Wolna encyklopedia

Ten artykuł dotyczy miasta Brodnica. Zobacz też: Brodnica (wieś w województwie wielkopolskim).

Współrzędne: 53°15' N 19°24' EGeografia

Brodnica
Herb
Herb Brodnicy
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat brodnicki
Gmina
 - rodzaj		 Brodnica
miejska
Prawa miejskie 1298
Burmistrz Wacław Bronisław Derlicki
Powierzchnia 23,15 km²
Położenie 53° 15' N
19° 24' E
Ludność (2007)
• liczba ludności
• gęstość
32 288
1189 os./km²
Strefa numeracyjna
(do 2005)		 56
Kod pocztowy 87-300 do 87-302
Tablice rejestracyjne CBR
Położenie na mapie Polski
Brodnica
Brodnica
Brodnica
TERC10
(TERYT)		 6040602011
Miasta partnerskie Niemcy Strasburg
Dania Brørup
Litwa Kedainiai
Szwecja Kristinehamn
Urząd miejski3
ul. Kamionka 23 87-300 Brodnica
tel. 56 493-03-05; faks 56 498-26-26
(e-mail)
Strona internetowa miasta
Kościół św. Katarzyny
Szczyt kościoła św. Katarzyny
Duży Rynek, strona południowa - J.Z.Polak
Duży Rynek w Brodnicy z widokiem na ratusz
Ratusz widoczny z wieży zamkowej
Kościół św. Katarzyny widoczny z wieży zamkowej
Herby miast partnerskich
Wieża ciśnień z 1905 (stan sprzed częściowej rozbiórki)

Brodnica (niem. Strasburg) to miasto i gmina w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim obecnie położone po obu stronach rzeki Drwęcy. Historyczne centrum miasta leży na prawym (zachodnim) brzegu rzeki, w ziemi chełmińskiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa toruńskiego.

Według danych z 30 czerwca 20042, miasto miało 32 589 mieszkańców.

Spis treści

Struktura powierzchni

Według danych z roku 20066, Brodnica ma obszar 23,15 km², w tym:

Miasto stanowi 2,2% powierzchni powiatu.

Demografia

Dane z 30 czerwca 20042:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 32 588 100 17 449 52,3 15 139 47,7
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)		 1205,1 630,6 574,5

Według danych z roku 20026, średni dochód na mieszkańca wynosił 1336,06 zł.

Historia

Pierwszy zapis dotyczący spalenia grodu Straisberg przez Jaćwingów odnotowany został w kronice Piotra z Dusburga w 1263 r. Drugi zapis o ataku Litwinów na osadę Brodnicę pochodzi z 1298 r. Zdaniem historyków pierwsza wzmianka dotyczy raczej strażnicy zakonnej nad jeziorem Strażym a drugi umocnień w rejonie Żmijewa, zatem niekoniecznie muszą odnosić się do osad na terenie dzisiejszego miasta. Ziemie na lewym brzegu Drwęcy, ziemia michałowska, stała się własnością zakonu krzyżackiego w 1303 r. (książę kujawski Leszek oddał ziemie michałowskie Krzyżakom w zastaw za uzyskaną pożyczkę, Krzyżacy ostatecznie wykupili je od książąt kujawskich w 1317). Budowa zamku w Brodnicy rozpoczęła się w 1305 r.

Prawa miejskie Brodnica uzyskała na prawach chełmińskich. Pierwszy zapis dotyczący miasta Brodnicy pochodzi z 1298 r., pod datą 29 IX 1298 r. kronikarz Krzyżacki Piotr z Dusburga zanotował, iż oddział 140 Litwinów zaatakował osadę Brodnica. Natomiast pierwsza wzmianka dotycząca budowy kościoła św. Katarzyny pochodzi z 1310 r. Po raz pierwszy jako "civitas" - a więc miasto, lokowane na prawie niemieckim - Brodnica była wzmiankowana w 1317 r. W 1320 r. rozpoczęto budowę podwójnego pasa murów otaczających miasto, realizacja ich została zakończona wraz z budową głównych bram miejskich: Mazurskiej i Chełmińskiej (zwanej również Kamienną), w 1370 r. Najprawdopodobniej w roku 1305 rozpoczęto budowę zamku krzyżackiego, pierwszą fazę budowy zamku zakończono około 1339 r. W 1415 r. budowniczy Mikołaj Fellenstein dokonał przebudowy fortyfikacji zamku. Początkowo władzę w mieście sprawował wójt. Około 1343 r. powołana została rada miejska wraz z burmistrzem. Rozwój miasta był pomyślny. W 1380 zbudowano szpital i kościół św. Ducha w pobliżu bramy Grudziądzkiej, a pod koniec wieku ratusz, częściowo rozebrany w 1868, którego pozostałości przy trójkątnym rynku zachowały się do dzisiaj. Miasto zostało zniszczone podczas pożarów w 1553 i 1661 r. Od roku 1772 Brodnica leżała w granicach Prus, w latach 1806-1815 należała do Księstwa Warszawskiego, następnie znów do Prus i (od 1817) Prus Zachodnich. Do Polski powróciła po okresie zaborów w 1920 r. na mocy traktatu wersalskiego.

Religia

Zabytki

Gospodarka

Największym obiektem przemysłowym na terenie Brodnicy są Zakłady Sprzętu Motoryzacyjnego Polmo, produkujące tłumiki i filtry do samochodów. Przemysł spożywczy reprezentuje Fabryka Żelatyny, zakłady mięsne Polmeat(w stanie upadłości), mleczarnia Bromilk, Vobro i młyn. Miasto jest także ośrodkiem przemysłu odzieżowego - działają tu takie firmy jak Henri Llyod, Spin i Merkury. Rozwija się przemysł drzewny, meblarski (Cimir Poland) i papierniczy (Wytwórnia Opakowań Kartonowych, Samindruk), znajdują się tu firmy takie jak Saminex, Seni. W mieście jest również firma z branży spożywczej DLS. Znajdują się również zakłady branży tworzyw sztucznych, materiałów opatrunkowych i przemysłu maszynowego.

Komunikacja

Przez Brodnicę przebiega droga krajowa:

Miasto ma również połączenia drogowe z Rypinem, Jabłonowem Pomorskim i Lidzbarkiem. Kursują pociągi do Grudziądza, Działdowa, Jabłonowa Pomorskiego, Bydgoszczy i Laskowic Pomorskich oraz Warszawy i Krakowa.

Edukacja

Znani brodniczanie

Zobacz też

Sąsiednie gminy

Brodnica, Bobrowo, Zbiczno Osiek Brzozie

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Brodnica
Powiat brodnicki

Miasta: Brodnica • Górzno • Jabłonowo Pomorskie
Gminy miejskie: Brodnica
Gminy miejsko-wiejskie: Górzno • Jabłonowo Pomorskie
Gminy wiejskie: Bartniczka • Bobrowo • Brodnica • Brzozie • Osiek • Świedziebnia • Zbiczno

 
Źródło: „haslo,Brodnica”