Wolna encyklopedia
Edward Morgan Forster, E. M. Forster (ur. 1 stycznia 1879 w Londynie, zm. 7 czerwca 1970 w Coventry) – angielski prozaik, eseista i krytyk literacki.
Biografia
Forster to jedyny syn zmarłego w 1880 architekta, wychowany został przez matkę, Anne Clarę Wichelo Forster oraz ciotkę, z którymi spędził także większość swego dorosłego życia.
Uczęszczał do Tonbridge School. Od 1897 do 1901 studiował w King’s College w Cambridge, gdzie był członkiem elitarnego stowarzyszenia Apostles. W trakcie studiów poznał także niektórych późniejszych członków Grupy Bloomsbury.
Po ukończeniu studiów odbył ze swoją matką podróż po Włoszech i Grecji. Wkrótce po powrocie zaczął pisać eseje i opowiadania do liberalnego "Independent Review".
W roku 1905 spędził kilka miesięcy w majątku hrabiny Elizabeth von Arnim-Schlagenthin jako nauczyciel domowy czwórki jej dzieci.
W tym samym roku ukazała się jego pierwsza powieść Where Angels Fear To Tread. Przez następny rok wygłosił cykl wykładów o włoskiej sztuce i historii na Cambridge Local Lectures Board. Kolejno w roku 1907 i 1908 ukazały się dwie następne powieści The Longest Journey oraz oparty częściowo na wspomnieniach i doświadczeniach z podróży do Włoch Pokój z widokiem (ang. A Room With A View).
W roku 1910 wydana została jedna z jego bardziej znanych powieści Howards End. Na przełomie 1913 i 1914 powstała pierwsza wersja Maurycego (ang. Maurice), której ze względu na wątek homoerotyczny Forster zdecydował się nie publikować. Powieść została opublikowana dopiero pośmiertnie w 1971 roku, podobnie jak zbiór opowiadań o podobnej tematyce The Life to Come, 1972.
Lata 1912-1913 spędził Forster w Indiach, pracując dla National Gallery w Londynie.
Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Czerwonego Krzyża i służył w Egipcie.
W roku 1921 wrócił do Indii, by pracować jako osobisty sekretarz maharadży w Dewas. W Indiach toczy się również akcja ostatniej powieści Forstera Droga do Indii (ang. A Passage To India, 1924). Uchodzi za najlepszą w dorobku autora. Portretuje życie w Indiach pod panowaniem brytyjskim.
W późniejszym okresie pisał jedynie biografie, eseje, krytyki i opowiadania.
W roku 1949, jako zagorzały demokrata, Forster odmówił przyjęcia tytułu szlacheckiego. W roku 1953 został nominowany do orderu Companion of Honour, który ostatecznie przyjął w 1969.
Forster był aktywnym członkiem PEN-Clubu, a w roku 1934 został pierwszym przewodniczącym National Council for Civil Liberties. W 1945 został honorowym członkiem King's College, gdzie też mieszkał aż do śmierci w 1970.
Twórczość
- Where Angels Fear to Tread, powieść, 1905
- The Longest Journey, powieść, 1907
- A Room With a View, powieść, 1908 (pl. Pokój z widokiem)
- Howards End, powieść, 1910 (pl. Domostwo pani Wilcox (tytuł wydania pierwszego) Howards End (wydań następnych) 1977) następnie opowiadań: „The Celestial Omnibus and other Stories” (1911), „The Story of the Siren” (1920) i „The Eternal Moment” (1928).
- A Passage to India, powieść, 1924 (pl. Droga do Indii, przeł. Krystyna Tarnowska, Andrzej Konarek, 1932)
- Aspects of the Novel (1924), studium z zakresu teorii literatury, 1927
- Maurice powieść, wydanie pośmiertne 1971 (Maurycy, przeł. Maria Olejniczak-Skarsgård, 1994). Autor podejmuje w niej problem homoseksualizmu.
Powieści Pokój z widokiem, Howards End (polski tytuł filmu Powrót do Howards End) oraz Maurycy zostały zekranizowane przez Merchant Ivory Productions. Również powieści Droga do Indii i Where Angels Fear to Tread posłużyły za kanwę filmów (polskie tytuły filmów to odpowiednio Podróż do Indii i Tam, gdzie nie chadzają anioły).
W swej twórczości koncentrował się na wzajemnym oddziaływaniu jednostek i na konflikcie między normami a instynktami.