Wolna encyklopedia

Współrzędne: 50.065473° N 19.947041° EGeografia

Kraków Główny

Kraków Główny - Budynek Dworcowy
Dane podstawowe
Liczba peronów 5
Liczba krawędzi peronowych 10
Kasy czynne
Oznaczenie Kurs'90 85
Przejście nadziemne jest, z przejścia jest dojście do postoju taksówek, do parkingu, oraz do Galerii Krakowskiej
Przejście podziemne istnieją trzy przejścia podziemne, z czego dwa łączą się z Galerią Krakowską
Historia
Poprzednie nazwy Krakau Hauptbahnhof
Linie przechodzące przez stację
Linia 8 Warszawa Zachodnia - Kraków Główny Osobowy
Linia 91 Kraków Główny Osobowy - Medyka
Linia 133 Dąbrowa Górnicza Ząbkowice - Kraków Główny Osobowy
Linia 948 Kraków Główny Towarowy - Kraków Główny Osobowy
Linia 949 Kraków Główny Towarowy - Kraków Główny Osobowy
Linia Kraków Główny Osobowy - Kraków Czyżyny
Linia Kraków Główny Osobowy - Kraków Bonarka
Położenie
Miejscowość Kraków
strona kolej.one.pl
Budynek dworca PKP w Krakowie
Obiekt zabytkowy nr rej. A-704
Miejsce Kraków
Wpisany do
rej. zabytków		 12 lipca 1986
Rozkład jazdy z 1862 r.
Widok dworca od strony nastawni

Kraków Główny to najważniejsza stacja kolejowa w Krakowie, obsługująca pociągi pasażerskie wszystkich rodzajów. Według kategoryzacji PKP ma najwyższą kategorię A.

W związku z posadowieniem obiektu dworca na filarach, kierowane są na niego tylko pociągi pasażerskie. Wszystkie pociągi towarowe omijają centrum miasta tzw. małą obwodnicą przez stację towarową Kraków Olsza. Ruch na stacji kierowany jest z jednej nastawni dysponującej "KG", wyposażonej w urządzenia przekaźnikowe typu "E".

Spis treści

Historia

Pierwotny dworzec kolejowy w Krakowie powstał w latach 1844-1847 według neorenesansowego projektu wrocławskiego architekta Petera Rosenbauma, jako stacja końcowa Kolei Krakowsko-Górnośląskiej. Przedłużenie linii w kierunku wschodnim (1856) i dalsza rozbudowa węzła kolejowego spowodowała konieczność znacznej rozbudowy dworca, której dokonano w latach 1869-1871, przy zachowaniu nowoczesnego jak na tę epokę układu funkcjonalnego. Po likwidacji ogrodów przydworcowych, budynek dworca został wówczas powiększony niemal dwukrotnie, do obszaru zajmowanego obecnie, nadano mu też nieco nowocześniejszą formę architektoniczną. Kolejne modernizacje miały miejsce w latach 1892-1893 (budowa żelbetonowego tunelu pod peronami) i 1920 (rozbudowa). Równocześnie powstawały elementy infrastruktury przydworcowej, jak m.in. hala peronowa (ok. 1870, zastąpiona przez nową halę ok. 1895), parowozownia z warsztatami, osiedle dla pracowników kolei (realizowane etapami 1869-1925), wiadukt nad ul. Lubicz (1898, autorstwa Teodora Talowskiego), wieża wodna (najnowsza ok. 1925) czy drukarnia kolejowa (1927). W latach 30., w związku m.in. z budową linii kolejowej do Kielc i Warszawy, całkowicie przebudowano układ torowy dworca, burząc halę dworcową i zwiększając liczbę peronów. W tej, z grubsza biorąc, postaci dworzec przetrwał przez kolejne kilkadziesiąt lat.

W minionym stuleciu kilkakrotnie myślano o likwidacji dworca w dotychczasowej lokalizacji. Plan rozbudowy Krakowa z 1934 roku zakładał realizację nowego budynku w odległości ok. 300 metrów na północ od dotychczasowego, który zamierzano rozebrać. W okresie Generalnego Gubernatorstwa niemieccy okupanci rozważali likwidację średnicowej linii kolejowej (w jej miejscu miałaby powstać aleja miejska) i budowę nowej po zachodniej stronie miasta, wraz z nowym dworcem kolejowym w planowanej monumentalnej dzielnicy rządowej na Dębnikach. Podobne zamierzenia sformułowały władze PRL w związku z budową w latach 50. Nowej Huty, z tym że nowa linia średnicowa miała przebiegać na wschód od dotychczasowej, a nowy dworzec powstałby w okolicach Ronda Mogilskiego. Wszystkie te plany nie wyszły poza fazę wstępnych projektów.

Obecnie dworzec znajduje się w ostatnim stadium prac modernizacyjnych, które pozwolą go w przyszłości nazwać najnowocześniejszym tego typu obiektem w kraju. Ponieważ budowa Krakowskiego Centrum Komunikacyjnego nadal nie została zakończona, kasy i zaplecze gastronomiczne pozostają nadal w zabytkowym budynku starego dworca przy ul. Lubicz. Wybudowano nowe perony, których zadaszenie pełni równocześnie rolę parkingu dla samochodów osobowych, jak również zlokalizowano tamże stanowisko taksówek.

Połączenia

Skomunikowanie

W odległości 100 metrów od dworca (skrzyżowanie ulic Basztowej i Westerplatte) przebiegają główne linie tramwajowe, wiodące do wszystkich części miasta. Obok znajduje się dworzec autobusowy. Pod dworcem przebiega linia Krakowskiego Szybkiego Tramwaju

Przystanki komunikacji miejskiej znajdujące się w pobliżu dworca kolejowego:

Wybrane źródła

Linki zewnętrzne

Kraków Główny Osobowy
Linia 8 Warszawa Zachodnia - Kraków Główny Osobowy (km linii: 319,745)
odległość: 2,319 km
Kraków Przedmieście
Linia 91 Kraków Główny Osobowy - Medyka (km linii: 0,001)
odległość: 2,159 km
Linia 133 Dąbrowa Górnicza Ząbkowice - Kraków Główny Osobowy (km linii: 70,779)
odległość: 3,237 km
Kraków Łobzów
Linia 948 Kraków Główny Towarowy - Kraków Główny Osobowy (km linii: 1,584)
odległość: 1,437 km
Kraków Główny Towarowy
Linia 949 Kraków Główny Towarowy - Kraków Główny Osobowy (km linii: 0,606)
odległość: 0,605 km
Kraków Główny Towarowy
Linia Kraków Główny Osobowy - Kraków Czyżyny (km linii: 0,0)
odległość: 1,9 km
Linia Kraków Główny Osobowy - Kraków Bonarka
p • d • e
Krakowski Szlak Techniki
Kraków
Źródło: „haslo,Krak%C3%B3w_G%C5%82%C3%B3wny”