Wolna encyklopedia
Fenakit (Phenakit) – minerał z gromady krzemianów. Zaliczany do minerałów rzadkich.
Nazwa pochodzi od greckiego słowa "phenax = oszust, zwodziciel, kłamca," ponieważ minerał wykazuje duże podobieństwo do kwarcu, z którym jest mylony..
Spis treści |
Właściwości
- Skład chemiczny – Be3SiO4 – krzemian berylu
- Układ krystalograficzny – trygonalny
- Połysk – szklisty, tłusty
- Barwa: biała, żółta, bezbarwna, także różowa, czerwona, rzadziej zielonkawoniebieska.
- Przełam – muszlowy
- Łupliwość – niewyraźna
- Twardość w skali Mohsa – 7,5-8
- Rysa – biała
- Gęstość – 2,93 do 3,00 g/cm3
- Pleochroizm – wyraźny, bezbarwny do pomarańczowożółtego
- Luminescencja – niekiedy jasnofioletowa do różowej
Tworzy kryształy izomorficzne, krótkosłupowe, tabliczkowe. Przyjmuje postać romboedru lub słupa pseudoheksagonalnego, poprzecznie prążkowanego. Występuje w skupieniach ziarnistych, włóknistych, w formie kryształów narosłych, tworzących szczotki krystaliczne. Często tworzy zbliźniaczenia. Jest kruchy, przezroczysty, izometryczny z willemitem.
Występowanie
Występuje w pegmatytach, granitach. Bywa spotykany w skałach metamorficznych. Współwystępuje z: berylem, chryzoberylem, topazem, kwarcem. Jest spotykany w skałach osadowych.
Miejsca występowania: Austria – w Habachtal (duże kryształy do 8 cm), Rosja – na Uralu (różowe i czerwonawe kryształy o dł. ok. 18 cm).
Żółte i jasnoczerwone kryształy pochodzą z Brazylii – Minas Gerais, San Miquel oraz Meksyku. Także: USA – Kolorado, Maine, New Hampshire, Birma, Tanzania – Usugara, Madagaskar i Sri Lanka.
W Polsce – stwierdzono jedynie w druzach pegmatytów granitowych masywu Strzegom – Sobótka na Dolnym Śląsku (kryształy ok. 1 cm). .
Zastosowanie:
- bardzo wysoko ceniony unikat kolekcjonerski
- niektóre kryształy mają wartość jubilerską (kamienie szlachetne) – najbardziej cenne są kryształy przezroczyste o wyrazistej jasnoróżowej, jasnożółtej lub zielononiebieskiej barwie. Nadaje się im szlif fasetkowy.
Historia
Opisany już w roku 1833, bardzo rzadko obrabiany jako kamień ozdobny.
