Wolna encyklopedia

Dungeons & Dragons (Lochy i Smoki)
Wydawca	Wizards of the Coast, w Polsce: Wydawnictwo ISA
Twórcy	Gary Gygax, Dave Arneson
Data wydania	1973
Konwencja	fantasy
Świat	Forgotten Realms, Greyhawk, Planescape i wiele innych
Kości	głównie k20, również k4, k6, k8, k10 i k12

Dungeons and Dragons (w skrócie D&D lub DnD) to stworzona przez Gary'ego Gygaxa i Dave'a Arnesona gra uznawana za pierwszą grę fabularną.

Spis treści 1 Historia 2 Edycja poprawiona – 3.5 3 Wydane w Polsce podręczniki do 3 edycji Dungeons and Dragons 4 Najbardziej znane settingi D&D 5 Gry komputerowe na zasadach Dungeons & Dragons 6 Linki zewnętrzne

Historia

Wyewoluowała ona ze strategicznej gry wojennej Chainmail, bazującej na planszach podzielonych na sześciokątne pola (powszechnie nazywane hexami). Trzecia edycja edycja opiera się na mechanice d20 i pozwala na grę w różnorodnych światach fantasy. Gra była pierwotnie wydawana przez Tactical Studies Rules (TSR, póżniej TSR Hobbies), wydawnictwo specjalizujące się w grach wojennych. W latach 90. firma straciła płynność finansową i została wykupiona przez firmę Wizards of the Coast (WotC), która tym samym nabyła prawa do marki Dungeons and Dragons.

WotC najpierw wydało ponowione wersje podręczników podstawowych drugiej edycji Advanced Dungeons and Dragons, kilka własnych dodatków, by na przełomie wieków wydać już własną trzecią edycję gry (przy czym warto zauważyć, że nazwa brzmi Dungeons and Dragons 3rd Edition, podczas gdy ewolucja szła w następującym toku: Dungeons and Dragons -> Advanced Dungeons and Dragons -> Advanced Dungeons and Dragons 2nd Edition; nie ma tu więc logicznej kontynuacji, bowiem nigdy nie było drugiej edycji Dungeons and Dragons jako takiego. 6 czerwca 2008 nastąpiła premiera najnowszej wersji gry Dungeons and Dragons 4th Edition.

Najnowsza wersja gry wydana w Polsce to Edycja 3.5, przygotowane przez Wydawnictwo ISA. Podstawowa wersja gry pozwala na wcielenie się w fikcyjną postać – może to być człowiek, lub przedstawiciel jednej z fantastycznych ras: (elf, półelf, krasnolud, niziołek, gnom, półork). Postać może rozwijać jedną z dostępnych klas postaci (profesji). Dostępne klasy to: wojownik, barbarzyńca, paladyn, mnich, czarodziej, zaklinacz, kapłan, druid, bard, łotrzyk czy tropiciel. Kolejne dodatki wprowadzają dodatkowe możliwości wyboru. Najpopularniejsze światy (lub z angielskiego settingi) w których może toczyć się rozgrywka to Zapomniane Krainy (Forgotten Realms), Greyhawk (podstawowy świat Edycji 3.0 i 3.5), Planescape, Smocza Lanca (Dragonlance), Dark Sun, Spelljammer, czy najnowszy, pochodzący od WotC Eberron. Trzecia edycja i mechanika d20 przyniosły równie wiele światów, często konwertowanych z innych gier – tak fabularnych jak Gasnące Słońca, Rokugan (świat gry Legenda 5 Kręgów) czy Deadlands jak i komputerowych np. Diablo II, Warcraft i Everquest.

Wydanie trzeciej edycji D&D miało również znaczny wpływ na cały świat gier fabularnych, bowiem mechanikę d20 o którą gra jest oparta, udostępnionej na Licencji Otwartej Gry (Open Gaming License), dzięki której inni wydawcy mogą wydawać własne dodatki kompatybilne z systemem bez konieczności występowania każdorazowo o licencję. Chcąc skorzystać z dużej popularności trzeciej edycji D&D, wydawcy innych gier fabularnych skonwertowali swoje gry na mechanikę d20, by stworzyć równoległą do opartych na własnej mechanice swoich gier linię d20. Wizards of the Coast wyłożyło również pewną sumę pieniędzy, by licencjonować jedne z bardziej kasowych tytułów (Gwiezdne Wojny oraz Zew Cthulhu), a następnie wydać pod sztandarem d20. Czwarta edycja korzysta z ograniczonej licencji GSL nie pozwalającej na wydawanie nowych systemów.

