Wolna encyklopedia
| Gotlandia | |
Zdjęcie satelitarne |
|
| Kontynent | Europa |
| Państwo | |
| Akwen | Morze Bałtyckie |
| Powierzchnia | 3140 km² |
| Populacja (2000) • liczba ludności • gęstość |
57 300 18 os./km² |
| Mapa wyspy |
|
Gotlandia – należąca do Szwecji i największa na Morzu Bałtyckim wyspa.
Geografia
Wyspa jest nizinna z największym wzniesieniem 83 m n.p.m. Ludność zajmuje się głównie rybołówstwem i rolnictwem. Największe miasto - Visby. Na północ od wyspy niewielka wysepka Fårö. Na wapiennym podłożu wyspy silnie rozwinęły się zjawiska krasowe. Szatę roślinną Gotlandii tworzą lasy iglaste i niskiej jakości łąki, na których prowadzi się wypas bydła. Miejscami, na wapieniach marglistych, wytworzyły się gleby lepsze jakościowo, które wykorzystuje się rolniczo. Geologicznie obszar wyspy jest fragmentem progu denudacyjnego, zbudowanego z wapieni koralowych i marglistych. Do najważniejszych roślin uprawianych na wyspie należą: owies, żyto, jęczmień, ziemniaki. Ważną gałęzią gospodarki jest tradycyjnie rybołówstwo. Rozwinął się przemysł cementowy, bazujący na miejscowych zasobach mineralnych i przetwórstwa spożywczego, wykorzystujący produkty gotlandzkiego rolnictwa.
Historia
W średniowieczu stanowiła centrum handlowe regionu. Jej największe miasto, Visby, od XI do XIV wieku wchodziło w skład północnoniemieckiej Hanzy. Gotlandia, w 1361 została zajęta przez Duńczyków. W XIV i XV wieku była ważnym ośrodkiem bałtyckiego piractwa, na wyspie mieli swą siedzibę Bracia Witalijscy. Formalnie została przyłączona do Danii dopiero na mocy traktatu podpisanego w Szczecinie (1570). W wyniku szwedzko-duńskiego pokoju w Brömsebro z 1645 roku, znalazła się pod władaniem Szwecji.
GÖTALAND: Bohuslän • Blekinge • Dalsland • Gotlandia • Halland • Skania • Småland • Öland • Östergötland • Västergötland
SVEALAND: Dalarna • Närke • Södermanland • Upplandia • Värmland • Västmanland
NORRLAND: Ångermanland • Gästrikland • Hälsingland • Härjedalen • Jämtland • Laponia • Medelpad • Norrbotten • Österbotten (obecnie w Finlandii) • Västerbotten
ÖSTERLAND (szwedzkie do roku 1809): Åland • Egentliga Finland • Karelen • Nyland • Norra Finland • Savolaks • Tavastland