Wolna encyklopedia
| Krajenka | |||
|
|||
| Województwo | wielkopolskie | ||
| Powiat | złotowski | ||
| Gmina - rodzaj |
Krajenka miejsko-wiejska |
||
| Burmistrz | Janusz Szczerbiak | ||
| Powierzchnia | 3,77 km² | ||
| Położenie (punkt) | 53° 18' N 16° 59' E |
||
| Ludność (2006) • liczba • gęstość • aglomeracja |
3609 1009,01 os./km² nie tworzy |
||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
67 | ||
| Kod pocztowy | 77-430 | ||
| Tablice rejestracyjne | PZL | ||
Położenie na mapie Polski  Krajenka
|
|||
| TERC10 (TERYT) |
4303831034 | ||
|
Urząd miejski3
ul. Władysława Jagiełły 9 77-430 Krajenkatel. 67 263-92-06; faks 67 263-92-03 |
|||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||
| Strona internetowa miasta | |||
Krajenka (niem. Krojanke) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie złotowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krajenka. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. pilskiego.
Według danych z 31 grudnia 2004, miasto miało 3609 mieszkańców.
Spis treści |
Położenie
Miasto i Gmina Krajenka leży w północnej części województwa wielkopolskiego, w powiecie złotowskim, przy trasie Piła – Człuchów oraz Krajenka – Gniezno. Gmina ma powierzchnię 191 km² z czego połowę stanowią grunty orne. Miasto leży nad rzeką Głomią, na wysokości 105 m n.p.m. Odległości do miast w Polsce:
Przez Krajenkę biegną ważne trasy łączące wiele miejscowości w województwie i nie tylko. Te trasy to:
- 188 Droga wojewódzka nr 188 (Piła – Człuchów)
- 190 Droga wojewódzka nr 190 (Gniezno – Krajenka)
Ponadto istnieją drogi lokalne do Głubczyna, Buntowa i Tarnówki.
zobacz więcej Krajenka (stacja kolejowa).
Przez Krajenkę biegnie też linia kolejowa Piła – Tczew.
Historia
Pierwsza historyczna wzmianka pochodzi z 1286 roku. Gród leżał na szlaku handlowym z Pomorza do Wielkopolski. Jednak osada prawdopodobnie istniała już w starożytności i nosiła nazwę Scurgon[potrzebne źródło]. Poświadczeniem tego jest umieszczenie tejże nazwy na mapie przez geografa greckiego Ptolemeusza, na szlaku bursztynowym (na tym samym szlaku leży najstarsze miasto w Polsce – Kalisz). Krajenka otrzymała prawa miejskie w 1420 roku i była wtedy własnością rodu Danaborskich. W późniejszym okresie przechodziła na własność w różne ręce- najpierw Kościeleckich, potem Grudzińskich i Działyńskich. W 1534 roku istniał wybudowany na Głomii młyn, a w późniejszym okresie (XVI i XVII wiek) miasto było ośrodkiem rzemieślniczym z dobrze rozwiniętym rzemiosłem sukienników.
W 1743 roku Krajenka przeszła na własność księcia Aleksandra Sułkowskiego który odkupił tzw. Klucz krajeński a wdowa po nim – Anna zamieszkała na krajeneckim zamku. Prowadziła ona życie kosztowne i wystawne. Po I rozbiorze Polski, w wyniku którego miasto włączone zostało do Prus, wyjechała ona do Warszawy. W XVIII wieku Krajenkę wraz z przyległościami nabył Jakub Komierowski, który poległ w 1809 roku w bitwie pod Nowem. Jego dobra przeszły na własność pruskiej rodziny Hohenzollernów.
Pożary, epidemie trawiły kilkukrotnie miasto. Największy pożar miał miejsce w 1788 roku kiedy wypaleniu uległo całe miasto. Krajenka rozwinęła się w XVIII i XIX wieku. Organizowane były tutaj 4 jarmarki rocznie, rozwijało się rzemiosło. W XIX wieku przeprowadzono linie kolejową przez miasto. W 1773 Krajenkę zamieszkiwało 905 mieszkańców, w 1910 ponad 3400 osób. W 1929 roku otwarto tutaj szkołę polską mimo postępującej germanizacji. Fakt ten przypłacił życiem wybitny nauczyciel tej szkoły Franciszek Gliszewski, który poniósł śmierć w obozie koncentracyjnym.
Miasto zostało zajęte przez wojska radzieckie 30 stycznia 1945 roku i spalone w 70%. Ucierpiała zabudowa, zakłady, urządzenia komunalne. Spłonęło stare centrum miasteczka, wiele zabytkowych budynków. W wyniku II wojny światowej Krajenka ponownie znalazła się w granicach Polski. Niemieckojęzyczna ludność miasta została wysiedlona do Niemiec. Odbudowy Krajenki podjęto się dopiero w latach 50. XX wieku, a do lat 60. była już odbudowana. Obecnie Krajenka jest niewielkim ośrodkiem przemysłowym i handlowym w powiecie złotowskim.
