Wolna encyklopedia

Część serii
Protestantyzm
Doktryna
5 zasad: Sola scriptura · Solus Christus
Sola gratia · Sola fide · Soli Deo gloria
Kapłaństwo wszystkich wierzących
Prereformacja
Waldensi · Lollardzi · Husyci
Historia i reformatorzy
95 tez · M. Luter · J. Kalwin · U. Zwingli
F. Melanchton · J. Edwards · J. Wesley
Dysydenci · Wielkie przebudzenie
Główne nurty
Ewangelicyzm · Ewangelikalizm
Luteranizm · Kalwinizm · Metodyzm
Baptyzm · Adwentyzm · Pentekostalizm
Portal protestancki
PROTESTANTYZM
Główne nurty
Ewangelicyzm
Ewangelikalizm
Główne wyznania
Luteranie
Kalwiniści
Metodyści
Baptyści
Adwentyści
Zielonoświątkowcy
Ichthys - symbol wszystkich chrześcijan - katolików i protestantów
Zbór ewangeliczny w Toruniu, Polska
chińskojęzyczny zbór ewangeliczny w Madrycie, Hiszpania

Ewangelikalizm, chrześcijaństwo ewangeliczne/chrześcijaństwo ewangelikalne – jest jednym z dwóch wielkich nurtów protestantyzmu (obecnie największym, obok ewangelicyzmu), charakteryzującym się specyficzną pobożnością (duchowością) i określonymi poglądami teologicznymi (oprócz pięciu zasad protestantyzmu przyjmuje także tzw. siedem punktów teologii ewangelikalnej). W większości protestantyzm ewangelikalny jest nurtem konserwatywnym i sprzeciwia się tendencjom liberalnego chrześcijaństwa, które przyjmują się wśród części protestantów ewangelickich. Powstał na gruncie purytanizmu, ortodoksji protestanckiej i pietyzmu. Niektóre jego elementy pobożnościowe w 2. połowie XX wieku przyjęły się także poza protestantyzmem. Wspólnoty ewangelikalne łączy wiara w osobistą relację z Jezusem Chrystusem, podkreślenie ostatecznego autorytetu Pisma Świętego w sprawach wiary i życia, również przede wszystkim szczególny typ duchowości, podkreślający konieczność świadomego osobistego nawrócenia ("nowe narodzenie") do zbawienia człowieka. Ewangelikaliści uznają bezbłędność Biblii, którą nierzadko interpretują dosłownie. Ewangelikalizm jest zazwyczaj utożsamiany z ewangelizacją polegającą na wywołaniu u słuchacza żalu za grzechy oraz przekazaniu mu wiary w przebaczenie grzechów dzięki ofierze Jezusa Chrystusa na krzyżu.

Spis treści

Ewangelikalizm obecnie

Rodzina chrześcijan ewangelikalnych ogarnia głównie:

Ewangelikalizm został także przyjęty w części wyznań protestanckich pierwszej reformacji, w tym przez:

Trzeba jednak wziąć pod uwagę, że nie wszystkie kościoły należące do ww. denominacji mają charakter ewangelikalny. Np. wśród adwentystów charakterem ewangelicznym cechuje się m.in. Kościół Adwentystów Obietnicy, czego nie można powiedzieć o Kościele Adwentystów Dnia Siódmego Ruch Reformacyjny.

Siedem punktów teologii ewangelikalnej

Evangelical Dictionary of Theology przedstawia zasadnicze siedem punktów wspólnych teologii ewangelikalnej:

  1. Suwerenność Boga;
  2. Biblia jako w sposób boski natchniony zapis Bożego objawienia, nieomylny i autorytatywny przewodnik wiary i praktyki; do wydobycia boskiego znaczenia potrzebne jest oświecenie przez Ducha Świętego;
  3. całkowite zepsucie natury ludzkiej: wszelkie dobro skalane jest grzechem;
  4. Chrystus zadośćuczynił za grzech na Krzyżu Kalwarii;
  5. zbawienie jest aktem niezasłużonej łaski Bożej, otrzymanym przez wiarę w Chrystusa, a nie przez jakąkolwiek pokutę lub dobre uczynki; grzechy są odpuszczone, człowiek jest narodzony na nowo, usprawiedliwiony, przyjęty do rodziny Bożej;
  6. zwiastowanie Słowa Bożego przez biblijne ogłaszanie Ewangelii, sprzeciwianie się złu, służba społeczna;
  7. widzialny powrót Jezusa Chrystusa".

Można do tego dodać praktykowany przez większość ewangelikalistów (z wyjątkiem takich klasyków ewangelikalizmu jak np. Dwight Moody czy John Stott) chrzest wiary przez zanurzenie w wodzie osób świadomie wierzących.

Historia ewangelikalizmu

Pod koniec XVII i w czasie XVIII wieku, pietyzm był motorem tzw. odnowy ewangelicznej w Niemczech. Jej odpowiednikiem w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych był metodyzm, który przyczynił się do serii pobudzeń duchowych określanych ogólnie Wielkim przebudzeniem. Przewinęło się ono przez Amerykę Północną (głównie Stany Zjednoczone) w XVIII wieku. Podstawowym celem ruchów ewangelicznych było duchowe ożywienie kościołów. Na przełomie XVIII i XIX wieku ewangelikaliści w Kościele anglikańskim - przede wszystkim William Wilberforce oraz członkowie grupy Clapham Sect - odegrali pewną rolę w ruchu na rzecz zlikwidowania niewolnictwa w brytyjskich koloniach.

W XX wieku ruch ewangelikalny przybrał różnorodny charakter. W jego łonie wykształciły się różne prądy teologiczne, m.in.:

  1. fundamentalizm biblijny, co spowodowało przeciwstawianie się teologicznemu liberalizmowi i krytyczno-historycznej egzegezie Biblii. Fundamentaliści przeciwstawiają się nauczaniu darwinizmu w szkołach oraz naturalistycznemu podejściu do religii.
  2. neoewangelikalizm, do którego zalicza się w USA większość Kościołów baptystycznych (Południowa Konwencja Baptystyczna), Kościoły uświęceniowe (Holiness Churches), niektóre Kościoły metodystyczne, Kościoły zielonoświątkowe, ruchy charyzmatyczne, Kościoły Chrystusowe a także część Kościoła episkopalnego.

Ewangelikalizm w Polsce

Alians Ewangeliczny w RP

W Polsce Kościoły ewangelikalne zrzesza głównie Alians Ewangeliczny w Polsce, do którego należą następujące Kościoły:

a także organizacje: Chrześcijańskie Stowarzyszenie Akademickie, Misja Pokoleń, Ruch Nowego Życia, Fundacja Życie i Misja, Fundacja Słowo Życia, Fundacja Młodzież dla Chrystusa, Fundacja Głos Ewangelii, Biblijne Stowarzyszenie Misyjne, Towarzystwo Społeczno-Ewangeliczne Ewangelia dla Każdego.

Kościoły ewangelikalne poza Aliansem

Poza Aliansem działa m. in.

Linki zewnętrzne

Źródło: „haslo,Ewangelikalizm”