Wolna encyklopedia
| Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Współrzędne: 50°43'16" N 16°20'20" E![]()
| Jedlina-Zdrój | |||
|
|||
| Województwo | dolnośląskie | ||
| Powiat | wałbrzyski | ||
| Gmina - rodzaj |
Jedlina-Zdrój wiejska |
||
| Wódz | Leszek Orpel | ||
| Powierzchnia | 17,45 km² | ||
| Położenie | 50° 43'16'' N 16° 20'20'' E |
||
| Ludność (2007) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja |
5 097 292 os./km² 180 tys. |
||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
74 | ||
| Kod pocztowy | 58-330 | ||
| Tablice rejestracyjne | DBA | ||
| Położenie na mapie Polski |
|||
| TERC10 (TERYT) |
5020121021 | ||
| Miasta partnerskie | |||
|
Urząd miejski3
ul. Poznańska 2 58-330 Jedlina-Zdrójtel. 74 845-52-16; faks 74 845-52-15/16 |
|||
| Strona internetowa miasta | |||
Jedlina-Zdrój (niem. Bad Charlottenbrunn) to miasto i gmina w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa wałbrzyskiego.
Jest miastem uzdrowiskowym, położonym na Pogórzu Wałbrzyskim w dolinie górskiej na wysokości 500-600 m n.p.m. pomiędzy pasmem Gór Wałbrzyskich i Gór Sowich. Z trzech stron otaczają miejscowość zalesione stoki wzgórz: Rzepiska, Mniszego Lasu, Kobieli Leśniaka i najwyższej Borowej (854 m n.p.m.). Dolina otwarta jest od południa i południowego wschodu, dzięki czemu osłonięta jest od ostrych wiatrów, ma łagodniejszy klimat i większe nasłonecznienie niż okoliczne miejscowości.
Według danych z 30 czerwca 20042, miasto miało 5155 mieszkańców.
Spis treści |
Historia
Najstarsze wzmianki o mieście pochodzą z XIII wieku, a nazwa wywodzi się od rosnących tu wówczas wspaniałych lasów jodłowych. Była to wtedy osada drwali należąca do Bolka I - księcia świdnicko-jaworskiego. W XVI wieku odkryto pierwsze źródła wody mineralnej, a w XVIII w. uznano je za lecznicze i zaczęto korzystać na większą skalę.
W 1723 roku osada stała się uzdrowiskiem. Źródło, od imienia Charlotty, żony Hansa Christophera barona von Seher-Thoss - właściciela Jedlinki, nazwano Charlottenbrunn. Nazwę tę przyjęła cała Jedlina i nosiła ją do 1945 roku. Miejscowość zaczęła się rozrastać. Rozwijało się tkactwo i sukiennictwo. Powstał kurort znany na całym Śląsku. W 1768 roku Jedlina otrzymała prawa miejskie.
W 1900 roku Jedlina-Zdrój miała pocztę z telegrafem, która do dnia dzisiejszego mieści się w tym samym budynku przy ulicy Warszawskiej 6. Domy posiadały instalację wodociągową, niektóre z naturalnie gazowaną wodą mineralną. W latach 1902-1903 położono nawierzchnie kamienne, zamontowano oświetlenie gazowe, a w uzdrowisku elektryczne. Miejscowość przeżywała swój okres świetności. Znana była na Śląsku jako uzdrowisko z szeroka działalnością kulturalną i rozrywkową. Funkcjonowały liczne hotele, pensjonaty i domy gościnne. Z najbardziej znanych należy wymienić "Szwajcarkę" z XIX w., która oferowała kurację mleczną, kasztany jadalne i odpoczynek wśród przepięknych drzew.