Gospodarka
Krajenka jest gminą typowo rolniczą z racji tego iż ponad połowa jej powierzchni stanowią grunty orne. Jedynym przemysłem który rozwinął się w gminie w sposób zadowalający jest przemysł drzewny obejmujący tartaki, zakłady produkcji drzewnej i meblowej. Największym zakładem Krajenki jest Fabryka Mebli Tapicerowanych Christianapol która produkuje zestawy wypoczynkowe i meble stojące wysokiej jakości. Dużymi zakładami są też:
- MATBUD firma produkująca meble tapicerowane,
- PHUS Transpil Spedition – Zakład Przemysłu Drzewnego,
- Ferma Brojlerów w Śmiardowie Krajeńskim,
- Terdrew,
- Kamarol,
- Andmar,
Miasto pełni rolę lokalnego ośrodka dla otaczających go miejscowości. W mieście zlokalizowana jest Poczta, Posterunek Policji, Dworzec PKP, Dworzec PKS, stacje benzynowe, stacja kontroli pojazdów, sklepy, restauracja . W mieście istnieje też unikalna szkoła gdzie kształcą się technicy przemysłu młynarskiego.
Kultura
W Krajence działa prężnie Krajeński Ośrodek Kultury który organizuje wiele imprez kulturalno – rozrywkowych dla mieszkańców Miasta i Gminy. Są to m.in.:
- Przegląd Orkiestr Dętych,
- Złote Maski,
- Koncert dla Hospicjum
- Pożegnanie lata,
- Koncert rockowy,
- Dożynki w Śmiardowie Krajeńskim,
- Dzień Niepodległości,
- Mikołajki,
- Sylwester na rynku,
- Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy,
Prócz organizacji tych imprez Krajeński Ośrodek Kultury prowadzi wiele instytucji kulturalnych i artystycznych na terenie miasta i gminy. W KOK – u działa:
- Teatr Improwizacji,
- Biblioteka,
- Zespół Wokalny "Kalina",
- Zespół Wokalny "Dzwon",
- Kółko Plastyczne ,
- Kółko Muzyczne i inne.
Festiwal Piosenki Czerwonokrzyskiej
W roku 2006 już po raz dwudziesty odbył się Ogólnopolski Festiwal Piosenki Czerwonokrzyskiej w Krajence, jedyna tego rodzaju impreza w kraju. Uczestniczą w niej młodzi artyści z całej Polski którzy śpiewając piosenki o treściach takich jak: pomoc osobom słabszym, starszym i niepełnosprawnym, szacunek, tolerancję, propagowanie zdrowego stylu życia, propagują idęę Polskiego Czerwonego Krzyża. W tym roku Festiwal odbędzie się w miejscowym Amfiteatrze w dniach 26 – 27 maja.
Zabytki
Do ważniejszych zabytków w Krajence należą:
- Kościół św. Anny – Pochodzący z końca XVIII wieku, znajdują się w nim 4 ołtarze, oraz zabytkowa ambona w kształcie dzioba okrętu, zabytkowe organy z 1886 roku.
- Zespół pałacowo-parkowy i folwarczny – pałac i mur z przełomu XVIII/XIX w.
- Młyn przy ulicy Młyńskiej – zabytkowy młyn z końca XIX i początku XX wieku
- Cmentarz – Żydowski cmentarz, z XVII w.
- neoromański kościół poewangelicki św. Józefa z 1846.
Sport
W Krajence działa kilka klubów sportowych które propagują aktywne życie mieszkańców Miasta i Gminy:
- Uczniowski Klub Sportowy "Sokół" przy Gimnazjum w Krajence
- Uczniowski Klub Sportowy "Krajna" przy Szkole Podstawowej w Krajence
- Uczniowski Klub Sportowy "Piast" przy Szkole Podstawowej w Głubczynie
- Ludowy Zespół Sportowy "Iskra" Krajenka
- Ludowy Zespół Sportowy "Piast" Głubczyn
- Ludowy Zespół Sportowy "Płomień" Podróżna
- Ludowy Zespół Sportowy "TPS" Skórka
- Ludowy Zespół Sportowy "Grom" Śmiardowo Krajeńskie
- KS Głomia
Zobacz też
Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona miasta
- Krajeński Ośrodek Kultury w Krajence
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
Siedziba gminy: miasto Krajenka
Wsie sołeckie: Augustowo • Barankowo • Czajcze-Leśnik • Dolnik • Głubczyn • Krajenka-Wybudowanie • Łońsko • Maryniec • Paruszka • Podróżna • Pogórze • Skórka • Śmiardowo Krajeńskie • Tarnówczyn • Wąsoszki • Żeleźnica
Miasta: Jastrowie • Krajenka • Okonek • Złotów
Gminy miejskie: Złotów
Gminy miejsko-wiejskie: Jastrowie • Krajenka • Okonek
Gminy wiejskie: Lipka • Tarnówka • Zakrzewo • Złotów
