Wolna encyklopedia
Fluoryt – szeroko rozpowszechniony minerał z gromady halogenków.
Nazwa pochodzi od łac. fluctus = fala lub fluere = płynąć, z powodu wykorzystywania tego minerału w hutnictwie jako topnika oraz ze względu na stosunkowo niską temperaturę jego topnienia.
Spis treści |
Właściwości
- Wzór chemiczny: CaF2 (fluorek wapnia).
- Układ krystalograficzny: regularny
- Twardość w skali Mohsa: 4
- Łupliwość: doskonała, czterokierunkowa
- Rysa: biała
- Przełam: muszlowy, łuskowy
- Gęstość: 3,1 do 3,2 g/cm3
- Barwa: bezbarwny lub różne barwy, wykazuje się wyjątkowo dużą zmiennością zabarwienia. Wielobarwność wykazują nawet pojedyncze okazy
- Połysk: szklisty
Tworzy sześcienne lub ośmiościenne kryształy, osiągające niekiedy duże rozmiary. Często występuje w postaci bliźniaków krzyżowych. Często tworzy naloty, naskorupienia i żyły. Ładne kryształy występują zazwyczaj w druzach w formie szczotek krystalicznych.
W czystej formie jest bezbarwny; w przyrodzie jest zabarwiony na najróżniejsze kolory - od żółtego, różowego, zielonego i niebieskiego aż po czarny. Niekiedy wykazuje barwne wstęgowanie podobne do agatu. Światło ultrafioletowe powoduje we fluorycie zjawisko różowej fluorescencji (nazwa pochodzi od nazwy tego minerału).
Występowanie
Minerał występujący głównie w formie żył hydrotermalnych, gdzie zazwyczaj występuje razem z minerałami kruszcowymi: ołowiu, cynku i srebra, oraz w pegmatytach i skałach osadowych. Spotykany w skałach magmowych,
Miejsca występowania:
- Wielka Brytania - wyjątkowo piękne, zielone lub fioletowe sześcienne kryształy.
- Kanada - Thuder Bay (niezwykłe kryształy występują razem z ametystem).
- USA - Illinois
- Niemcy - Rudawy (kryształy miodowożółte).
- Szwajcaria - Masyw Gothard
- Włochy - Tyrol i Sardynia
- W Polsce fluoryt jest spotykany w okolicach Kletna (w Masywie Śnieżnika), Górach Kaczawskich, w Górach i na Pogórzu Izerskim.
Zastosowanie
- jest stosowany w przemyśle szklarskim
- do produkcji kwasu fluorowodorowego i wyrobu tworzyw sztucznych
- w przemyśle ceramicznym,
- chemicznym (produkcja emalii),
- optycznym (produkcja soczewek) i
- metalurgicznym - jako topnik (produkcja aluminium).
- ma duże znaczenie naukowe i kolekcjonerskie
- niekiedy bywa stosowany jako kamień jubilerski lub ozdobny
- służy jako materiał rzeźbiarski
Ciekawostki
W starożytności był używany do zapobiegania i leczenia chorób kostnych.
Litoterapia współcześnie wykorzystuje preparaty fluorytu do leczenia nowotworów wątroby i płuc.
