Wolna encyklopedia

Kropidlak
Aspergillus nigar
Systematyka
Domena	jądrowce
Królestwo	grzyby
Typ	workowce
Klasa	workowce właściwe
Rząd	kropidlakowce
Rodzina	Trichocomaceae
Rodzaj	kropidlak
Nazwa systematyczna
Aspergillus

Kropidlak (Aspergillus) - rodzaj grzybów z klasy workowców, saprofitycznych, rzadko pasożytniczych. Występuje w wilgotnych miejscach. Kropidlaki rozmnażają się za pomocą zarodników tworzących się na trzoneczkach, nadając im kształt kropidła. Ze względu na zabarwienie grzybni możemy podzielić gatunki następująco:

grzybnia żółto-pomarańczowa

• kropidlak żółty (Aspergillus flavus)
• kropidlak zielony (Aspergillus glaucus)
• kropidlak pomarańczowy (Aspergillus ochraceus)

grzybnia czerwona

• kropidlak czerwony (Aspergillus ruber)
• kropidlak różowy (Aspergillus roseus)
• kropidlak różnobarwny (Aspergillus versicolor)

grzybnia zielona

• kropidlak różnobarwny (Aspergillus versicolor)

grzybnia czarna

• kropidlak popielaty (Aspergillus fumigatus)
• kropidlak czarny (Aspergillus niger)
• Aspergillus terreus

Choroby

Niektóre gatunki kropidlaka (np. A. fumigatus) powodują choroby (aspergilozy) u ludzi np. grzybice skóry, grzybice płuc lub astmę oskrzelową, a także produkują aflatoksyny (np. A. flavus).

Zastosowania

Niektóre gatunki Aspergillus są wykorzystywane w przemyśle. W Azji Aspergillus oryzae (jap. kōji) jest wykorzystywany w procesach fermentacji podczas produkcji alkoholu z ryżu (np. sake), a także pasty miso i sosu sojowego. Innym gatunkiem używanym w Azji podczas produkcji napojów alkoholowych jest A. awamori (tzw. czarny kōji) . W biotechnologii A. niger służy do produkcji kwasu cytrynowego i różnych enzymów.

A. nidulans jest wykorzystywany w biologii jako organizm modelowy. Poznano cały genom tego organizmu - ma on wielkość około 30 milionów par zasad i zawiera około 9500 genów kodujących białka^[1]. Zsekwencjonowano również genomy innych gatunków kropidlaka, m. in. patogennego A. fumigatus^[2] i stosowanego w biotechnologii A. oryzae^[3]

Przypisy