Wolna encyklopedia

Gustaf Kossinna - (ur. 28 września 1858 w Tylży, zm. 20 grudnia 1931 w Berlinie), lingwista, profesor archeologii na uniwersytecie w Berlinie, twórca metody etnicznej, zajmował się głównie problematyką pochodzenia i rozprzestrzeniania się Germanów.

Gustaf Kossinna był zgermanizowanym Mazurem urodzonym w okolicach Tylży. Był twórcą archeologii osadniczej, łącząc kultury archeologiczne z jednostkami etnicznymi. Uważał, że różnice i podobieństwa kulturowe wynikają ze zróżnicowania lub jedności etnicznej. Obszar określonych terytoriów kulturowych odpowiada zasięgowi osadnictwa głównych ludów i grup etnicznych. Uczniem prof. Kossiny był twórca poznańskiej szkoły archeologicznej prof. Józef Kostrzewski, który jako twórca teorii autochtonicznej zakładającej historyczną ciągłość osadnictwa słowiańskiego na terenie Polski od prehistorii stał się jego głównym polemistą i przeciwnikiem.

Według Kossiny plemiona germańskie miały zasiedlać znaczne obszary środkowej europy, włacznie z Polską, prasłowiańskie zaś, a później słowiańskie - błota Prypeci. Według niego słowianie odcieci od wszelkich prądów wyższej kultury, biedni i prymitywni, dopiero w 6 wieku, wykorzystujac sprzyjajacą chwile dziejową, zajeli dzisiejsze siedziby ku wschodowi i zachodowi, wtedy gdy ludy germańskie stworzyły już bogata cywilizację, niezależną od wpływów świata śródziemnomorskiego lub orientalnego.

Już w chwili ogłoszenia swojej teorii, w 1895 roku, na zjeździe Niemieckiego Towarzystwa Antropologicznego w Kassel, sam Kossinna włączył ją w służbę niemieckiej idei narodowej, która miała uzasadniać terytorialne roszczenia wilhelmowskich Niemiec wobec Czechosłowacji oraz Polski. Dowodził, że polskie Pomorze oraz Wielkopolska były prakolebką Germanów już w epoce brązu, podczas gdy ludność prasłowiańska pojawiła się tam o wiele później. Wychodząc z tego założenia uważał, że ziemie te należą się Niemcom, spadkobiercom starożytnych Germanów. Po śmierci profesora jego teorie dotyczące pochodzenia Germanów mocno wpłynęły na ideologię nazistowską. Profesor był ulubionym archeologiem Adolfa Hitlera, a uczniowie Kossinny jak prof. Hans Schleif, wówczas Obersturmbahnfuhrer SS, podlegający bezpośrednio Reichsfuhrerowi SS Heinrichowi Himmlerowi prowadził prace badawcze w Biskupinie, które miały udowodnić jego germańskie pochodzenie.

Przeciwko teorii Kossiny mocno występował polski archeolog Józef Kostrzewski za co dostał się na listę wrogów III Rzeszy. Po przegranej przez Polskę kampanii wrześniowej na poznańskim uniwersytecie pojawili się archeolodzy w mundurach SS, a prof. Kostrzewski tylko dzięki pomocy przyjaciół oraz szybkiej ucieczce zdołał ocalić życie. Podczas okupacji niemieckiej w Polsce po 1939 roku musiał ukrywać się pod zmienionym nazwiskiem ponieważ tropiło go Gestapo.

Dzieła

• Großgartacher und Rössener Stil. Zeitschrift für Ethnologie 1908, 569 ff.
• Die deutsche Vorgeschichte, eine hervorragend nationale Wissenschaft Curt Kabitzsch Verlag (Leipzig 1912).
• Die Herkunft der Germanen. Zur Methode der Siedlungsarchäologie. Mannus-Bibliothek 6 (Würzburg 1911).
• Der Goldfund vom Messingwerk bei Eberswalde und die goldenen Kultgefäße der Germanen. Mannus-Bibliothek 12 (Würzburg 1913).
• Die deutsche Ostmark, ein Heimatboden der Germanen (Berlin 1919).
• Altgermanische Kulturhöhe. Eine Einführung in die deutsche Vor- und Frühgeschichte (Leipzig 1935).
• Ursprung und Verbreitung der Germanen in vor- und frühgeschichtlicher Zeit. (3. Aufl. Leipzig 1936).

Ponieważ opis tego hasła  biograficznego związanego z archeologią ma formę zaledwie zalążkową, pomóż nam je rozbudować, o ile dysponujesz odpowiednimi źródłami.
Prosimy, zapoznaj się najpierw z zasadami oraz zaleceniami edytowania Wikipedii.