Wolna encyklopedia

Ten artykuł dotyczy miasta Kolonia. Zobacz też: zobacz też miasto o tej nazwie w Mikronezji..

Ten artykuł dotyczy miasta Kolonia. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Köln/Kolonia
Herb miasta Mapa
Państwo	Niemcy
Kraj związkowy	Nadrenia Północna-Westfalia
Kod pocztowy	50441–51149 (dawniej: 5000)
Powierzchnia	405,15 km²
Populacja (30.06.2005) - liczba ludności - gęstość	1 023 101 2393 osób/km²
Położenie	50° 56' 33" N 006° 57' 32" E
Burmistrz	Fritz Schramma (CDU)
Tablice rejestracyjne	K
Strona internetowa miasta

Kolonia (niem. Köln posłuchaj ^?/i do 1919 Cöln, łac. za Rzymian najpierw: oppidum ubiorum, potem CCAA, Colonia Claudia Ara Agrippinensium, w średniowieczu: Coellen, w dialekcie kolońskim Kölle) - czwarte co do wielkości miasto niemieckie i największe w Nadrenii Północnej-Westfalii, stolica Rejencji Kolonia. Leży na zachodzie Niemiec nad rzeką Ren. Kolonia jest najważniejszym gospodarczym, kulturalnym i historycznym miastem Nadrenii. Położona jest na wysokości od 38 m n.p.m. - 118.

Ludność

Kolonia nocą

24. IV. 1945

Most Hohenzollernów o długości 689 m, w głębi katedra

Katedra w Kolonii

Relikwiarz Trzech Króli w katedrze kolońskiej

Licząca 1 023 101 mieszkańców Kolonia jest czwartym miastem w Niemczech pod względem ilości mieszkańców (po Berlinie, Hamburgu i Monachium). Miasto to w ostatnich latach zanotowało gwałtowny wzrost liczby ludności (w grudniu 2006, miasto liczyło 989 766 mieszkańców^[1]). Kolonia to największe miasto konurbacji liczącej około 2 miliony mieszkańców, w której skład wchodzą także sąsiednie miasta – Bonn, Hürth, Leverkusen i Bergisch-Gladbach.

Według lokalnych danych statystycznych, w grudniu 2006 gęstość zaludnienia w mieście wynosiła 2528 osób na kilometr kwadratowy. 31,4% mieszkańców to obywatele pochodzący z innych miejscowości, a 17,2% obywateli nie posiada pochodzenia niemieckiego. Największą grupę imigrantów reprezentują Turcy (6,3%)^[2]. We wrześniu 2007, zanotowano 120 000 muzułmanów zamieszkujących w tym mieście, w większości pochodzenia tureckiego^[3].

Podział administracyjny miasta

Kolonia składa się z 86 dzielnic znajdujących się w dziewięciu okręgach administracyjnych.

• Innenstadt (okręg 1)

Dzielnice: Altstadt-Nord, Altstadt-Süd, Neustadt-Nord, Neustadt-Süd, Deutz

• Rodenkirchen (okręg 2)

Dzielnice: Bayenthal, Godorf, Hahnwald, Immendorf, Marienburg, Meschenich, Raderberg, Raderthal, Rodenkirchen, Rondorf, Sürth, Weiß, Zollstock

• Lindenthal (okręg 3)

Dzielnice: Braunsfeld, Junkersdorf, Klettenberg, Lindenthal, Lövenich, Müngersdorf, Sülz, Weiden, Widdersdorf

• Ehrenfeld (okręg 4)

Dzielnice: Bickendorf, Bocklemünd/Mengenich, Ehrenfeld, Neuehrenfeld, Ossendorf, Vogelsang

• Nippes (okręg 5)

Dzielnice: Bilderstöckchen, Longerich, Mauenheim, Niehl, Nippes, Riehl, Weidenpesch

• Chorweiler (okręg 6)

Dzielnice: Blumenberg, Chorweiler, Esch/Auweiler, Fühlingen, Heimersdorf, Lindweiler, Merkenich, Pesch, Roggendorf/Thenhoven, Seeberg, Volkhoven/Weiler, Worringen

• Porz (okręg 7)

Dzielnice: Eil, Elsdorf, Ensen, Finkenberg, Gremberghoven, Grengel, Langel, Libur, Lind, Poll, Porz, Urbach, Wahn, Wahnheide, Westhoven, Zündorf

• Kalk (okręg 8)

