Wolna encyklopedia
Kościół farny (fara, niem. Pfarrei, Pfarrkirche) - dawne określenie nadawane miejskiemu kościołowi parafialnemu, mające tradycję średniowieczną. Fary budowano najczęściej w bezpośrednim sąsiedztwie rynku.
Obecnie kościołem farnym nazywa się najstarszy kościół w mieście lub główny kościół dekanatu. W miastach biskupich nazwa dla drugiego kościoła po katedrze. Określenie fara czasem odnosi się do samego terytorium parafii.
Na obszarze niemieckojęzycznym określenie "kościół farny" (Stadtkirche) stosowane jest również w przypadku głównych kościołów ewangelickich, nie tylko o średniowiecznej metryce - np. śródmiejski kościół reformowany czy luterański w Wiedniu.
Przysłowia dotyczące fary:
- Chuda fara, sam ksiądz dzwoni
- Chuda fara - panna stara.
- Linde określa, że fara to są obywatele do jednego pasterza należący i urząd pasterza nad nimi.
Wybrane kościoły farne w Polsce
- Kościół katedralny św. Marcina i Mikołaja w Bydgoszczy, obecnie kościół katedralny
- Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Chełmnie
- Kościół Mariacki w Gdańsku, obecnie bazylika konkatedralna
- Kościół Nawiedzenia NMP w Ostrołęce
- Kościół św. Katarzyny w Gdańsku
- Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Zgierzu
- Kościół Mariacki w Krakowie
- Kościół św. Bartłomieja w Płocku
- Kościół św. Jana w Radomiu
- Kościół farny na Starym Mieście w Rzeszowie
- Kościół św. Jakuba w Olsztynie, obecnie bazylika konkatedralna
- Kolegiata św. Marii Magdaleny w Poznaniu
- Kościół Mariacki w Stargardzie Szczecińskim
- Kościół św. Jakuba w Szczecinie, obecnie bazylika archikatedralna
- Kościół św. Zygmunta w Szydłowcu
- Kościół Świętych Janów w Toruniu, obecnie bazylika katedralna
- Kościół św. Jakuba w Toruniu
- Kościół św. Mikołaja w Grudziądzu - obecnie kolegiata
- Kościół św. Jana w Warszawie, obecnie bazylika archikatedralna
- Kościół św. Marii Magdaleny we Wrocławiu- obecnie katedra polskokatolicka
- Kościół św. Elżbiety we Wrocławiu
- Kościół Podwyższenia Świętego Krzyża w Kole
- Kościół św. Stanisława i św. Wacława w Świdnicy, obecnie bazylika katedralna
- Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Wodzisławiu Śląskim