Edycja poprawiona – 3.5

Dungeons and Dragons revised, lub edycja 3.5 to nowe wydanie podręczników, z poprawionymi błędami oraz bardziej wyważonymi klasami podstawowymi. Klasa tropiciela została np. napisana właściwie od nowa, i praktycznie każda klasa korzysta z awansowania na kolejne poziomy. Uproszczono też nieco zasady walki, dodano kilka nowych czarów. Podręcznik Mistrza Podziemi wzbogacono o opis planów, przydatne mapy podłóg oraz wiele opcjonalnych zasad. W poprawionej wersji Księgi Potworów wiele bestii napisano od nowa, kierując się nie konwersją z oryginalnych zasad D&D, ale rolą potwora w świecie gry. Pojawiły się też zasady, które jednoznacznie kodyfikują możliwości grania potworami, oraz porady do tworzenia nowych stworzeń. Poza podręcznikami podstawowymi wydano w Polsce książkę "Czarci Foliał" dodający wiele nowych potworów

Wydane w Polsce podręczniki do 3 edycji Dungeons and Dragons

• Podręcznik Gracza (Player's Handbook) – jeden z trzech podstawowych podręczników, zawiera wszelkie podstawowe zasady, niezbędny do gry. Wydano też poprawioną wersję do edycji '3.5'.
• Księga Potworów (Monster Manual) – drugi z podstawowych podręczników, zawiera opis potworów z którymi mogą zmierzyć się gracze. Wydano też poprawioną wersję edycji 3.5
• Przewodnik Mistrza Podziemi (Dungeon Master's Guide) – trzeci podstawowy podręcznik, zawierający materiały dla prowadzących grę. Wydano wersję 3.5

• Bastion Straconych Dusz (Bastion of Broken Souls) – przygoda
• Bezsłoneczna Cytadela (The Sunless Citadel) – przygoda
• Bóstwa i Półbogowie (Deities and Demigods) – dodatek o bóstwach i religiach
• Czarci Foliał – kolejny z serii bestiariuszy, dotyczący, jak sama nazwa wskazuje, czarcich stworów
• D&D Gra Przygodowa (D&D Adventure Game) – "wersja demonstracyjna" gry, przeznaczona dla osób nie mających wcześniej styczności z grą Dungeons and Dragons
• Ekran Mistrza Podziemi (Dungeon Master's Screen) – kartonowy ekran z tabelkami pomocnymi dla Mistrzów Podziemi
• Głęboki Horyzont (Deep Horizon) – przygoda
• Głos w Snach (The Speaker in Dreams) – przygoda
• Kompendium Potworów: Potwory Faerunu (Monster Compendium: Monsters of Faerûn) – kolejny z serii bestiariuszy, dotyczący potworów występujących głównie w świecie Zapomnianych Krain
• Krainy Wschodu (Oriental Adventures) – dodatek pozwalający rozgrywać przygody na fantastycznym dalekim wschodzie
• Księga Broni i Ekwipunku (Arms and Equipment Guide) – dodatek traktujący o ekwipunku i uzbrojeniu
• Księga i Krew (Tome and Blood: A Guidebook to Wizards and Sorcerers) – dodatek skupiający się na postaciach czarodziejów i zaklinaczy
• Księga Planów (Manual of the Planes) – dodatek traktujący o planach równoległych
• Księga Plugawego Mroku (Book of Vile Darkness) – dodatek skupiający się na naturze zła w grze
• Księga Potworów II (Monster Manual II) – drugi z bestiariuszy, przedstawiający opis kolejnych potworów
• Księga Wyzwań (Book of Challenges: Dungeon Rooms, Puzzles, and Traps) – dodatek z poradami dotyczącymi potyczek, pułapek itp. skierowany do mistrzów podziemi
• Kuźnia Gniewu (The Forge of Fury) – przygoda
• Miecz i Pięść (Sword and Fist: A Guidebook to Monks and Fighters) – dodatek skupiający się na postaciach mnichów i wojowników
• Obrońcy Wiary (Defenders of the Faith: A Guidebook to Clerics and Paladins) – dodatek skupiający się na postaciach kapłanów i paladynów
• Pieśń i Cisza (Song and Silence: A Guidebook to Bards and Rogues) – dodatek skupiający się na postaciach bardów i łotrzyków
• Podręcznik Przygód Epickich (Epic Level Handbook) – dodatek skierowany do graczy, których postaci przekroczyły 20 poziom
• Podręcznik Psioniki (Psionics Handbook) – dodatek zawierający informacje i zasady pomocne we wprowadzeniu do gry psioniki
• Poradnik Budowniczego Twierdz (Stronghold Builder's Guidebook) – dodatek traktujący o zamkach i innych (często fantastycznych) budowlach
• Powrót do Świątyni Złych Żywiołów (Return to the Temple of Elemental Evil) – obszerna kampania tocząca się w świecie Grayhawk, kontynuacja pierwszoedycyjnej "Temple of Elemental Evil"
• Serce Wieży Nocnego Kła (Heart of Nightfang Spire) – przygoda
• Stojący Kamień (The Standing Stone) – przygoda
• Władca Żelaznej Fortecy (Lord of the Iron Fortress) – przygoda
• Władcy Dziczy (Masters of the Wild: A Guidebook to Barbarians, Druids, and Rangers) – dodatek skupiający się na postaciach barbarzyńców, druidów i tropicieli

