Wolna encyklopedia
Krążek linowy, koło linowe, blok, bloczek - element osprzętu wielu urządzeń dźwigowych, w postaci grubego talerza, wykonanego jako odlew (żeliwny lub staliwny) lub jako konstrukcja spawana osadzona na łożyskowanej (tocznie lub ślizgowo) osi; na obwodzie krążka znajduje się rowek linowy zapobiegający ześlizgiwaniu się liny (lub łańcucha).
Krążek linowy służy do prowadzenia liny, zmiany kierunku ruchu liny, oraz jako element wyrównawczy w układach linowych.
Rozróżnia się dwa typy krążków:
Krążki linowe zestawione w odpowiedni układ (zwany wielokrążkiem lub talią) połączony liną bądź linami zapewnia odpowiednie przełożenie sił przy podnoszeniu ładunków.
Sprawność krążka linowego
Wskutek sztywności lin, występowania w łożyskowaniu sił tarcia ruchowi cięgien rzeczywistych towarzyszą określone straty:
- wywołane sztywnością lin (zależne od ich konstrukcji i obciążenia), praktycznie przyjmuje się
- wywołane tarciem na łożysku
, gdzie wypadkowa 
Stąd całkowite straty: 
gdzie: μ - współczynnik tarcia
S - siła w cięgnie
Sprawność krążka określamy jako: 
W praktyce przyjmuje się:
- przy łożyskowaniu tocznym η=0,97
- przy łożyskowaniu ślizgowym η=0,95
Zastosowania krążka linowego to np.: dźwig, winda, osprzęt żeglarski i wiele innych.