Wolna encyklopedia

Niektóre informacje zawarte w artykule wymagają weryfikacji. Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, jakie informacje budzą wątpliwości.

Współrzędne: 50°05′0″N 25°43′0″E / 50.08333, 25.71667

Krzemieniec
Herb Krzemieńca
Państwo	Ukraina
Obwód	tarnopolski
Powierzchnia	20,76 km²
Położenie	50° 05' N 25° 43' E
Ludność (2001) • liczba ludności	22 051
Nr kierunkowy	+380 3546
Kod pocztowy	47003
Położenie na mapie Ukrainy Krzemieniec

Krzemieniec, Krzemieniec Podolski, Krzemieniec Wołyński (ukr. Кременець, łac. Cremenecia), miasto w zachodniej części Ukrainy, na granicy Wołynia i Podola, w obwodzie tarnopolskim.

Spis treści 1 Historia 2 Architektura 3 Znane osoby związane z miastem 4 Zobacz też 5 Pobliskie miejscowości 6 Bibliografia 7 Linki zewnętrzne

Historia

• 1226 – pierwsza wzmianka o Krzemieńcu
• 1240 – jedyny zamek na Rusi niezdobyty przez Mongołów.
• 1438 – prawa miejskie, województwo ruskie
• 1795 – pod zaborem rosyjskim, siedziba powiatu krzemienieckiego
• 19 grudnia 1805 – powstało Liceum Krzemienieckie założone przez Tadeusza Czackiego
• 1832 – rząd rosyjski przeniósł zbiory i bibliotekę Liceum Krzemienieckiego do Kijowa, na bazie których stworzony został Uniwersytet Kijowski.
• W latach 1919-1939 miasto leżało w granicach Polski, później pod okupacją sowiecką
• 1945-1991 – część Ukraińskiej SSR
• od 1991 miasto należy do Ukrainy

Architektura

Najbardziej charakterystyczną budowlą Krzemieńca, która powstała w latach 1720-1740 według projektu Pawła Giżyckiego z fundacji książąt Wiśniowieckich, to kościół i klasztor Jezuitów. W 1832 roku został odebrany katolikom, którzy go odzyskali w 1920 roku w czasach II Rzeczypospolitej. Po roku 1946 budowla używana była jako sala sportowa. Obecnie kościół zamieniono na cerkiew Preobrażeńską jako "własność" ukraińskiego kościoła Prawosławnego.

W roku 1538 królowa Bona Sforza fundowała kościół, który jako fara został przekazany franciszkanom w początkach XVII w., sprowadzonym przez biskupa łuckiego Marcina Szyszkowskiego. Istniejącą dziś świątynię ufundowali Książęta Wiśniowieccy i Zbarscy – sfinansowali też budowę klasztoru. Kościół znacznie przebudowano i powiększono w połowie XVII w. Wówczas też powstała dzwonnica. W roku 1832 w ramach represji po upadku powstania listopadowego, klasztor zamknięto a świątynię przekazano wiernym prawosławnym. Obecnie sobór pw. św. Mikołaja.

Przy ulicy Szewczenki stoi Klasztor Bohojawleński dawniej należący do reformatów. Został ufundowany przez Stanisława Potockiego w roku 1750. W 1832 przekazany prawosławnym w ramach represji popowstaniowych. W czasach II Rzeczypospolitej rezydował tutaj zwierzchnik Cerkwi Prawosławnej na Wołyniu.

Znane osoby związane z miastem

• Juliusz Słowacki
• Salomea Słowacka
• Tadeusz Czacki
• Hugo Kołłątaj

Zobacz też

• Cmentarze w Krzemieńcu

Pobliskie miejscowości

• Brody – 100 km ma zachód od Krzemieńca
• Jaworów
• Poczajów – 25 km na południowy zachód od Krzemieńca
• Białokrynica – pałac Zbaraskich, park.
• Wiśniowiec – gniazdo Wiśniowieckich
• Zbaraż

Bibliografia

• Julian Ursyn Niemcewicz "Juljana Ursyna Niemcewicza, podróże historyczne po ziemiach polskich między rokiem 1811 a 1828 odbyte", wydawcy A. Franck; B. M. Wolff, Petersburg, 1858, strony: 191-199 Czytaj

Linki zewnętrzne

• Krzemieniec w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich
• Radziecka mapa topograficzna 1:100 000
• Galeria zdjęć z Krzemieńca
• Strona ze wspomnieniami z Krzemieńca