Wolna encyklopedia

III wiek p.n.e.

<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| I |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

Spis treści 1 Urodzili się 2 Zmarli 3 Wydarzenia w Europie 4 Wydarzenia w Azji 5 Wydarzenia w Afryce 6 Wydarzenia w Ameryce 7 Wydarzenia w Australii 8 Więcej wydarzeń w artykułach dotyczących poszczególnych lat

Urodzili się

• 287 p.n.e. - Archimedes, matematyk grecki
• 276 p.n.e. - Eratostenes, astronom i geograf
• 250 p.n.e. - Plaut, komediopisarz rzymski

Zmarli

• około 300 p.n.e. - Apelles z Kolofonu, malarz grecki
• 289 p.n.e. - Mencjusz, filozof chiński
• 286 p.n.e. - Pyrron, filozof grecki
• 270 p.n.e. - Epikur, filozof grecki
• około 263 p.n.e. - Zenon z Kition, filozof grecki
• 229 p.n.e. - Hamilkar Barkas, wódz kartagiński, ojciec Hannibala
• 212 p.n.e. - Archimedes, grecki matematyk, fizyk i wynalazca

Wydarzenia w Europie

• około 300 p.n.e.
  • Teofrast (ojciec botaniki) napisał dzieła: Historia roślin i Fizjologia roślin
  • początki napływu rzymskich monet na ziemie polskie
  • greckie mapy świata dokładnie ukazują wzajemne położenie Arabii, Indii, Skandynawii, Brytanii i Islandii
• 300 p.n.e. - dopuszczenie plebejuszy do kolegiów kapłańskich (Rzym) - Lex Ogulnia
• 299 p.n.e. - Galowie zaatakowali Italię
• 298-290 p.n.e. - trzecia wojna Rzymu z Samnitami
• 295 p.n.e. - zwycięstwo Rzymian pod Sentinum nad Samnitami, Galami i Umbrami
• 293 p.n.e. - wprowadzenie kultu Eskulapa (Rzym)
• 292 p.n.e. - Chares z Lindos rozpoczął budowę Kolosa Rodyjskiego
• 290 p.n.e. - Rzym zawarł pokój z Samnitami
• 289 p.n.e. - założenie mennicy w Rzymie
• 283 p.n.e. - bitwa nad Jeziorem Wadymońskim
• 281 p.n.e. - Rzym rozpoczął wojnę z Tarentem
• 280-275 p.n.e. - najazd Pyrrusa na Italię (bitwy: Heraklea - 280 p.n.e., Ausculum - 279 p.n.e. i Beneventum - 275 p.n.e.)
• 280 p.n.e.
  • przymierze Rzymu z Kartaginą
  • zakończenie budowy Kolosa Rodyjskiego
  • Tiberius Coruncanius konsul i prawnik rzymski rozpoczął publiczne nauczanie nauk prawnych
• 279-278 p.n.e. - Celtowie zajęli Trację i najechali Anatolię
• 279 p.n.e. - Senat Rzymu odrzuca propozycję pokojową Pyrrusa
• 278-276 p.n.e. - walki Pyrrusa na Sycylii
• 272 p.n.e. - zajęciem Tarentu Rzym skończył podbój Italii
• około 270 p.n.e. - Arystarch z Samos wysunął pierwszą teorię heliocentrycznego wszechświata
• 264 p.n.e.
  • rywalizacja Rzymu i Kartaginy na Sycylii wywołała pierwszą wojnę punicką
  • Rzymianie zdobyli miasto Volsinii (centrum federacji etruskiej)
  • federacja italska objęła cały Półwysep Apeniński
  • pierwsze igrzyska gladiatorów w Rzymie
• 261-260 p.n.e. - Rzym zbudował flote morską
• 260 p.n.e. - pierwsze zwycięstwo morskie Rzymu nad Kartaginą pod Mylae (pn. wybrzeże Sycylii)
• 259 p.n.e. - Rzymianie zajmują Korsykę
• 256 p.n.e. - konsul rzymski Marek Atilius Regulus pokonał flotę Kartaginy u przyl. Eknomos (południowa Sycylia)
• 250 p.n.e. - klęska Rzymian pod Drepanum
• 242 p.n.e. - Rzymianie zaczęli budowę nowej floty morskiej z prywatnych składek obywateli
