Wolna encyklopedia

Zniszczony płot przebiagający dokładnie w linii granicznej między Polską a Niemcami. Po polskiej stronie znajduje się (nie ujęty na zdjęciu) głęboki rów, a za nim pas drogi granicznej.

Linia kolejowa Białystok - Grodno w miejscu przecięcia przez granicę państwową.

Kamień graniczny na granicy między Włochami a Szwajcarią

Granica państwa/owa - powierzchnia prospopadła do powierzchni Ziemi oddzielająca terytorium,podziemie i obszar powietrzny jednego państwa od innych państw lub obszarów niczyich]. Mimo że jest umowna, często do określania granic używa się charakterystycznych elementów geograficznych, jak na przykład rzeki, łańcuchy górskie lub wybrzeża morskie.

Rodzaje granic ze względu na ich genezę:

• antecedentne - wyznaczone przed ukształtowaniem osadnictwa i krajobrazu kulturowego na danym obszarze, np. granica między USA a Kanadą,
• subsekwentne - powstały w trakcie lub po zagospodarowaniu danego obszaru, np. większość granic w Europie,
• narzucone - nałożone w sposób sztuczny na istniejącą sieć osadniczą i krajobraz kulturowy, np. większość granic kolonialnych w Afryce, które utrzymały się do dziś, granice między RFN i NRD.

Kryteria wyznaczania granic:

• historyczne - terytorium powinno należeć do danego państwa, jeżeli kiedyś już do niego należało; problemem są częste zmiany granic oraz kwestia, który moment historyczny należy uznać za najważniejszy,
• etniczne - terytorium, na którym dominuje pewna narodowość powinno należeć do państwa, w którym naród ten dominuje (państwo narodowe); problemem jest przemieszanie narodowości w strefach pogranicza.

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o granicy

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Granica państwowa

Granica może oddzielać również: regiony, województwa, miasta itp.

Linia graniczna

Miejsce przecięcia granicy państwowej z powierzchnią ziemi zwane jest linią graniczną. W terenie przebieg linii granicznej wyznaczają znaki graniczne. Jeśli umowy nie stanowią inaczej, linia graniczna przebiega w następujący sposób:

• Na odcinkach lądowych i większych zbiornikach wodnych po linii prostej pomiędzy dwoma sąsiednimi znakami, także w przypadku przecięcia granicą cieków i zbiorników wodnych z jednego brzegu na drugi.
• Środkiem suchych rowów granicznych i dróg granicznych. W tym przypadku znaki graniczne umieszczane są na przemian po obu stronach granicy.
• Na rzekach, potokach itp. wzdłuż linii środkowej koryta. Jest to tzw. "granica ruchoma", która dostosowuje się do naturalnych i sztucznych zmian położenia koryta, chyba że zmiana jest znaczna lub umawiające się strony stanowią inaczej. Linia środkowa to linia jednakowo oddalona od obu brzegów. W przypadku, gdy ciek graniczny się rozgałęzia, linia graniczna podąża ramieniem o większym przepływie.

Zobacz też

• przegląd zagadnień z zakresu geografii
• Korekty granic Polski od 1945 roku
• Lista państw posiadających granice międzypaństwowe
• Pas drogi granicznej
• Demarkacja
• Delimitacja
• Znak graniczny
• Linia demarkacyjna
• Pogranicze
• Przejście graniczne
• Zielona granica

Linki zewnętrzne

• Zdjęcia i opisy granic państwowych (de), (en), (es), (fr), (nl), (pl)