Wolna encyklopedia

Flaga Niemców sudeckich

Kolorem różowym zaznaczone tereny zamieszkiwane w większości przez ludność etnicznie niemiecką w I połowie XX wieku

Kraj Sudecki, Kraj Sudetów (niem. Sudetenland, Sudetengebiet, Sudetenraum, cz. Sudety) - istniejąca w latach 1938-1945 jednostka administracyjna III Rzeszy obejmująca pogranicze czesko-niemieckie w Sudetach i Rudawach, zamieszkane przez Niemców sudeckich (niem. Sudetendeutsche). W skład Kraju Sudeckiego wchodziły ziemie Czech, Moraw i Śląska Czeskiego.

Zamieszkane przez Niemców regiony Czech:

• "Niemieckie Czechy" ("Niemiecka Bohemia", niem. Deutschböhmen, cz. Německé Čechy) ze stolicą w Libercu.
• "Kraj Sudecki" (niem. Sudetenland, cz. Sudety, Sudetsko) ze stolicą w Opawie.
• "Niemieckie Morawy Południowe" (niem. Deutschsüdmähren, cz. Německá jižní Morava) ze stolicą w Znojmie.
• "Okręg Szumawski" (niem. Böhmerwaldgau, cz. Šumavská župa, też "Deutsch-Südböhmen") ze stolicą w Wimperku.

były obiektem irredenty ze strony Niemiec. W sprzyjającej atmosferze politycznej - na mocy układu monachijskiego - ziemie te zostały zbrojnie zajęte przez Niemcy w październiku 1938. Z ich północnej części utworzono Okręg Rzeszy Kraj Sudetów w skrócie Okręg Sudecki (niem. Reichsgau Sudetenland, krócej Sudetengau, cz. Říšská župa Sudety, krócej Sudetská župa), zaś tereny południa Czech przyłączono do okręgów Bawarii i do okręgów utworzonych w miejscu zaanektowanej Austrii.

Stolicą Okręgu Sudeckiego był Liberec (niem. Reichenberg) a sam Okręg Rzeszy Kraj Sudetów dzielił się na trzy rejencje:

• rejencja chebska (niem. Regierungsbezirk Eger, cz. vládní kraj Cheb),
• rejencja ujska (niem. Regierungsbezirk Aussig, cz. vládní kraj Ústí nad Labem),
• rejencja opawska (niem. Regierungsbezirk Troppau, cz. vládní kraj Opava)^[1].

Czechosłowacja oddając Niemcom Kraj Sudecki, pozbawiła się większości swoich umocnień granicznych i osłabiła swoje szanse na obronę. Inwazja i aneksja została dokonana przez III Rzeszę 15 marca 1939 niemal bez przeszkód. Po ostatecznym zagarnięciu Czech, z ich pozostałej (nie zaanektowanej wcześniej) części utworzono Protektorat Czech i Moraw.

Po klęsce III Rzeszy w II wojnie światowej tereny te zostały włączone z powrotem do odnowionej Czechosłowacji (przywrócono granicę z lat 1920-1937). W celu uniknięcia ponownej fali irredenty Niemcy sudeccy zamieszkujący te tereny zostali pod przymusem wysiedleni do Niemiec (tzw. dekrety Beneša). Czesi określali ten region od 1945 r. jako pohraniční území albo české pohraničí (pogranicze czeskie).

Przypisy

Zobacz też

• Konrad Henlein

Linki zewnętrzne

• Niemcy Sudeccy
• Kwestia sudecka
• Ziomkostwo Sudetoniemieckie (SL) (po niemiecku)
• Ziomkostwo Sudetoniemieckie w Austrii (SLÖ) (po niemiecku)
• Związek Wypędzonych (BdV) (po niemiecku)
• Związek Ziomkostw Folksdojczów Austrii (VLÖ) (po niemiecku)
• Informacje o słowach "Sudetenland" (Kraj Sudetów), sudeckoniemiecki, sudetoniemiecki, Sudeciok, Polska Sudecka, ... (po czesku)
• Słowo "Sudety" w encyklopediach czeskich (po czesku)
• Wysiedlenie Niemców z Czech (po czesku)