Klasyfikacja języków indoeuropejskich - Wikipedia, wolna encyklopedia

Wolna encyklopedia

Klasyfikacja języków indoeuropejskich ukazuje strukturę udowodnionego lub postulowanego pokrewieństwa języków wewnątrz indoeuropejskiej rodziny językowej. Sam sposób klasyfikowania wywołuje spory między językoznawcami, zarówno jeśli chodzi o umieszczanie poszczególnych języków w róznych podgrupach, jak i rozróżnienie pomiędzy językami a dialektami. Poniżej znajdują się dwie uznane klasyfikacje: amerykańskiego językoznawcy Merritta Ruhlena oraz organizacji językowej SIL International.

Podstawowy schemat pokrewieństwa języków indoeuropejskich

Klasyfikacja Merritta Ruhlena

A. Języki anatolijskie †

Język hetycki †
Język palajski †
Język lidyjski †
Języki luwijskie † -> Język luwijski † | Język licyjski †

B. Języki indoeuropejskie (właściwe)

1. Języki ormiańskie

Język ormiański klasyczny †
Język ormiański

2. Języki tocharskie

Język tocharski A
Język tocharski B

3. Języki indoirańskie

Języki indyjskie
- Sanskryt †
- Języki romskie -> Język romski
- Języki syngalezko-malediwskie -> Język malediwski | Język syngaleski | Język vedda
- Języki północnoindyjskie
  - Języki dardyjskie
    - centralne -> Język baszkarik | Język maiya | Język tirahi | Język torwali | Język wotapuri
    - Języki chitral -> Język kalasha | Język khowar
    - Języki kunar -> Język dameli | Język gawar-bati | Język shumashti | Język mangalami | Język pashai
    - Języki shina -> Język dumaki | Język phalura | Język shina | Język kaszmirski
  - zachodnie
    - południowe -> Język marathi | Język konkani
    - północnozachodnie -> Język sindhi | Język lahnda
  - centralne -> Język parya | Język baluj | Język pendżabski | Język marwari | Język banjari | Język malvi | Język gade lohar | Język gudźarati | Język bhili | Język khandeshi | Język hindi | Język urdu | Język dogri | Język pahari (zachodni) | Język garhwali | Język kumauni
  - wschodnio-centralne
    - Język nepalski
    - Język awadhi
    - Języki bihari -> Język bhodźpuri | Język maithili | Język magathi
  - wschodnie
    - Język orija
    - Języki bengalsko-assamskie -> Język bengalski | Język assamski
Języki nuristańskie -> Język aszkun | Język kalasha-ala | Język kati | Język tregami | Język wasi-weri
Języki irańskie
- wschodnie
  - północnowschodnie
    - Języki zachodnioscytyjskie -> Język scytyjski † | Język osetyjski
    - Języki chorezmijskie † -> Język awestyjski † | Język chorezmijski †
    - Języki sogdyjskie -> Język sogdyjski † | Język jagnobi
    - Języki baktryjskie -> Język baktryjski †
    - Języki wschodnioscytyjskie
      - Język saka †
      - Język paszto
      - Języki pamirskie
        
        Języki wakhi -> Język wakhi
        
        Języki munji-yidgha -> Język munji | Język yidgha
        
        Języki sanglechi-jazgulamskie -> Język sanglechi | Język jazgulamski
  - południowowschodnie -> Język paraczi | Język ormuri
- zachodnie
  - północnozachodnie
    - Język medyjski †
    - Język partyjski †
    - środkowoirańskie -> Język yazdi | Język nayini | Język natazi | Język soi | Język khunsari | Język gazi | Język sivandi | Język vafsi
    - Języki semnani -> Język semnani | Język sangisari
    - Języki kaspijskie -> Język gilacki | Język mazadarani
    - Języki tałyskie -> Język tałyski | Język harzani
    - Języki zaza-gorani -> Język zaza | Język gorani
    - Języki beludżi -> Język beludżi | Język bashkardi
    - Języki kurdyjskie -> Język kirmanji | Język kurdyjski | Język kermanshahi
  - południowozachodnie
    - Języki perskie -> Język staroperski † | Język perski | Język tadżycki
    - Języki tati -> Język tati
    - Języki fars -> Język fars | Język lari
    - Języki luri -> Język luri | Język kumzari