Dzielnice: Brück, Höhenberg, Humboldt/Gremberg, Kalk, Merheim, Neubrück, Ostheim, Rath/Heumar, Vingst

• Mülheim (okręg 9)

Dzielnice: Buchforst, Buchheim, Dellbrück, Dünnwald, Flittard, Höhenhaus, Holweide, Mülheim, Stammheim

Historia

Kolonia jest najstarszym z dużych miast niemieckich. Została założona przez cesarzową Agrypinę, żonę Klaudiusza, która urodziła się w osadzie legionowej (castra Romana) nad Renem. W roku 50 n.e. nadała tej osadzie nazwę Colonia Claudia Ara Agrippinensium (według innych źródeł Colonia Claudia Augusta Agrippina) i podniosła ją do rangi miasta. Około roku 89 miasto to zostało stolicą prowincji, dzięki czemu stało się jednym z ważniejszych centrów handlowo-produkcyjnych Imperium Rzymskiego na północ od Alp.

W IV wieku powstało biskupstwo, a od 785 arcybiskupstwo kolońskie. Od XII wieku miasto, obok Jerozolimy, Konstantynopola i Rzymu, ma w swej nazwie określenie "święta" (sancta): "Święta Kolonia z łaski bożej wierna córka Kościoła Rzymskiego". W średniowieczu miasto kwitło - było współzałożycielem Hanzy, powstał w nim w 1388 roku pierwszy miejski uniwersytet w Niemczech. Kolonia była wtedy największym i najbogatszym miastem niemieckojęzycznym. Od roku 1288, po zwycięstwie nad biskupem, miastem rządzili jego mieszkańcy, ale dopiero w 1475 sytuacja ta została prawnie usankcjonowana nadaniem Kolonii statusu Wolnego Miasta Rzeszy.

Odkrycie Nowego Świata, powstanie nowych dróg handlowych i wynikające z tych zdarzeń zmiany w europejskiej gospodarce doprowadziły do gospodarczego i politycznego upadku miasta. W 1560 roku przerwano budowę katedry. W 1795 Kolonię zajęli Francuzi, a w 1815 miasto przyłączono do Prus.

Reformy przeprowadzone wpierw przez Francuzów a później przez władze pruskie stworzyły korzystne ramy dla rozwoju Kolonii w czasach Rewolucji Przemysłowej. Miasto stało się ważnym ośrodkiem komunikacyjnym (linie kolejowe, żegluga śródlądowa). Rozwija się dynamicznie przemysł (Felten & Guillaume, Stollwerck, Klöckner Humboldt Deutz AG - założycielem był Nicolaus August Otto, Helios AG). W 1880 roku po 632 latach zostaje zakończona budowa katedry. Po zburzeniu średniowiecznych murów obronnych w 1881 roku następuje dynamiczny rozwój terytorialny i ludnościowy miasta. Dziś mieszka w Kolonii 1 023 101 ludzi (stan 30 czerwca 2005) z czego 17,2% (ok. 175 515 stan 2004) to obcokrajowcy. Kolonia jest np. drugim największym skupiskiem ludności tureckiej w Europie po Berlinie i przed Hamburgiem (poza Turcją).

W czasie II wojny światowej miasto było silnie bombardowane przez lotnictwo alianckie. Obliczono, że miasto zostało zbombardowane 262 razy. W wyniku bombardowań zginęło 20 tys. osób a centrum miasta zostało zmiecione z powierzchni ziemi. Do najsłynniejszego nalotu doszło 31 maja 1942. W operacji pod kryptonimem "Millenium" wzięło udział 1046 bombowców RAF, które zrzuciły 1455 ton materiałów wybuchowych. Nalot trwał 75 minut w czasie które zniszczono ok. 300 ha miasta i zginęło 486 osób.

Po zakończeniu działań wojennych rozpoczęto odbudowę miasta. Trwała ona aż do lat dziewięćdziesiątych XX wieku. Ludność miasta także rosła. Już pod koniec 1945 wyniosła 500 tys. by w 1959 osiągnąć liczbę powyżej 770 tys. czyli tyle ile wynosiła w 1939.

Po wojnie, stolicą landu Nadrenia Północna-Westfalia został Düsseldorf, a stolicą Niemiec Zachodnich Bonn, mimo że to Kolonia jest największym miastem tego landu.

Herb miasta

Trzy korony symbolizują Trzech Króli których miejsce wiecznego spoczynku znajduje się w katedrze. Natomiast jedenaście płomieni nawiązują do Świętej Urszuli księżniczki brytyjskiej, która, za przyjęcie chrześcijaństwa została wraz z 11 dziewicami zamordowana przez armię Hunów w 383. Czerwień i biel symbolizują przynależność miasta do Hanzy.

