Wolna encyklopedia
 |
Zasugerowano, aby ten artykuł zintegrować z artykułem Wyprawy krzyżowe. (dyskusja) |
Krucjata, wyprawa krzyżowa, ( łac. Crux - Krzyż) to popularna nazwa wojny prowadzonej przez chrześcijan przeciw wyznawcom innych religii (np. islamu) lub wyznań (np. albigensi) ze względów religijnych, np. w celu odzyskania terytoriów o znaczeniu religijnym, takich jak Palestyna, choć często stanowić to mogło jedynie pretekst do grabieży i gwałtów. Przypadek taki w całej wyrazistości ilustruje IV krucjata.
Najbardziej znanymi krucjatami były:
- Rekonkwista - wojny prowadzone od VIII do XV wieku na Półwyspie Iberyjskim przeciw istniejącym tam państwom arabskim.
- Wyprawy krzyżowe - prowadzone w XI, XII i XIII wieku w celu odzyskania Ziemi Świętej, a zwłaszcza Jerozolimy.
- Krucjaty połabskie - zbrojne próby chrystianizacji Słowian połabskich podejmowane w XII wieku.
- Krucjaty pruskie - zbrojne wyprawy chrystianizujące pogańskich Prusów i Jaćwingów
- Wojny husyckie - zbrojne działania prowadzone głównie przez Zygmunta Luksemburskiego przeciwko powstaniu czeskich husytów.
- Krucjaty antytureckie - ogłaszane przez papieży do walki z postępującym w Europie Imperium Osmańskim
- Krucjaty przeciwko Katarom - na początku XIII w. na terenie południowej Francji, skierowane przeciwko Katarom
- Krucjata przeciwko waldensom - w drugiej połowie XV w. na pograniczu Francji i Sabaudii, skierowana przeciwko waldensom.
Skutki wypraw krzyżowych
Na temat znaczenia i skutków wypraw krzyżowych naukowcy wciąż toczą zażarte dyskusje. W każdym razie wśród potencjalnych skutków wymieniane są:
- śmierć dziesiątek tysięcy ludzi
- powstanie zakonów rycerskich na Ziemi Świętej (takich jak templariusze, joannici i Krzyżacy)
- upadek autorytetu papiestwa przyczyna schizmy zachodniej
- pomnożenie majątku kościelnego
- rozkwit handlu lewantyńskiego
- pogłębienie wiary w Europie
- zbliżenie do siebie 3 cywilizacji: łacińskiej, greckiej i arabskiej
- ogromny rozwój miast włoskich (szczególnie Wenecji i Genui)
- rozwój kultury i nauki
- rozwój żeglugi morskiej
- przyśpieszenie przemian gospodarczych i społecznych średniowiecznej Europy
- nasilenie się fanatyzmu religijnego i silniejsza niechęć do pogan i innowierców (np. w niektórych częściach Europy do Żydów )
- pogłębienie wrogości między chrześcijaństwem a islamem
- powstrzymanie ekspansji islamskiej na Europę na kolejnych kilkaset lat
- wykształcenie się etosu rycerskiego i kultury rycerskiej
- osłabienie Cesarstwa Bizantyjskiego
- upadek Miast Wschodu, pól, winnic, lasów
- wzrost potęgi królów francuskich (gdyż najbardziej awanturniczy element opuścił kraj)
- rozkwit ruchu pielgrzymkowego
Linki zewnętrzne
Wyprawy krzyżowe w oczach Arabów, Amin Maalouf
