Wolna encyklopedia
Fortyfikacja (z łacińskiego - fortificatio co znaczy umocnienie, słowo powstałe z połączenia słów: fortis - mocny, i facio - robię) - to zespół obiektów fortyfikacyjnych i dziedzina inżynierii wojskowej, która zajmuje się przygotowywaniem terenu do walki przez opracowanie, zaprojektowanie i zorganizowanie prac mających na celu wykonanie obiektów i zespołów fortyfikacyjnych służących do osłony wojsk i obszaru terytorium podczas działań bojowych.
To także: nauka wojskowo-techniczna, opracowująca podstawy teoretyczne i sposoby praktyczne ochrony i obrony wojsk, ludności i obiektów tyłowych wojsk i gospodarki od działania środków napadu środkami rażenia, metodą budowy lub wykorzystania umocnień. Dziedzina inżynierii wojskowej.
|
Plan Twierdzy Wisłoujście z drugiej połowy XVII wieku
|
Spis treści |
Podział
Typy fortyfikacji
- obóz warowny
- gród obronny (Osada obronna) np. Biskupin
- zamek np. Wawel
- twierdza np. Twierdza Kraków, Twierdza Przemyśl, Twierdza Osowiec, Twierdza Modlin, Twierdza Wisłoujście, Twierdza Głogów, Twierdza Poznań, Twierdza Zamość
- cytadela
- reduta
- fort np. Fort 2 Kościuszko
- rejon umocniony np. Rejon Umocniony Hel
- szaniec
- brama miejska
Elementy fortyfikacji
- agger
- barykada
- basteja
- bastion
- baszta
- barbakan
- bunkier (nazwa potoczna)
- chodnik minowy
- chodnik obronny
- czoło
- działobitnia
- dzieło koronowe
- dzieło rogowe
- esplanada
- fosa
- kaponiera
- kawaliera
- kleszcze
- kojec
- kurtyna
- mur Carnota
- mur obronny np. Mur chiński, Mur Hadriana
- okop
- piec
- pole minowe
- poprzecznica
- poterna
- przeciwstraż
- Przedmoście
- przedmurze
- przedpole
- przelotnia
- rawelin
- redita
- schron
- szyja
- śródszaniec
- tradytor
- trawers
- wał
- wieża
- wilcze doły
- zasieki
Znani twórcy fortyfikacji
- Krzysztof Arciszewski (1592-1656)
- Nestor Bujnicki (1863 - 1914)
- Menno van Coehoorn (1641-1704)
- Adam Freytag (1608-1650)
- Tadeusz Kościuszko (1746-1817
- Dmitrij Karbyszew (1880-1945)
- Marc René de Montalembert (1714-1800)
- Simon Stevin (1548-1620)
- Arkadiusz Tielakowski (1806 - 1891)
- Eduard Iwanowicz Totleben (1818-1884)
- Konstanty Wieliczko (1856-1927)
- Sebastian Vauban (1633-1707)
Zobacz też
- przegląd zagadnień z zakresu architektury
- przegląd zagadnień z zakresu wojskowości
- narys fortyfikacyjny
- dzieło fortyfikacyjne
- kawaler
- beluarda
- Linia Mołotowa
- Obszar Warowny Śląsk
Źródła
Mała Encyklopedia Wojskowa t. 1 MON Warszawa 1967, Bolszaja Sowietskaja Encykłopedia t. 28 Moskwa 1978.