Wolna encyklopedia

Gutkowo osiedle Olsztyna
Status	osiedle
Powierzchnia	7,2 km²
Populacja (2005)  - liczba ludności  - gęstość	2256 313,3 os./km²
Położenie na planie Olsztyna

Gutkowo - dzielnica Olsztyna, położona w północno-zachodniej części miasta przy wyjeździe w kierunku Morąga, nad Jeziorem Krzywym. Na terenie dzielnicy znajdują się jeziora Redykajny i Tyrsko (potocznie zwane Żbikiem). Administracyjnie dzielnica Gutkowo obejmuje osiedle Łupstych.

Spis treści 1 Historia dzielnicy 2 Historia Ochotniczej Straży Pożarnej 3 Granice dzielnicy 4 Ważniejsze obiekty 5 Komunikacja 6 Szlaki turystyczne 7 Warunki naturalne, historia najnowsza i kilka ciekawostek 8 Bibliografia 9 Linki zewnętrzne

Historia dzielnicy

Nazwa Gutkowo wywodzi się od pruskiego zasadźcy o nazwisku Godeken. Była to osada rdzennie pruska, założona w 1352. W latach 1375 - 1400 zbudowano tu kościół filialny parafii św. Jakuba w Olsztynie. W 1656 wieś figuruje pod nazwą Getkowo' i były w niej dwie karczmy. W 1871 powstała samodzielna parafia, od tego czasu pochówki odbywały się na miejscowym cmentarzu. W 1884 powstał przystanek kolejowy. W latach międzywojennych Gutkowo spełniało w pewnej mierze funkcje rekreacyjne dla Olsztyna. Kursował tam statek wycieczkowy. W latach trzydziestych zabudowa wsi rozwinęła się wzdłuż szosy w kierunku Olsztyna. W 1987 część obszaru wsi (291,73 ha) włączono do granic miasta jako osobną dzielnicę, która rozrasta się na południe od ul. Bałtyckiej, tworząc osiedla domków jednorodzinnych.

Historia Ochotniczej Straży Pożarnej

1 marca 1947 zawiązano we wsi Gutkowo Ochotniczą Straż Pożarną. Osobami, które podjęły się dzieła jej tworzenia w czasach powojennych byli dh Edward Kiełbasiek oraz dh Ludwik Thel. Remiza od początku istnienia OSP znajduje się w samym centrum Gutkowa, obecnie jest to ul. Bałtycka. Jednostka gutkowskiej straży posiada zabytkową kronikę, która jest prowadzona od 1974 roku, w związku z czym szczegółowa działalność ochotników w latach 1946-1973 jest znana jedynie z opowieści. Późniejsze lata funkcjonowania strażnicy to szereg zawodów, o czym świadczy ogrom zebranych dyplomów i pucharów zdobiących ściany remizy. Jednak podstawą działalności od zawsze były akcje gaśnicze. W 1975 druhowie pracowali w czynie społecznym przy budowie Ośrodka Szkolenia Komendy Wojewódzkiej w Gutkowie. Remiza oprócz siedziby strażaków pełniła również funkcję lokalnego ośrodka kultury. Akademie z okazji Dnia Strażaka, okolicznościowe bale i zabawy, a także codzienne spotkania towarzyskie na stałe wpisały się w życie strażnicy OSP. W miarę upływu lat, jednostka wzbogacała się w specjalistyczny sprzęt pożarniczy, zmieniały się samochody, a także przybywało coraz więcej młodych ochotników. W 1987 OSP świętowała 40-lecie swojego istnienia oraz otrzymała nowy wóz bojowy typu GBA 2,5/16. Samochód został przekazany z Ośrodka Szkolenia i służy do dnia dzisiejszego.