W Polsce wydano także podręczniki do świata Zapomnianych Krain.

Najbardziej znane settingi D&D

• Al'Qadim – setting do AD&D, przedstawiający fantastyczną wersję Arabii, czyli Krainę Losu – Zakharę, stylizowaną na świat znany z Baśni z 1001 Nocy i Złodzieja z Bagdadu. Nie jest wydawany.
• Birthright – bohaterowie tego świata są szlachcicami i jednym z ich zadań jest dowodzenie swoimi rodami szlacheckimi. Nie jest wydawany.
• Dark Sun – świat zniszczony przez wojnę między ludźmi i innymi rasami. Bardzo powszechna jest w nim psionika. Oficjalnie reaktywowany w Dragon Magazine oraz na stronie Athas.org
• Dragonlance – świat ukształtowany przez wojnę między Takhisis i Paladinem, bogami dobra i zła. Wydany w Polsce.
• Zapomniane Krainy (Forgotten Realms) – najbardziej znany setting do D&D, wykorzystany między innymi w takich grach komputerowych jak Baldur's Gate,Icewind Dale, czy Neverwinter Nights. Wydany w Polsce.
• Greyhawk – pierwszy wydany świat do AD&D, naznaczony obecnością złego półboga Iuza. Wydany w Polsce.
• Mystara – pusty w środku świat pozbawiony bogów, naznaczony straszliwą zarazą. Nie jest już wydawany.
• Planescape – świat umożliwiający rozgrywanie przygód w mieście łączącym wszystkie plany kosmologii D&D. Świat zastąpiła seria dodatków poświecona rozmaitym planom.
• Ravenloft – niewielki świat rządzony przez potężne wampiry. Setting horrorowy. Wydany za granicą, nie ma polskiej wersji językowej.
• Rokugan – konwersja Legendy Pięciu Kręgów na realia d20, zastąpiła Kara-Tur z Forgotten Realms i świat DragonFista. Wydano polską wersję podręcznika: "Krainy Wschodu".
• Spelljammer – przestrzeń kosmiczna D&D – magiczne podróże kosmiczne.
• Eberron – najnowszy, quasi-steampunkowy świat D&D. Zakończyła się tam właśnie wielka wojna, która posunęła rozwój magii do przodu, wprowadzając magiczną kolej czy samoświadome golemy.

Gry komputerowe na zasadach Dungeons & Dragons

• Forgotten Realms: Demon Stone
• Planescape: Torment
• Świątynia Pierwotnego Zła (The Temple of Elemental Evil)
• Dragonshard

Linki zewnętrzne

• Wizards of the Coast – wydawca Dungeons & Dragons
• Wydawnictwo ISA – Polski wydawca Dungeons & Dragons
• D&D w serwisie Poltergeist – oficjalna polska strona D&D
• Zbiór polskich stron o D&D w katalogu ODP