Z 1910 roku pochodzi stojąca do dziś drewniana remiza strażacka z dzwonnicą (przy ulicy Warszawskiej 9). Do dziś można podziwiać piękną Willę Sans-Souci (Chojnowska 3) należącą dawniej do lekarza uzdrowiska. Trudno nie wspomnieć o okazałym, choć zniszczonym Zespole Pałacowym, którego wejścia strzegą kamienne lwy. W dzielnicy Kamieńsk na wzgórzu stoi kościółek wybudowany w stylu budownictwa alpejskiego. W Jedlinie-Zdróju zachowały się także budowle w stylu neoklasycyzmu berlińskiego z misternymi ażurowymi balkonami. Ciekawostką jest kościół parafialny w kształcie rotundy z przyległą dzwonnicą z 1934r.
Uzdrowisko
W Jedlinie-Zdroju leczona jest dychawica oskrzelowa, przewlekłe nieżyty dróg oddechowych, przewlekłe zapalenia zatok, pylica płuc, choroby stawów i stany wyczerpania. W zakładzie przyrodoleczniczym wyposażonym w nowoczesna aparaturę zabiegową prowadzi się kąpiele mineralne i inhalacje dróg oddechowych.
Struktura powierzchni
Według danych z roku 20026, Jedlina-Zdrój ma obszar 17,47 km², w tym:
- użytki rolne: 37%
- użytki leśne: 43%
Miasto stanowi 3,4% powierzchni powiatu.
Ciekawostki
W Jedlinie-Zdroju od 2003 r. odbywają się Letnie Warsztaty Muzyczne w Jedlinie-Zdroju. Skupiają one młodzież w wieku 11-14 lat grającą na skrzypcach lub wiolonczeli.
Demografia
Dane z 30 czerwca 20042:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 5155 | 100 | 2711 | 52,6 | 2444 | 47,4 |
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
295,1 | 155,2 | 139,9 | |||
Według danych z roku 20026, średni dochód na mieszkańca wynosił 1318,75 zł.
Linki
Zobacz też
Bardo • Bielawa • Bierutów • Bogatynia • Boguszów-Gorce • Bolesławiec • Bolków • Brzeg Dolny • Bystrzyca Kłodzka • Chocianów • Chojnów • Duszniki-Zdrój • Dzierżoniów • Głogów • Głuszyca • Góra • Gryfów Śląski • Jawor • Jaworzyna Śląska • Jedlina-Zdrój • Jelcz-Laskowice • Jelenia Góra • Kamienna Góra • Karpacz • Kąty Wrocławskie • Kłodzko • Kowary • Kudowa-Zdrój • Lądek-Zdrój • Legnica • Leśna • Lubań • Lubawka • Lubin • Lubomierz • Lwówek Śląski • Mieroszów • Międzybórz • Międzylesie • Milicz • Mirsk • Niemcza • Nowa Ruda • Nowogrodziec • Oborniki Śląskie • Oleśnica • Olszyna • Oława • Piechowice • Pieńsk • Pieszyce • Piława Górna • Polanica-Zdrój • Polkowice • Prochowice • Prusice • Przemków • Radków • Siechnice • Sobótka • Stronie Śląskie • Strzegom • Strzelin • Syców • Szczawno-Zdrój • Szczytna • Szklarska Poręba • Ścinawa • Środa Śląska • Świdnica • Świebodzice • Świeradów-Zdrój • Świerzawa • Trzebnica • Twardogóra • Wałbrzych • Wąsosz • Węgliniec • Wiązów • Wleń • Wojcieszów • Wołów • Wrocław • Zawidów • Ząbkowice Śląskie • Zgorzelec • Ziębice • Złotoryja • Złoty Stok • Żarów • Żmigród
Miasta: Boguszów-Gorce • Głuszyca • Jedlina-Zdrój • Mieroszów • Szczawno-Zdrój • Wałbrzych
Gminy miejskie: Boguszów-Gorce • Jedlina-Zdrój • Szczawno-Zdrój • Wałbrzych
Gminy miejsko-wiejskie: Głuszyca • Mieroszów
Gminy wiejskie: Czarny Bór • Stare Bogaczowice • Walim