Wolna encyklopedia

Kierowanie - proces planowania, przewodzenia, organizowania, kontrolowania oraz wykorzystywania wszystkich zasobów organizacji dla osiągnięcia zamierzonych celów.

Wg Henri Fayol - kierowanie nie jest cechą wrodzoną i można jego się nauczyć.

Stworzył 14 uniwersalnych zasad zarządzania:

Zasady kierowania wg. Fayola

1. Podziału pracy – mówiąca o tym, że w wyniku specjalizacji otrzymujemy sprawniej wykonaną pracę.
2. Autorytetu – zasada odnosząca się do osobistego autorytetu kierującego. Każdy kierownik powinien cieszyć się w firmie odpowiednim poważaniem. Musi posiadać umiejętność przekonywania pracowników, wyjaśniania im sensu i celów odpowiednich zarządzeń oraz powinien czuwać nad odpowiednim rozłożeniem obowiązków wśród załogi. Kierownik powinien być "lubiany" przez swoich pracowników. Obok autorytetu formalnego powinien posiadać autorytet nieformalny.
3. Dyscypliny – wszyscy pracownicy danej firmy, łącznie z dyrekcją, powinni przestrzegać przepisów i regulaminu oraz stosować się do zarządzeń obecnych w danej instytucji czy przedsiębiorstwie.
4. Jedności rozkazodawstwa – każdy pracownik powinien otrzymywać rozkazy od jednego kierownika, któremu w danym czasie podlega (każdy ma swojego kierownika).
5. Jedności kierownictwa – jeden cel powinien być kierowany przez jednego kierownika i jeden plan.
6. Podporządkowania interesu osobistego interesowi ogółu – interes zbiorowy przedsiębiorstwa jest ważniejszy niż interesy poszczególnych pracowników.
7. Wynagrodzenia - uposażenie powinno być wypłacane adekwatnie do wykonywanej pracy. Dysproporcje placowe pomiędzy kierownictwem i pracownikami nie powinny być duże.
8. Centralizacji - praca musi być wykonywana według określonego planu. Za całość funkcjonowania organizacji odpowiedzialny jest menadżer.
9. Hierarchii - pracownicy muszą być podporządkowani hierarchicznie ("pionowo") – każdy powinien mieć kogoś nad sobą. Od tej zasady istnieje jednak odstępstwo. Dopuszczalna jest komunikacja "pozioma" – poszczególni kierownicy mają prawo konsultować się i podejmować wspólne działania. Jest to tzw. kładka (most) Fayola.
10. Ładu – każda rzecz i każdy człowiek powinien być na właściwym miejscu i o właściwej porze. Pracownicy muszą zajmować najodpowiedniejsze dla nich stanowiska.
11. Sprawiedliwości – pracowników należy traktować sprawiedliwie.
12. Stabilizacji personelu – rotacja pracowników na poszczególnych stanowiskach nie powinna być częsta. Kierownictwo powinno dążyć do stabilnego i trwałego utrzymania stanu pracowników w organizacji
13. Inicjatywy - pracownicy powinni posiadać prawo wyrażenia swoich pomysłów na temat funkcjonowania organizacji. Pracownicy powinni mieć też prawo do błędu.
14. Harmonii - załoga powinna odczuwać zadowolenie i satysfakcję z wykonywanej pracy. Kierownictwo powinno sprzyjać procesom identyfikacyjnym personelu z organizacją. Pracowników powinna łączyć specyficzna więź. W firmie powinien być obecny „duch zespołowości”.

Fayol był autorem tzw. funkcji administracyjnych, do których zaliczył: planowanie, organizowanie, rozkazywanie, koordynowanie i kontrolowanie.

Zbudował także tzw. piramidę uzdolnień – w myśl której kierownictwo powinno mieć uzdolnienia administracyjne i handlowe, zaś na niższych stanowiskach należy wymagać kwalifikacji bardziej technicznych.

Do koncepcji Fayola nawiązywali: L. Gulick i L. Urwick. Gulick sformułował ideę POSDCORB, 7 elementów administracji: planowania, organizacji, doboru personelu, rozkazodawstwa, koordynacji, sprawozdawczości i budżetowania. Urwick uważał, że kierownik powinien nadzorować nie więcej niż 5-6 podwładnych.