• 241 p.n.e.
  • zwycięstwo Rzymian nad flotą Kartaginy koło Wysp Egadzkich, I wojna punicka skończyła się zwycięstwem Rzymu
  • Sycylia stała się pierwszą, poza Italią, prowincją Rzymu
  • początek reformy komicjów centurialnych w Rzymie
• 240 p.n.e. - Liwiusz Andronikus wystawił na Ludi Romani pierwszą tragedię i komedię łacińską
• ok.240 p.n.e. - Ktesibios (ojciec pneumatyki) - wynalazca: zegara wodnego, pompy ssąco-tłoczącej, organow hydraulicznych, sikawki przeciwogniowej
• 238 p.n.e.
  • Rzymianie zajęli Sardynię, Korsykę i część Sycylii (posiadłości kartagińskie)
  • stłumienie powstania najemników w Kartaginie
• 237 p.n.e. - początek kartagińskiej ekspansji w Hiszpanii - Hamilkar Barkas
• 235 p.n.e. - Eratostenes obliczył obwód Ziemi
• 229 p.n.e. - pierwsza wojna iliryjska
• 227 p.n.e. - powiększenie liczby pretorów do czterech (prowincje rzymskie)
• 226 p.n.e. - Rzym zawarł traktat z Hasdrubalem (rz. Ebro granicą strefy wpływów Kartaginy i Rzymu w Hiszpanii)
• 225 p.n.e. - Rzym rozpoczął podbój Galii Cisalpińskiej (Przedalpejskiej)
• ok.225 p.n.e. - Filon sporządził najstarszą listę siedmiu cudów świata
• 224 p.n.e. - silne trzęsienie ziemi zburzyło Kolosa Rodyjskiego
• 223 p.n.e. - konsul rzymski Flaminiusz zdobył kraj Insubrów
• 222 p.n.e. - powstała nowa prowincja rzymska - Galia Cisalpińska
• 221 p.n.e. - Hannibal objął dowództwo w Hiszpanii
• 200 p.n.e. - Grek Archagatos pierwszym publicznym lekarzem w Rzymie
• 219 p.n.e.
  • druga wojna iliryjska
  • Hannibal oblegał Sagunt
• 218 p.n.e. - Hannibal przeszedł przez Alpy i ruszył na Rzym (bitwy pod Ticinus i Trebią), zaczęła się druga wojna punicka
• 217 p.n.e. - Hannibal pokonał Flaminiusza nad jez. Trazymieńskim, ominął Rzym i ruszył na południe
• 216 p.n.e. - (2 sierpnia) pod Kannami - Hannibal rozgromił liczniejsze wojska rzymskie
• 215-205 p.n.e. - pierwsza wojna macedońska początkiem rzymskich wpływów w Macedonii i Grecji
• 212 p.n.e. - pod 2-letnim oblężeniu Rzymianie zdobyli sprzyjające Kartaginie miasto Syrakuzy
• 211 p.n.e.
  • Rzymianie zdobyli Kapuę miasto, które stanęło po stronie Hannibala
  • zdobycie Syrakuz
• 209 p.n.e.
  • rzymski prokonsul Publiusz Korneliusz Scypion Starszy zdobył Nową Kartaginę (najważniejsza kolonia Kartaginy w Hiszpanii)
  • zajęcie Tarentu
• 208 p.n.e. - bitwa pod Baecula (Hiszpania)
• 207 p.n.e. - nad rzeką Metaurus w Umbrii Rzymianie rozbili Kartagińczyków dowodzonych przez brata Hannibala - Hasdrubala Barkasa
• 206 p.n.e. - Rzymianie rozpoczęli podbój ziem na Półwyspie Iberyjskim
• 205 p.n.e. - Publiusz Korneliusz Scypion Starszy obrany konsulem (otrzymał w zarząd prowincję Sycylia)
• 204 p.n.e. - wprowadzenie kultu Kybele w Rzymie
• 203 p.n.e. - Hannibal opuścił Italię, wrócił do Afryki by bronić zagrożonej Kartaginy
• 202 p.n.e. - klęska Kartagińczyków w bitwie pod Zamą kończy drugą wojnę punicką (pokój zawarto w 201 p.n.e.)
• Paryzjowie zasiedlili wyspę Île de la Cité na Sekwanie, kolebkę dzisiejszego Paryża
• Piktowie pojawili się w Brytanii

