Wolna encyklopedia

Warszawskie i praskie jurydyki w 2 poł. XVIII wieku:
1. Stare Miasto 2. Nowe Miasto 3. Szymanowska 4. Wielądka 5. Parysowska 6. Świętojerska 7. Nowolipie 8. Kapitulna (Zadzikowska) 9. Dziekania 10. Leszno 11. Tłumackie (Tłomackie) 12. Mariensztadt 13. Dziekanka 14. Wielopole 15. Grzybów 16. i 24. Bielino 17. Stanisławów 18. Aleksandria 19. Nowoświecka 20. Ordynacka 21. Tamka-Kałęczyn 22. Bożydar-Kałęczyn 23. Nowogrodzka 24. i 16 Bielino 25. Solec 26. Golędzinów 27. Praga 28. Skaryszew-Kamion

Jurydyki Warszawy to zespół jurydyk otaczających Warszawę do czasu ich likwidacji przez uchwaloną 18 kwietnia 1791 ustawę zwaną Prawem o miastach, a powstających od 1559 wokół królewskiej Warszawy składającej się z dwóch odrębnych miast: Starej i Nowej Warszawy.

Początek jurydykom, czyli prywatnym miastom w obrębie miasta i na gruntach podmiejskich wydzielonym spod działania sądownictwa i administracji miejskiej, dała ustawa sejmowa z 1559 roku. W przypadku Warszawy jurydyki powstawały wokół Starego i Nowego Miasta, skutecznie ograniczając rozwój miasta. Jurydyki oprócz różnych, prywatnych właścicieli, posiadały też własne sądownictwo, straże, ratusze i często też różne prawa miejskie czy własne herby. Ustawa o scaleniu miast weszła w życie faktycznie dopiero w 1794, co dało początek powstaniu nowoczesnego miasta Warszawy.

Jurydyki

Jan Piotr Norblin de la Gourdaine, "Wieszanie zdrajców na Rynku Starego Miasta w Warszawie", po lewej stronie ratusz staromiejski
Zygmunt Vogel, Ratusz Grzybowa
Ratusz Pragi na rycinie Erika Dahlberga z XVII w.
  1. Stare Miasto, XIII w
  2. Nowe Miasto, XV w.
  3. Szymanowska, 1 poł. XVII w.
  4. Wielądka, 1 poł. XVIII w.
  5. Parysowska, XVI w.
  6. Świętojerska, XIV w.
  7. Nowolipie, 1 poł. XVII w.
  8. Kapitulna (Zadzikowska), 1638
  9. Dziekania
  10. Leszno, 1648
  11. Tłumackie (Tłomackie), poł. XVIII w.
  12. Mariensztadt, 1762
  13. Dziekanka, 1402
  14. Wielopole, 1693
  15. Grzybów, 1650
  16. Bielino, 1757
  17. Stanisławów, 1768
  18. Aleksandria, 1670
  19. Nowoświecka, 1659
  20. Ordynacka, 1739
  21. Tamka-Kałęczyn, 1659
  22. Bożydar-Kałęczyn, 1702
  23. Nowogrodzka, XV w.
  24. Bielino, 1766
  25. Solec, 1675
  26. Golędzinów, 1764
  27. Praga, 1648
  28. Skaryszew-Kamion, 1641.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Źródło: „haslo,Jurydyki_Warszawy”