W 1994 jednostka, zdobywając I miejsce w Wojewódzkich Zawodach Sportowo-Pożarniczych, wywalczyła nowoczesną motopompę pływającą. W w/w roku Ochotnicza Straż Pożarna Olsztyn-Gutkowo została wpisana do rejestru Stowarzyszeń Sądu. Kolejnym sukcesem sportowym było zajęcie II miejsca w zawodach sportowo-pożarniczych w Reszlu. Nagrodą były: piła do betonu oraz piła do drewna marki STIHL. Podczas obchodów 50-lecia pracy OSP w Gutkowie odbyły się jubileuszowe zawody sportowo-pożarnicze, uroczysta akademia z udziałem przedstawicieli władz lokalnych i samorządowych, a także kadr kierowniczych Państwowych i Ochotniczych Straży Pożarnych. Zostały wręczone nagrody, wyróżnienia, odznaczenia, medale, listy pochwalne. Powodem do świętowania był także jubileusz 30-lecia służby na rzecz OSP członków zarządu: naczelnika Kazimierza Kochańskiego, sekretarza Jana Kokornaka i skarbnika Reinholda Foksa. Jubilaci otrzymali z rąk Prezydenta m. Olsztyna, Jerzego Małkowskiego, podziękowania i nagrody.

Nowym i niezbędnym narzędziem pracy strażaka stały się radiotelefony przenośne, które w 2000 trafiły na stan OSP Gutkowo. Wielokrotnie druhowie angażowali się w organizację świąt kościelnych, festynów rodzinnych, imprez sportowych i okolicznościowych na terenie Olsztyna.

Aktualnie jednostka posiada nowoczesny sprzęt ratowniczy, który jest używany podczas różnych zawodów, pokazów czy ćwiczeń. W skład tego sprzętu wchodzi zestaw ratownictwa medycznego psp r1 oraz aparaty nadciśnieniowe firmy AUER. Priorytetem w najbliższych latach jest wymiana przestarzałego, ponadtrzydziestoletniego samochodu oraz zakup narzędzi hydraulicznych. We wrześniu 2007 jednostka obchodziła 60. rocznicę istnienia.

Więcej informacji pod adresem OSP Olsztyn

Granice dzielnicy

• od północy: granicę stanowi granica miasta Olsztyna.
• od wschodu: granica przebiega od granic miasta Olsztyna w kierunku południowym do jeziora Redykajny i dalej wschodnim brzegiem tegoż jeziora do granic obrębu ewidencyjnego nr 154, tu załamuje się w kierunku południowo-wschodnim i biegnie dalej granicą obrębu nr 154 do ul. Bałtyckiej (przecina ul. Bałtycką na zachód od ul. Krańcowej), następnie podąża południowym skrajem ul. Bałtyckiej do jeziora Ukiel i graniczy z zachodnią stroną dzielnic Likusy i Redykajny. Dalej przebiega południowo-zachodnim brzegiem jeziora Ukiel do styku obrębów ewidencyjnych 145 i 45. Tu załamuje się w kierunku południowym i dąży do granic miasta Olsztyna i graniczy z zachodnią stroną dzielnicy Dajtki.
• od południa : granicę stanowi granica miasta Olsztyna.
• od zachodu: granicę stanowi granica miasta Olsztyna.

Ważniejsze obiekty

• Kościół pod wezwaniem św. Wawrzyńca z XIV w.,
• Stacja kolejowa Gutkowo
• Remiza Ochotniczej Straży Pożarnej
• Gimnazjum nr 15 im. Marii Zientary-Malewskiej
• Szkoła Podstawowa nr 19 im. Mikołaja Kopernika
• Przedszkole Miejskie Nr 21

Komunikacja

• Ulice

Główną drogą dzielnicy jest ul. Bałtycka. Stanowi ona drogę wyjazdową na Morąg, a następnie Gdańsk. Stwarza również mieszkańcom Gutkowa możliwość dotarcia do sąsiedniej dzielnicy Likusy, a następnie do centrum Olsztyna. Z Gutkowa ul. Żurawią można dostać się do Łupstychu, osiedlu administracyjnie podlegającemu Gutkowie. Większość małych uliczek tworzących szereg międzyosiedlowych dróg, swe nazwy zawdzięcza gatunkom ptaków.

