Wolna encyklopedia
| Charakterystyka minerału | |||
| Korund | |||
|
|||
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |||
| Skład chemiczny | Al2O3 | ||
| Twardość w skali Mohsa | 9 | ||
| Przełam | muszlowy, zadziorowaty | ||
| Łupliwość | nie wykazuje, charakteryzuje się dobrze dostrzegalna oddzielnością | ||
| Pokrój kryształu | słupkowy, beczułkowaty | ||
| Układ krystalograficzny | trygonalny (pseudoheksagonalny) | ||
| Topliwość | 2050 oC | ||
| Właściwości mechaniczne | bardzo twardy (materiał ścierny) | ||
| Gęstość minerału | 4,0 - 4,1 g/cm3 | ||
| Własności optyczne | |||
| Barwa | bezbarwny, brązowawy, różne odcienie niebieskiego i czerwonego oraz różowego, żółty, pomarańczowy, zielonkawy | ||
| Rysa | biała | ||
| Połysk | szklisty, tłusty do matowego | ||
| Współczynnik załamania | nε1,7604, nω1,7686 | ||
| Inne | czasami wykazuje dwójłomność, odmiany barwne wykazują ponadto pleochroizm w świetle przechodzącym | ||
Korund - minerał z gromady tlenków. Nazwa minerału wywodzi się z sanskrytu kurivinda = rubin.
Do szlachetnych odmian należą:
- rubin - odmiana o barwie czerwonej
- szafir - odmiana o barwie niebieskiej lub innej
- inne:
- szafir oraz rubin gwiaździsty
- leukoszafir - biały i bezbarwny
- szafir arbuzowy - dwubarwny
- ametyst orientalny - filoetowy
- padparadża - żółty lub pomarańczowy
Wszystkie barwne korundy poza czerwoną, szarą i brunatną traktowane są jako odmiany szafiru.
Spis treści |
Właściwości
W innych odmianach występuje zjawisko asteryzmu, spowodowane obecnością drobnych wrostków: w rubinach są to drobne, igiełkowate kryształki rutylu; w szafirach - puste kanaliki, ułożone prawidłowo i przecinają się pod kątem 120 stopni (rubiny i szafiry gwiaździste). Bardzo rozpowszechnione są inkluzje cieczy - szczególnie w korundach cejlońskich.
Korund zawiera czasami niewielkie domieszki chromu, tytanu lub żelaza.Przezroczyste odmiany krystaliczne są wyjątkowo czyste pod względem składu chemicznego. Znaczne ilości domieszek zawierają zbite odmiany drobnokrystaliczne.
Barwa korundu zależy od domieszek chemicznych. Bardzo małe domieszki chromu zabarwiają korund na czerwono, tytanu - na niebiesko, żelaza - na żółto i brunatno aż do barwy czarnej.
Występowanie
Bywa spotykany w wielu skałach magmowych i metamorficznych oraz okruchowych. Jest minerałem pospolitym.
Miejsca występowania to głównie: USA - Północna Karolina, Madagaskar, Kanada, Ural, Birma - okolice Mogok, Mandalaj, Mjitczina i Tajlandia - okolice Bankoku .
W Polsce występuje na Dolnym Śląsku .
Zastosowanie
Bardzo cenny kamień, używany od dawna do zdobienia pierścieni, brosz, wisiorków i innych ozdób. Jego wysoka twardość powoduje, że jest stosowany jako materiał ścierny oraz jako kamień łożyskowy w zegarkach. Przezroczyste odmiany korundu są cennymi kamieniami szlachetnymi, od dawna używanymi do celów zdobniczych.
Drobnokrystaliczne, zbite, ziarniste odmiany korundu są stosowane do celów przemysłowych jako materiał ścierny (szmergiel) i polerski.
Przykłady
 rubin z Madagaskaru |
 kryształ szafiru |
 rubin oszlifowany |
Zobacz też:
przegląd zagadnień z zakresu jubilerstwa, kamień ozdobny, kamienie szlachetne.
