Wolna encyklopedia

Kordybanictwo jest rzemiosłem zajmującym się wyrobem kordybanów. Rzemiosło wyodrębnione z cechu garbarzy. Ojczyzną kordybanów była Arabia. Do ich wyrobu używano skóry koźlej lub jagnięcej, którą, po odpowiednim wyprawieniu, wytłaczano, srebrzono, a następnie malowano. Od Arabów pochodzi też nazwa tego wyrobu: w arabskim brzmi ona kortobani, co dosłownie znaczy: Z (miasta) Kordowy. W wieku XI bowiem Arabowie przenieśli sztukę wyrabiania kordybanów do Hiszpanii. W Hiszpanii kordybany osiągnęły wysoki poziom i stały się produktem eksportowym, głównie do Francji i Włoch.

Sława kordybanów hiszpańskich utrzymywała się niemal do końca XVII wieku. Następnie eksport ten ustał, choć produkcja kordybanów, zarówno w Kordobie, jak i w Barcelonie, rozwijała się nadal, całą produkcję zatrzymywano już jednak na użytek wewnętrzny. Kres rzemiosłu kordybnicznemu w Hiszpanii położył Filip III, wypędzając w roku 1610 Maurów z tego kraju.

Od tej daty produkcja kordybanów w Hiszpanii kurczyła się z każdym rokiem coraz bardziej, aż zanikła do tego stopnia że jak zapewnia piszący w roku 1762 Fougeroux de Bonderoy - kordybanów w tym czasie były już prawie nieznane w Hiszpanii. Dziedzictwo Maurów podzieliły między sobą Włochy, Francja, Niemcy i przede wszystkim Flandria, kraj przez niemal dwa wieki będący prowincją Hiszpanii. Na czoło zaś miast flandryjskich wysunęły się w produkcji kordybanów Lille, Bruksela, Antwerpia i Malines. Wyroby tego ostatniego ośrodka były dla ich bogactwa najbardziej poszukiwane przez współczesnych.

Tradycję produkcji kordybanów przeniesiono również przez kontakty handlowe do Gdańska i niektórych innych miast polskich. Cech kurdobniczy powstał w Gdańsku 16 lutego 1615 roku a zakończył swa działalność w roku 1809 przenosząc ostatnich 4 mistrzów do cechu garbarzy. Był wyjątkowy bo do swoich wyrobów używał surowych skór co było przywilejem garbarzy oraz srebra, użycie którego zastrzeżone było dla cechu złotników.