• Komunikacja miejska

Na terenie dzielnicy znajdują się 2 pętle autobusowe. Przez jej teren przebiegają trasy 3 linii dziennych: 6, 7 i 11. Jeżdza tędy również busy "U Grzesia" - 345 i 346, które kończą swoje trasy w Warkałach i Morągu. W Łupstychu znajduje się pętla autobusowa, na której cześć swych kursów kończą autobusy linii numer 7. Pierwszy autobus MPK pojawił się w Gutkowie w 1975 roku. Był to pojazd linii numer 11, jeżdżący wówczas na plac Roosevelta. Dziś autobus ten dociera do dzielnicy Nagórki.

• Dworce PKP

Na terenie Gutkowa znajduje się Dworzec Gutkowo PKP. Jest on usytuowany w pobliżu ul. Bałtyckiej. Tor przebiegający przez dworzec w Gutkowie umożliwia połączenie kolejowe Olsztyna i wschodniej z zachodnią i północną częścią Polski.Niestety nie funkcjonuje on.

• ul. Poranna

Ulica położona w południowej części dzielnicy. Znana z tego, że zamieszkują ją geodeci. Przez miejscowych określana również jako ulica "Geodetów". Jest jedną z najdłuższych ulic Gutkowa. Po części północnej ulicy znajdują się bloki, po południowej zaś przeważają domki jednorodzinne

Szlaki turystyczne

Przez teren dzielnicy przebiega czarny szlak im. Alojzego Śliwy.

Warunki naturalne, historia najnowsza i kilka ciekawostek

Plaża nad jeziorem Krzywym, zwana popularnie "Piaski" stanowiła niegdyś jedno z najatrakcyjniejszych miejsc do spędzania wolnego czasu. Jest położona na zboczu wzgórza, na którym znajduje się osiedle domków jednorodzinnych i tzw. "bliźniaków", zbudowanych w większości przez pracowników nie istniejącej już firmy budowlanej o nazwie PSTBR. Plaża latem oferowała dogodne zejście do jeziora, a zimą wspaniały stok do jazdy na nartach i sankach. W latach 90., po "przemianach ustrojowych" w Polsce, w bliżej nieokreślony sposób, podobnie jak inne okoliczne grunty, dostała się w ręce prywatne. Od tej pory jest otoczona płotem z desek i drutu kolczastego, ku zmartwieniu mieszkańców.

Osiedle rozciągające się między ulicą Poranną a jeziorem posiadało niegdyś kilka dogodnych zejść do jeziora, które zostały sobie zawłaszczone przez osoby prywatne. Pas przybrzeżny jeziora stanowił piękne i dzikie miejsce, które obecnie jest poprzegradzane płotami prywatnych posesji.

Na końcu ulicy Porannej znajduje się ośrodek szkoleniowy Państwowej Straży Pożarnej, za którą ulica przechodzi w drogę polną, skąd (patrząc na wschód) rozciągają się piękne widoki na panoramę Olsztyna oraz lasy i zatoki jeziora Krzywego. Na zachód od drogi, jeszcze w końcu lat 90. XX w. były pola i zagajniki z bagienkami, stanowiące ostoję dla zwierzyny płowej (sarny, zające, dziki). Miejsce to kwalifikowało się na park krajobrazowy. Niestety część z tych pól została zabudowana domami o niejednorodnej stylistyce i proporcjach, które ewidentnie szpecą krajobraz.

W dalszej części ul. Poranna przechodzi w ul. Młodzieżową. Pobliskie lasy obfitują w grzyby - głównie maślaki, muchomory, olszówki, purchawki, prawdziwki i inne - miedzy innymi kanie.

Bibliografia

• Praca zbiorowa pod red. Stanisława Achremczyka i Władysława Ogrodzińskiego, Olsztyn 1353-2003, Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie, Olsztyn 2003, ISBN 83-87643-38-6

Linki zewnętrzne

• Galeria zdjęć osiedla Gutkowo
• Strona domowa Osiedle Gutkowo