4. Języki albańskie

Język albański

5. Języki greckie

6. Języki italskie

Języki oskijsko-umbryjskie † -> Język oskijski † | Język umbryjski † | Język sabelski †
Języki latynofaliskie
- Język faliskijski †
- Łacina †
- Języki romańskie
  - Języki sardyńskie -> Język sardyński
  - kontynentalne
    - wschodnie
      - północne -> Język rumuński | Język istrorumuński
      - południowe -> Język meglenorumuński | Język arumuński
    - zachodnie
      - Języki italo-romańskie
        
        Języki dalmatyńskie † -> Język dalmatyński †
        
        Języki włoskie -> Język włoski
      - Języki retoromańskie -> Język friulski | Język ladyński | Język romansz
      - Języki gallo-ibero-romańskie
        
        Języki gallo-romańskie
        
        północne -> Język franko-prowansalski | Język francuski
        
        południowe -> Język prowansalski
        
        Języki ibero-romańskie
        
        północne
        
        wchodnie -> Język kataloński
        
        centralne -> Język hiszpański
        
        zachodnie -> Język galicyjski | Język portugalski
        
        południowe † -> Język mozarabski †

7. Języki celtyckie

kontynentalne † -> Język galijski †
wyspowe
- Języki goidelskie -> Język irlandzki | Język szkocki | Język manx †
- Języki brytańskie -> Język bretoński | Język walijski | Język kornijski †

8. Języki germańskie

Języki wschodniogermańskie † -> Język gocki † | Język wandalski † | Język burgundzki †
Języki północnogermańskie
- Język runiczny †
- wschodnie -> Język duński | Język szwedzki
- zachodnie -> Język norweski | Język islandzki | Język farerski
Języki zachodniogermańskie
- kontynentalne
  - wschodnie -> Język niemiecki | Język jidysz | Język luksemburski
  - zachodnie -> Język niderlandzki | Język afrikaans
- Języki Morza Północnego -> Język fryzyjski | Język angielski

9. Języki bałtosłowiańskie

Języki bałtyckie
- zachodnie † -> Język staropruski †
- wschodnie -> Język łotewski | Język litewski
Języki słowiańskie
- Języki wschodniosłowiańskie
  - północne -> Język rosyjski | Język białoruski
  - południowe -> Język ukraiński
- Języki zachodniosłowiańskie
  - północne -> Język polski | Język kaszubski | Język połabski †
  - centralne -> Język górnołużycki | Język dolnołużycki | Język śląski
- Języki południowosłowiańskie
  - Język staro-cerkiewno-słowiański †
  - zachodnie -> Język słoweński | Język serbskochorwacki
  - wschodnie -> Język macedoński | Język bułgarski

Klasyfikacja SIL International

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

1. Języki albańskie

Języki gheg -> Język albański gheg
Języki tosk -> Język albański arbëreshë | Język albański arvanitika | Język albański tosk

2. Języki ormiańskie

Język ormiański

3. Języki bałtyckie

wschodnie -> Język łotewski | Język litewski
zachodnie -> Język pruski

4. Języki celtyckie

wyspowe
- Języki brytańskie -> Język bretoński | Język kornijski | Język walijski
- Języki goidelskie -> Język hiberno-szkocki | Język szkocki | Język irlandzki | Język manx

5. Języki germańskie

Języki wschodniogermańskie
- wschodnioskandynawskie -> Języki duńsko-szwedzkie (6)
- zachodnioskandynawskie -> Język farerski | Język islandzki | Język jamtska | Nynorsk | Norn
Języki zachodniogermańskie
- Języki angielskie -> Język angielski | Język szkocki | Yinglish
- Języki fryzyjskie -> Język zachodniofryzyjski | Język północnofryzyjski | Saterfriesisch
- Języki wysokoniemieckie (20)
- Języki dolnosaksońsko-dolnofrankońskie (15)

6. Języki greckie

Języki attyckie -> Język kapadocki | Jezyk grecki | Greka starożytna | Język pontyjski | Yevanic
Języki doryckie -> Język cakoński

7. Języki indoirańskie

Języki indoaryjskie (219)
Języki irańskie
- wschodnie (14)
- zachodnie (72)
- niesklasyfikowane (1)
niesklasyfikowane -> Język badeshi | Język luwati