szwajcaria
• 1992–1993 Scenografia dla Opery w Zurychu, Zurych, Szwajcaria.
• 1992–1996 Dom jednorodzinny w Monte Carasso, Ticino, Szwajcaria
• 1992–1997 Dom opieki w Novazzano, Ticino, Szwajcaria
• 1993–1996 Muzeum Jean Tinguely w Bazylei, Strona oficjalna Muzeum
• 1993–1998 Centrum serwisowe, Piotta, Ticino, Szwajcaria
• 1993–2000 Liceum Naukowe, Pieve, Włochy
• 1994–2004 Kościół w Seriate, Włochy
• 1995–1999 Biblioteka Miejska, Dortmund, Niemcy
• 1995–2004 Leeum – Muzeum Sztuki Samsung, Seul, Korea Południowa
• 1996–1998 Synagoga Cymbalista, Tel Awiw, Izrael
• 1996–2002 TCS Noida, New Delhi, Indie
• 1997–2000 Stacja kolejki, Cardada, Ticino, Szwajcaria
• 1997–2000 Centrum Dürrenmatt Neuchâtel, Szwajcaria
• 1998–2001 Narodowe Centrum Sportu w Tenero, Ticino, Szwajcaria
• 1998–2003 Muzeum Fundacji Martina Bodmera w Cologny, Szwajcaria
• 1998–2004 Tour de Moron, Malleray, Szwajcaria
• 1999 Restauracja Placu Manzoni w Lugano, Ticino, Szwajcaria
• 1999–2003 Cantina Petra, Suvereto, Włochy
• 2000 San Carlino, jezioro Lugano, Ticino, Szwajcaria
• 2000–2002 Dwa domy weekendowe w Cardada, Ticino, Szwajcaria
• 2001–2002 Terminal autobusowy w Lugano, Ticino, Szwajcaria
• 2002–2004 Restauracja Teatru la Scala, Mediolan, Włochy

Bibliografia

• Battisti, Emilio, Mario Botta: architetture e progetti negli anni 70. - Electa, Mediolan 1981
• Botta, Mario, Bauten und Projekte - DVA, Stuttgart 1982, ISBN 3-421-02818-4
• Bee, Harriet S., Mario Botta exhibition - MOMA, Nowy York 1987, ISBN 0-87070-258-0
• Botta, Mario, Una casa - Electa, Mediolan 1989, ISBN 88-435-2983-8
• Pizzi, Emilio, Mario Botta - Zanichelli, Bolognia 1991, ISBN 88-08-07228-2
• Botta, Mario, Ethik des Bauens - Birkhäuser, Bazylea 1997, ISBN 3-7643-5742-8
• Cappellato, Gabriele, Mario Botta. Light and gravity. Architecture 1993-2003 - Prestel Verlag, Monachium 2003, ISBN 3-7913-3186-8

Linki zewnętrzne

• Mario Botta, architekt SIA
• Studio Mario Botta, Lugano
• Mario Botta w ARCHIGUIDE