Wolna encyklopedia
Krążenie wieńcowe – naczynia krwionośne, które mają za zadanie doprowadzenie krwi bogatej w tlen i substancje odżywcze do komórek serca, i odprowadzenie dwutlenku węgla i ubocznych produktów metabolizmu z tych komórek.
Spis treści |
Tętnice wieńcowe
U człowieka
Tętnice wieńcowe (arteriae coronariae) odchodzą nad płatkami półksiężycowatymi prawym i lewym, od rozszerzonego początku aorty zwanego opuszką.
- Tętnica wieńcowa prawa (arteria coronaria dextra) na bruździe wieńcowej prawej zagina się tworząc gałąź okalającą prawą (ramus circumflexus dexter) następnie od niej ku koniuszkowi serca opuszcza się gałąź międzykomorowa tylna (ramus interventricularis posterior), która biegnie w bruździe międzykomorowej podzatokowej.
- Tętnica wieńcowa lewa (arteria coronaria sinistra) na bruździe wieńcowej lewej dzieli się na gałąź międzykomorową przednią (ramus interventricularis anterior), biegnącą w bruździe międzykomorowej przystożkowej, oraz na gałąź okalającą (ramus circumflexus) biegnącą w bruździe wieńcowej lewej.
U innych ssaków
Od gałęzi okalającej lewej u niektórych zwierząt (przeżuwacze, mięsożerne) odchodzi gałąź międzykomorowa podzatokowa (zamiast od okalającej prawej).
Patofizjologia
Naczynia te należą do tętnic końcowych, tzn. ich zamknięcie (spowodowane np. miażdżycą) powoduje niedokrwienie zaopatrywanego przez nie obszaru, aż do wystąpienia martwicy włącznie. Jeśli obszar martwicy jest duży, może to powodować śmierć, jeśli mały to tylko ból przy wysiłku fizycznym.
Ocena tętnic wieńcowych w koronarografii
Do oceny stanu tętnic wieńcowych służy badanie koronarograficzne.
Nomenklatura
Celem opisu naczyń wieńcowych aktualnie stosuje się następującą nomenklaturę:
- lewa tętnica wieńcowa - (LCA, left coronary artery)
- gałąź międzykomorowa przednia przednia (LAD, left anterior descending)
- gałąź okalająca (LCx, left circumflex)
- prawa tętnica wieńcowa (RCA, right coronary artery)
- gałąź międzykomorowa tylna (PDA, posterior descending artery).
Wymiary prawidłowych tętnic
- LCA - 3-6 milimetrów średnicy
- RCA, LAD, LCx - 2-4 milimetry średnicy.
Używa się sformułowania dominująca tętnica wieńcowa, które oznacza tętnicę, od której odchodzi PDA (tętnica zstępująca tylna). W 85% przypadków jest to prawa tętnica wieńcowa.
Żyły serca
Żyły wieńcowe serca (venae coronariae cordis) są to naczynia zbierające krew z serca. Większość z nich wpada do zatoki wieńcowej (sinus coronarius), a z niej do przedsionka prawego.
- żyła serca wielka (vena codis magna) biegnie w bruździe międzykomorowej przystożkowej oraz bruździe wieńcowej lewej, a następnie wpada do zatoki wieńcowej.
- żyła serca średnia (vena cordis media) biegnie w bruździe międzykomorowej podzatokowej i wpada do zatoki wieńcowej.
- żyła serca mała (vena cordis parva) biegnie w bruździe wieńcowej prawej i wpada do zatoki wieńcowej.
- żyła skośna przedsionka prawego (vena obliqua atrii sinistrii) jest to pozostałość rozwojowa, zbiera krew z części przedsionka prawego, uchodzi do zatoki żylnej.
- żyły dobrzuszne (lub przednie) serca (venae cordis ventrale) zbierają krew z części komory prawej, uchodzą bezpośrednio do przedsionka prawego.
- żyły najmniejsze serca (venae cordis minime) uchodzą do wszystkich jam serca przez otworki żył najmniejszych.
Bibliografia
- Gert-Horst Schumacher: Anatomia topograficzna człowieka. Ziółkowski M (tłum.). Wrocław: Wydawnictwo VOLUMED, 1994, ss. 204-206. ISBN 8385564500.
- Kazimierz Krysiak, Krzysztof Świeżyński, Anatomia Zwierząt tom 2 - Narządy wewnętrzne i układ krążenia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2006, ISBN 83-01-13544-1
- Andrzej Szczeklik (red.): Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie, tom I. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005, s. 43. ISBN 83-7430-031-0.