Zabytki

• Katedra św. Piotra i NMP w Kolonii (1248 - 1880) (na liście światowego dziedzictwa UNESCO) jedna z największych świątyń gotyckich z dwoma wieżami o 157 metrów wysokości. Wewnątrz znajdują się cenne zbiory sztuki średniowiecznej m.in. relikwiarz Trzech Króli, Madonnę Mediolańską, Krucyfiks Gerona, Ołtarz Trzech Króli dzieło Stephana Lochnera. Tam spoczęły prochy królowej Rychezy.

• Zespół kościołów romańskich:
  • św. Urszuli - z gotyckim prezbiterium. W skład kościoła wchodzi także Złota Komnata w której znajdują liczne relikwiarze m.in. hermowe z XIV -XVI w.;
  • św. Andrzeja - z licznymi gotyckimi rzeźbami m.in. figurą św. Krzysztofa ok. 1490
  • św. Kuniberta - z zespołem romańskich witraży (ok. 1226), oraz malowideł ściennych przedstawiające m.in. Ukrzyżowanie;
  • św. Seweryna - zawiera wewnątrz m.in. bizantyński medalion z XI w. z wizerunkiem św. Seweryna, gotyckie stalle, rzeźby m.in. figura Madonny z Dzieciątkiem z 1280;
  • św. Pantaleona - wewnątrz gotycka przegroda chórowa, romańska kamienna głowa Chrystusa, nagrobek cesarzowej Teofano, żony Ottona II;
  • Panny Marii na Kapitolu - romański z licznymi dziełami sztuki m.in. drewniane drzwi romańskie, nagrobek Plektrudisy z 1180 r., kamienna figura Madonny z Dzieciątkiem z 1200, gotycki krucyfiks mistyczny z ok. 1305 r. ;
  • Kościół Maria am Lyskirchen - wewnątrz zachował się niemal kompletny cykl malowideł z ok. 1250;
  • św. Marcina
  • św. Gerona
  • św. Apostołów
• Kościoły gotyckie:
  • Opactwo Deutz
  • kościół św. Piotra
  • kościół Franciszkanów (Minorytów)
  • kościół Antonitów
  • kościół Kartuzów
• Inne zabytkowe świątynie:
  • barokowy kościół Jezuitów
  • neogotycki kościół Św. Maurycego
  • neogotycki kościół św. Agnieszki
  • neogotycki kościół Najświętszego Serca Jezusowego (Herz-Jesu-Kirche)
  • neogotycka synagoga

• zabytki świeckie:
  • gotycko-renesansowy ratusz (XV - XVI w.)
  • gotycki dom tańca Gürzenich
  • fragmenty obwarowań miejskich z gotyckimi bramami Severinstor, Hahnentor i Ulrepforte.

Muzea

Dom-Muzeum perfumiarza - Jochana Marii Farina. To tu istnieje od 1709 roku, najstarsza na świecie fabryka perfum. Miejsce narodzin Wody Kolońskiej (Eau de Cologne)

Muzeum Czekolady

Kolońskie Muzeum Miejskie

• Wallraf-Richartz-Museum
• Agfa-Photo-Historama (Fotografia historyczna)
• Kolońskie Muzeum Miasta
• Muzeum Czekolady
• Muzeum Diecezjalne
• Muzeum Karnawału
• Muzeum Käthe Kollwitz
• Muzeum Ludwig
• Muzeum Rzymsko-Germańskie
• Museum Schnütgen (Średniowieczna sztuka sakralna)
• Muzeum Sztuki Użytkowej
• Muzeum Sztuki Wschodnioazjatyckiej
• Muzeum Perfum w Domu Farina
• Narodowe Muzeum Sportu i Olimpiady
• Skarbiec Katedralny

Inne atrakcje miasta

• karnawał - piąta pora roku
• rozbudowane Zoo i Akwarium.
• Köln Messe - Kompleks hal wystawowych oraz wielkie magazyny. Tutaj Odbywają się targi z całego świata
• Seilbahn - kolejka linowa nad Renem
• Köln Arena - największa hala sportowa, miejsce międzynarodowych rozgrywek
• największe skupienie browarów w jednym miejscu na świecie - 24 - produkują one jedyne w swoim rodzaju piwo kölsch
• największy dom publiczny w Europie - na siedmiu piętrach całą dobę pracuje 200 pań
• Coroczna wakacyjna impreza Köln Lichter. W czasie jej trwania, mieszkańcy Kolonii, spotykają się nad brzegiem Renu, by wieczorem zobaczyć specjalny pokaz sztucznych ogni trwający zazwyczaj ok. 45min

