Wolna encyklopedia
Język hetycki (zwany również nesyckim) jest najlepiej znanym z wymarłych języków z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich. Mówiono nim w Azji Mniejszej w II tysiącleciu p.n.e. Poświadczony już w staroasyryjskich tekstach klinowych z Kanesz (Nesa, XVIII–XVII w. p.n.e.) był głównym językiem dokumentów klinowych z Hattusa, stolicy państwa Hetytów.
Wyróżnia się 3 okresy rozwoju języka hetyckiego:
– starohetycki (od XVI do połowy XV w. p.n.e.)
– średniohetycki (od połowy XV do XIV w. p.n.e.)
– nowohetycki (od początku XIV do XIII w. p.n.e.).
Teksty starohetyckie są najstarszymi pisanymi zabytkami w rodzinie języków indoeuropejskich. Odkryte zostały w północnej Turcji w ruinach starożytnego pałacu królewskiego. Znaleziono tam 13 tysięcy glinianych tabliczek z hetyckim pismem klinowym. Odczytał je czeski orientalista Bedřich Hrozný i udowodnił indoeuropejskie pochodzenie języka. Swoje dokonania ogłosił 24 listopada 1915 podczas wykładu w Towarzystwie Bliskowschodnim w Berlinie.
Językoznawcy wciąż nie są pewni czy języki anatolijskie oderwały się od języka praindoeuropejskiego i rozwijały samodzielnie czy też były po prostu jednymi z pierwszych, które ten proces rozpoczęły. Choć wciąż nie rozwikłano wielu zagadek, postępujące badania wykazały istnienie w języku hetyckim znacznie większej liczby słów pochodzenia indoeuropejskiego niż wcześniej oceniano.
Język hetycki posługiwał się dziewięcioma przypadkami, a więc o 1 więcej niż język praindoeuropejski. Do XVI wieku p.n.e. pisany był pismem klinowym, a od XV wieku p.n.e. pismem hieroglificznym.
Zobacz też
Linki zewnętrzne
- Kurs języka hetyckiego University of Texas at Austin (en)
- Strona poświęcona językowi hetyckiemu gramatyka w formatach PDF i HTML, słownik, listy znaków, teksty klinowe, forum (en) (fr)
- Portal hetytologiczny teksty źródłowe, wiele materiałów (de)
- Chicago Hittite Dictionary w wersji online wymaga zainstalowania wirtualnej maszyny Java
- Przekłady tekstów hetyckich (en)
- Strona Craiga Melcherta znawcy języków anatolijskich zawiera teksty artykułów naukowych autora (en)
- Czcionka zawierająca kliny hetyckie zgodna z Unicode (de)
- Czcionka zawierająca kliny hetyckie i sumeryjskie zgodna z Unicode