Wydarzenia w Azji

• 300 p.n.e.
  • Seleukos założył miasto Antiochia (nad rz. Orontes)
  • umowna data powstania hinduizmu
• około 300 p.n.e.
  • plemiona turecko-mongolskie ze wschodnich stepów przyjęły w pełni koczowniczy tryb życia
  • początek uprawy ryżu w Japonii
  • Chińczycy sporządzili tusz z sadzy
• 290 p.n.e. - Ptolemeusz Soter założył bibliotekę w Aleksandrii
• 281 p.n.e. - bitwa pod Korupedion, Seleukos zwycieżył Lizymachosa
• około 271-231 p.n.e. - panowanie Aśoki, zjednoczenie Indii, buddyzm rozprzestrzenił się w imperium Maurjów i dotarł na Cejlon
• 256 p.n.e. - koniec panowania dynastii Zhou (Chiny)
• około 250 p.n.e. - początki kultury yayol (Japonia)
• około 240 p.n.e.
  • powstało Daodejing, podstawowy tekst taoistyczny
  • powstanie królestwa Arsacydów w Partii
• 239 p.n.e. - Baktria oderwała się od imperium Seleucydów
• 238 p.n.e. - powstało królestwo Partii
• 221 p.n.e. - Shi Huangdi z dynastii Qin zjednoczył Chiny
• 221-210 p.n.e. - Chińczycy zbudowali długi mur ziemny, który miał powstrzymać Xiongnu
• 212 p.n.e. - chiński cesarz Shi Huangdi z dynastii Qin nakazał spalić wszystkie biblioteki i archiwa państw podbitych
• 209 p.n.e. - powstało imperium Xiongnu
• 206 p.n.e. - upadek chińskiej dynastii Qin, władzę objęła dynastia Han

Wydarzenia w Afryce

• ok.300 p.n.e. - Sostratos z Knidos rozpoczął budowę latarni morskiej na wyspie Faros koło Aleksandrii
• 280 p.n.e. - ukończenie budowy latarni morskiej na wyspie Faros
• 217 p.n.e. - duże trzęsienie ziemi w Afryce Północnej zburzyło około 100 miast
• 202 p.n.e. - zwycięstwo Rzymian pod Zamą zakończyło II wojnę punicką

Wydarzenia w Ameryce

• około 300 p.n.e. - początek kultury Gallinazo w Peru
• około 250 p.n.e. - powstanie nizinnych ośrodków kultury Majów w Gwatemali

Wydarzenia w Australii

Więcej wydarzeń w artykułach dotyczących poszczególnych lat

300 p.n.e. 299 p.n.e. 298 p.n.e. 297 p.n.e. 296 p.n.e. 295 p.n.e. 294 p.n.e. 293 p.n.e. 292 p.n.e. 291 p.n.e.
290 p.n.e. 289 p.n.e. 288 p.n.e. 287 p.n.e. 286 p.n.e. 285 p.n.e. 284 p.n.e. 283 p.n.e. 282 p.n.e. 281 p.n.e.
280 p.n.e. 279 p.n.e. 278 p.n.e. 277 p.n.e. 276 p.n.e. 275 p.n.e. 274 p.n.e. 273 p.n.e. 272 p.n.e. 271 p.n.e.
270 p.n.e. 269 p.n.e. 268 p.n.e. 267 p.n.e. 266 p.n.e. 265 p.n.e. 264 p.n.e. 263 p.n.e. 262 p.n.e. 261 p.n.e.
260 p.n.e. 259 p.n.e. 258 p.n.e. 257 p.n.e. 256 p.n.e. 255 p.n.e. 254 p.n.e. 253 p.n.e. 252 p.n.e. 251 p.n.e.
250 p.n.e. 249 p.n.e. 248 p.n.e. 247 p.n.e. 246 p.n.e. 245 p.n.e. 244 p.n.e. 243 p.n.e. 242 p.n.e. 241 p.n.e.
240 p.n.e. 239 p.n.e. 238 p.n.e. 237 p.n.e. 236 p.n.e. 235 p.n.e. 234 p.n.e. 233 p.n.e. 232 p.n.e. 231 p.n.e.
230 p.n.e. 229 p.n.e. 228 p.n.e. 227 p.n.e. 226 p.n.e. 225 p.n.e. 224 p.n.e. 223 p.n.e. 222 p.n.e. 221 p.n.e.
220 p.n.e. 219 p.n.e. 218 p.n.e. 217 p.n.e. 216 p.n.e. 215 p.n.e. 214 p.n.e. 213 p.n.e. 212 p.n.e. 211 p.n.e.
210 p.n.e. 209 p.n.e. 208 p.n.e. 207 p.n.e. 206 p.n.e. 205 p.n.e. 204 p.n.e. 203 p.n.e. 202 p.n.e. 201 p.n.e.