Wolna encyklopedia
| Kronsztad | |||
|
|||
| Państwo |  Rosja |
||
| Miasto wydzielone | Sankt Petersburg | ||
| Powierzchnia | 15 km² | ||
| Położenie | 59° 59' 30 '' N 29° 46' 30 '' E |
||
| Ludność (2006) • liczba ludności |
42,8 tys. |
||
| Nr kierunkowy | (+7) 812 | ||
| Kod pocztowy | OKATO 40280501 | ||
| Miasta partnerskie | Piła | ||
|
Położenie na mapie Rosji
  Kronsztad
|
|||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||
| Strona internetowa | |||
.jpeg)
Kronsztad (ros. Кронштадт) – do 1723 Kronszłot, ros: Кроншлот, silnie ufortyfikowany rosyjski port morski, położony na wyspie Kotlin w Zatoce Fińskiej, około 30 km na zachód Sankt Petersburga. Nazwa pochodzi od niem. Kronstadt.
Port stanowił tradycyjną bazę rosyjskiej floty bałtyckiej oraz główną siedzibę rosyjskiej admiralicji. Strzegł równocześnie dostępu do dawnej stolicy Rosji. Po całej wyspie rozsiane są arsenały, fortece, instytucje zaopatrzenia i stocznie. Dawniej całe miasto było terenem wojskowym, dziś strefa zastrzeżona dla wojska ograniczona jest do portu. Kronsztad jest połączony z północnym brzegiem Zatoki Fińskiej drogą biegnącą po grobli przeciwpowodziowej chroniącej Sankt Petersburg. Z leżący na południowym brzegu zatoki miastem Łomonosow utrzymywane jest połączenie promowe. Zatoka Fińska zamarza na zimę. Metrowa warstwa lodu w okresie pomiędzy listopadem a kwietniem łączy wyspę z metropolią.
Spis treści |
Historia
Kronsztad został założony w 1703 przez Piotra Wielkiego, który odebrał wyspę Kotlin Szwecji w 1703. Został zbudowany jako twierdza broniąca dostępu z morza do Petersburga. Oddany do eksploatacji jako twierdza 18 maja 1704. Od 20 lat XVIII wieku główna baza Floty Bałtyckiej. Niejednokrotnie odbijał ataki wrogich flot wejścia do ujścia Newy - wojna północna 1700-1721, wojny rosyjsko-szwedzkiej 1788-1890 i wojny krymskiej 1853-1856. W Kronsztadzie służyli m. in.: F. F. Uszakow, P. S. Nachimow, W. A. Korniłow, S. O. Makarow, pracowali: I. F. Kruzensztern, J. F. Lisianski[potrzebne źródło]. Od początku istnienia był też ośrodkiem szkolenia specjalistów morskich; artylerzystów, minerów, radiotelegrafistów, maszynistów i innych. Kronsztadzkie fortyfikacje rozbudowano w XIX w.
W czasie rewolucji 1905-1906, rewolucji lutowej, a potem rewolucji październikowej Kronsztadt był jednym z głównych ognisk rewolucji i dostarczył marynarzy do walk w Petersburgu. W okresie rewolucyjnym, od maja do sierpnia 1917 cywilnym gubernatorem Kronsztadu był Polak Tomasz Parczewski. W latach wojny domowej 1918-1920 marynarze z Kronsztadu walczyli w obronie Piotrogradu. Miasto słynie z rozegranego tam antybolszewickiego powstania pod koniec wojny domowej w Rosji. Trwało ono od 28 lutego do 18 marca 1921 roku. Bolszewicy pod dowództwem Michaiła Tuchaczewskiego pokonali zbuntowany garnizon miasta i stacjonującą tam Flotę Bałtycką.
W latach Wielkiej Wojny Ojczyźnianej 1941-1845 bazujące w Kronsztadzie siły Floty Bałtyckiej brały udział w obronie Tallina, Leningradu i rozbiciu wojsk hitlerowskich pod Leningradem w 1944. Kronsztad w 1954 był nagrodzony orderem Czerwonego Sztandaru w cześć rocznicy 250 rocznicy powstania.
Ciekawostki
W tym mieście znajduje się mareograf, który wyznacza średni poziom morza przyjęty do oznaczania wysokości w Polsce i Europie nadbałtyckiej. W mieście znajduje się muzeum morskie, pomniki Piotra I z 1841, admirała Makarowa z 1913, historyczne koszary z 1786-88, sobór morski z 1903-13, cukrownia z 1795-97.
Wcześniej układem odniesienia był tzw. kronsztad 60 nazwa pochodzi od roku opracowania tegoż układu, ówcześnie jako układ odniesienia przyjmuje się kronsztad 86, nazwa także pochodzi od roku założenia. Różnica miedzy jednym układem a drugim zmienia się lokalnie i zależy od regionu (~2,0-8,5 cm).
Miasta partnerskie
Derbent, Dagestan (2001)
Zielonodolsk, Tatarstan (1997)
Kotka, Finlandia (1993)
Mühlhausen, Niemcy (1995)
Nordborg, Dania (1998)
Okselesund, Szwecja (1995)
Osipowicze, Białoruś (1998)
Piła, Polska (1993)
Tulon, Francja (1997)
Nowoczerkask, Obwód rostowski (2004)
Nauplion, Grecja (2008)