Gospodarka

Kolonia to wielki ośrodek przemysłowy (silniki, samochody Ford, wagony kolejowe, włókna sztuczne, kosmetyki, leki, kable, piwo, odzież), handlowy (międzynarodowe targi żywności, mebli) i finansowy (giełda, banki). Jest to też duży węzeł komunikacyjny (port lotniczy Kolonia-Bonn) i port rzeczny.

Sport

Sportową wizytówką miasta jest Müngersdorfer Stadion znany obecnie jako RheinEnergieStadion - liczący ponad 50 tys. miejsc stadion w którym rozgrywają swoje mecze piłkarska drużyna 1. FC Köln która obecnie rozgrywa mecze w 1 Bundeslidze oraz drużyna futbolu amerykańskiego Cologne Centurions - reprezentant NFL Europa. Fortuna Köln znany jest z sekcji piłki nożnej oraz piłki ręcznej. Miasto znane jest także z hokeju na lodzie, reprezentuje go klub Kölner Haie, grający w DEL - 1 lidze hokejowej w Niemczech. Swoje mecze rozgrywa w Kölnarena. Oprócz tego kolońską koszykówkę reprezentuje Köln 99ers (trzykrotny zdobywca Pucharu - 2004, 2005, 2007 - i mistrz Niemiec z 2006 roku).

Od 1997 miasto jest gospodarzem corocznego maratonu (Ford Köln Marathon).

Wielkie sportowe imprezy w mieście

• W 2006 roku odbyły się tu mecze mistrzostw świata w piłce nożnej.
• W 2007 roku odbyły się tu mecze mistrzostw świata w piłce ręcznej.
• W 2008 roku odbędzie się tu World Cyber Games, czyli Światowe Igrzyska Cybernetyczne nazywane również Cyber Olimpiadą.
• W 2011 roku odbędą się tu mistrzostwa świata w hokeju na lodzie. Kolonia będzie współorganizatorem razem z Mannheim.

Polska i Polacy

W Kolonii mieściła się siedziba ambasady PRL - obecnie konsulat generalny RP, jeden z największych na świecie.

Kościół św. Gereona odbudowali po zniszczeniach wojennych polscy restauratorzy.

W mieście aktywnych zawodowo jest bardzo wielu Polaków, m.in.

• Krystyna Gmurzyńska, właścicielka galerii sztuki
• Krzysztof Meyer, kompozytor, profesor Hochschule für Musik
• Zbigniew Rybczyński, reżyser, profesor Kunsthochschule für Medien

Miasta partnerskie

jak również Benfleet/Castle Point (Wielka Brytania), Igny (Francja), Diepenbeek (Belgia), Brive la Gaillarde (Francja), Dunstable (Wielka Brytania), Eygelshoven (Holandia) i Hazebrouck (Francja), które zostały przejęte przez Kolonię przy wcielaniu nowych dzielnic (wcześniej samodzielnych jednostek administracyjnych).

Przypisy

Zobacz też

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Kolonia (Niemcy)

• woda kolońska
• Köln Hauptbahnhof

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona miasta
• Kolonia w katalogu Open Directory Project

Powiaty Nadrenii Północnej-Westfalii

Miasta na prawach powiatu: Akwizgran • Bielefeld • Bochum • Bonn • Bottrop • Dortmund • Duisburg • Düsseldorf • Essen • Gelsenkirchen • Hagen • Hamm • Herne • Kolonia • Krefeld • Leverkusen • Mönchengladbach • Mülheim an der Ruhr • Münster • Oberhausen • Remscheid • Solingen • Wuppertal

Powiaty: Akwizgran • Borken • Coesfeld • Düren • Ennepe-Ruhr • Euskirchen • Gütersloh • Heinsberg • Herford • Hochsauerland • Höxter • Kleve • Lippe • Märkischer Kreis • Mettmann • Minden-Lübbecke • Oberberg • Olpe • Paderborn • Recklinghausen • Rhein-Erft • Rhein-Kreis Neuss • Rhein-Sieg • Rheinisch-Bergischer Kreis • Siegen-Wittgenstein • Soest • Steinfurt • Unna • Viersen • Warendorf • Wesel