Wolna encyklopedia

Doba – astronomiczna jednostka miary upływu czasu, związana z obrotem Ziemi wokół własnej osi (ale nie jest równa jednemu pełnemu obrotowi, który trwa 23 h 56' 41"). Jako legalna, urzędowa jednostka czasu, zdefiniowana jest jako czas trwania 24 godzin = 1440 minut = 86400 sekund. Początek doby astronomicznej może wypadać, w zależności od przyjętego założenia, w różnych porach ziemskiego dnia:

• Doba słoneczna – okres pomiędzy dwoma kolejnymi górowaniami Słońca. Początek doby słonecznej wypada w tym samym momencie dla wszystkich miejsc leżących na tej samej długości geograficznej (średnia długość, przyjęta umownie za wartość stałą wynosi 24 godziny – w rzeczywistości średnia doba słoneczna jest coraz dłuższa i wydłuża się średnio o około 16 μs rocznie.
• Doba gwiazdowa – okres pomiędzy dwoma kolejnymi górowaniami punktu Barana (23h 56min 04s,09 = 86164,09 s).
• Doba księżycowa – okres pomiędzy dwoma kolejnymi górowaniami Księżyca (23h 50min 42s = 85842 s).
• Doba cywilna – okres pomiędzy godziną 00:00 jednego dnia i godziną 00:00 dnia następnego w danej strefie czasowej. Początek doby cywilnej jest w danym miejscu na Ziemi przesunięty o ok. 10-14 godzin w stosunku do początku doby słonecznej. Wynika to z podziału kuli ziemskiej na strefy czasowe, podziału na czas letni i zimowy oraz momentu górowania Słońca na danej długości geograficznej.
• Doba pokładowa – czas odmierzany na statku przemieszczającym się przez strefy czasowe (np. statek wodny, samolot, statek kosmiczny) liczony od momentu rozpoczęcia podróży.
• Doba hotelowa – czas przydziału apartamentu dla klienta, liczony od określonej pory doby cywilnej, wyznaczonej w sposób najwygodniejszy zarówno dla klienta, jak i obsługi hotelu, wynikający z najczęstszych pór wprowadzania się lub wyprowadzania gości z hotelu.

Doba jest pozaukładową jednostką miary, czyli nie należącą do układu SI.

Zobacz też: przegląd zagadnień z zakresu astronomii, kalendarz.