Wolna encyklopedia
Współrzędne: 55°47' N 49°07' E
| Kazań | |||||
|
|||||
| Państwo |  Rosja |
||||
| Republika | Tatarstan | ||||
| Powierzchnia | 425 km² | ||||
| Położenie | 55° 47' N 49° 07' E |
||||
| Ludność (2005) • liczba ludności |
1 110 000 |
||||
| Nr kierunkowy | 843 | ||||
|
Położenie na mapie Rosji
  Kazań
|
|||||
| Strona internetowa | |||||
_(2004).png)
.png)
Kazań (ros.: Казань, tatar. Qazan) - miasto w Rosji, stolica Tatarstanu.
Kazań leży przy ujściu Kazanki do Wołgi (Samarski Zbiornik Wodny). Liczy 1,165 mln mieszkańców (1996). Ważny węzeł kolejowy (stacja Kazań) i wielki port rzeczny. Ośrodek przemysłu maszynowego, chemicznego (farmacja), gumowego, futrzarskiego, skórzano-obuwniczego, włókienniczego i spożywczego.
Ważny ośrodek naukowy: 11 wyższych uczelni, w tym od 1804 uniwersytet (założony jako trzeci w Rosji). Filia Rosyjskiej Akademii Nauk, liczne instytuty naukowe.
Historia
Założony w drugiej połowie XI wieku przez Bułgarów wołżańsko-kamskich. Następnie w Złotej Ordzie. Po jej rozpadzie staje się w latach 1438-1552 stolicą Chanatu Kazańskiego i ważnym ośrodkiem handlowym Powołża (na szlaku Europa-Azja). W 1478 zdobyty przez wojska moskiewskie. W 1552, Chanat Kazański zostaje podbity i zlikwidowany przez Iwana IV Groźnego, a Kazań przyłączony do Rosji.
Od 1708 stolica guberni, ośrodek budowy statków, rozwinięte sukiennictwo (pierwsza manufaktura w 1714). Po założeniu uniwersytetu wielonarodowy ośrodek studencki (rozruchy na uczelni w 1861 i 1867) oraz ruchu rewolucyjno-demokratycznego (np. kazański spisek Ziemli i Woli w 1863). W latach 1854 - 1860 rektorem uniwersytetu był twórca mongolistyki w Rosji, Polak Józef Kowalewski.
Po zdobyciu władzy przez bolszewików, w latach 1917-1920 Kazań jest ośrodkiem ruchu narodowego Tatarów i centrum religijnym muzułmanów rosyjskich. Po zdobyciu przez Armię Czerwoną, od maja 1920 stolica Tatarskiej ASRR, a od 1991 Tatarstanu.
Zabytki
Kreml z murami i basztami (XVI-XVII w.), Sobór Pietropawłowski (XVIII w.), Sobór Błagowieszczeński (XVI-XVIII w.), meczet Märcani (Mardżani) (XVIII w.), pałac gubernatora (XIX w.), budynki uniwersytetu (początek XIX w.), cerkiew pałacowa (XVIII w.).
