Wolna encyklopedia
| Kazimierz Świtalski | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 4 marca 1886 Sanok, Austro-Węgry |
| Data i miejsce śmierci | 28 grudnia 1962 Warszawa, Polska |
| premier Polski | |
| Okres urzędowania | od 14 kwietnia 1929 do 7 grudnia 1929 |
| Przynależność polityczna | Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem |
| Poprzednik | Kazimierz Bartel |
| Następca | Kazimierz Bartel |
| marszałek Sejmu RP | |
| Przynależność polityczna | Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem |
| Okres urzędowania | od 9 grudnia 1930 do 3 października 1935 |
| Poprzednik | Ignacy Daszyński |
| Następca | Stanisław Car |
Kazimierz Stanisław Świtalski (ur. 4 marca 1886 w Sanoku, zm. 28 grudnia 1962 w Warszawie), polski polityk,legionista; współpracownik J. Piłsudskiego; po 1926 w tzw. grupie pułkowników,1928–29 minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego; 1929 premier II Rzeczypospolitej, senator II RP w 1935 roku. 1930–35 marszałek sejmu; 1939–45 w niewoli niem.; 1948–56 więziony przez władze PRL.
Skończył Wydział Filologii Polskiej Uniwersytetu Lwowskiego, gdzie się również doktoryzował w 1908 roku. Już w młodości należał do organizacji niepodległościowych o charakterze socjalistycznym jak Płomień oraz Życie. Należał do Związku Walki Czynnej i Związku Strzeleckiego przed pierwszą wojną światową.
Podczas wojny pełnił służbę w 1 pułku Legionów Polskich (1914-1917), a w roku 1918 działał w Polskiej Organizacji Wojskowej. Był referentem politycznym w Adiutanturze Generalnej Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego od grudnia 1918 roku. 16 czerwca 1926 roku został mianowany zastępcą szefa Kancelarii Cywilnej Prezydenta Ignacego Mościckiego, następnie 25 października 1926 roku dyrektorem Departamentu Politycznego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Pełnił funkcję ministra wyznań religijnych i oświecenia publicznego w gabinecie Kazimierza Bartla od 27 czerwca 1928 do 13 kwietnia 1929 roku, a po jego dymisji, został premierem Polski (14 kwietnia - 7 grudnia 1929). Wystartował w wyborach parlamentarnych w 1930 roku z ramienia Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem. Został posłem, a następnie Marszałkiem Sejmu 9 grudnia 1930 roku. 5 października 1935 roku został senatorem z nominacji Prezydenta RP i wicemarszałkiem Senatu tego samego dnia. W grudniu 1935 roku został powołany na urząd wojewody krakowskiego i jednocześnie zrzekł się mandatu senatora. Odwołany ze stanowiska w czerwcu 1936 roku po zajściach ulicznych w Krakowie.
Po drugiej wojnie światowej, w czasie której trafił do niemieckiej niewoli (przetrzymywany w Dobiegniewie (niem. Woldenberg) do stycznia 1945), został aresztowany przez władze komunistyczne i więziony do 1956 roku. Został odznaczony krzyżem Virtuti Militari.
W 1992 r. ukazał sie drukiem obszerny pamiętnik Świtalskiego, przygotowany przez Andrzeja Garlickiego i Ryszarda Świętka (Diariusz 1919-1935. Warszawa: "Czytelnik", 1992. 836 s.).
Jego syn, 16-letni ułan Armii Krajowej Jacek Świtalski (ps. "Sadowski"), poległ w szturmie na Aleję Szucha 1 sierpnia 1944, pierwszego dnia powstania warszawskiego. Krewni premiera mieszkają w Sanoku.
Zobacz też
Linki zewnętrzne
- Kancelaria Prezesa Rady Ministrów: Kazimierz Świtalski (pl). [dostęp 24 maja 2008].
| W dniu zaprzysiężenia |
Kazimierz Bartel • Gabriel Czechowicz • Stanisław Jurkiewicz • Alfons Kühn • Eugeniusz Kwiatkowski • Aleksander Meysztowicz • Bogusław Miedziński • Jędrzej Moraczewski • Karol Niezabytowski • Józef Piłsudski • Felicjan Sławoj Składkowski • Witold Staniewicz • Kazimierz Świtalski • August Zaleski |
 |
| Późniejsi członkowie rządu |
Stanisław Car • Tadeusz Grodyński p.o. |
| W dniu zaprzysiężenia |
Kazimierz Świtalski • Ignacy Boerner • Stanisław Car • Sławomir Czerwiński • Felicjan Sławoj Składkowski • Alfons Kühn • Eugeniusz Kwiatkowski • Ignacy Matuszewski p.o. • Jędrzej Moraczewski • Karol Niezabytowski • Józef Piłsudski • Aleksander Prystor • Witold Staniewicz • August Zaleski |
|
Wojciech Trąmpczyński • Maciej Rataj • Ignacy Daszyński • Kazimierz Świtalski • Stanisław Car • Walery Sławek •
Wacław Makowski