Wolna encyklopedia
Współrzędne: 50°26' N 16°14' E
| Kudowa-Zdrój | |||||
|
|||||
| Województwo | dolnośląskie | ||||
| Powiat | kłodzki | ||||
| Gmina - rodzaj |
Kudowa-Zdrój miejska |
||||
| Założono | 1354 | ||||
| Prawa miejskie | 1945 | ||||
| Burmistrz | Czesław Kazimierz Kręcichwost | ||||
| Powierzchnia | 33,90 km² | ||||
| Położenie | 50° 26' N 16° 14' E |
||||
| Wysokość | 370-420 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2007) • liczba ludności • gęstość |
ok 10 170 300 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
74 | ||||
| Kod pocztowy | 57-350 57-351 | ||||
| Tablice rejestracyjne | DKL | ||||
Położenie na mapie Polski  Kudowa-Zdrój
|
|||||
| TERC10 (TERYT) |
5020108031 | ||||
| Miasta partnerskie |  Náchod Hronov Horn-Bad Meinberg |
||||
|
Urząd miejski3
ul. Zdrojowa 24 57-350 Kudowa-Zdrójtel. 74 866-19-26; faks 74 866-13-51 (e-mail) |
|||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Kudowa-Zdrój (niem. Bad Kudowa, czes. Lázně Kudova lub Lázně Chudoba) – miasto i gmina w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim.
W latach 1976-1991 miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Kudowa-Zdrój. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa wałbrzyskiego.
Według danych z 30 czerwca 2004 2, miasto miało 10 274 mieszkańców.
W miejscowości działa klub piłkarski Włókniarz.
Spis treści |
Struktura powierzchni
Według danych z roku 2002 6, Kudowa-Zdrój ma obszar 33,99 km², w tym:
- użytki rolne: 40%
- użytki leśne: 15%
Miasto stanowi 2,07% powierzchni powiatu.
Demografia
Dane z 30 czerwca 20042:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 10 274 | 100 | 5447 | 53 | 4827 | 47 |
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
302,3 | 160,3 | 142 | |||
Według danych z roku 20026, średni dochód na mieszkańca wynosił 1762,08 zł.
Geografia
Kudowa jest położona w dolinie na pograniczu Gór Stołowych i Pogórza Orlickiego na wysokości od 370 do 420 m n.p.m. nad potokiem Bystra, który poprzez rzekę Metuję (czes. Metuje) wpada do Łaby (zlewisko Morza Północnego). Położenie Kudowy na południowych stokach powoduje, że ma ona klimat łagodniejszy od miejscowości położonych w Kotlinie Kłodzkiej, od której jest oddzielona Przełęczą Polskie Wrota. Do 21 grudnia 2007 posiadało cztery przejścia graniczne na granicy z Czechami – drogowe w dzielnicy Słone i piesze w dzielnicy Czermna oraz w dzielnicy Brzozowie/Brzozowice i Pstrążna, zlikwidowane na mocy Układu z Schengen.
Tranzyt
- 8E67 Droga krajowa nr 8 E67 (trasa europejska) Praga - Helsinki
- 387 Droga wojewódzka nr 387
- stacja kolejowa Kudowa-Zdrój.
Historia
Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1354 r. Wieś, która dała początek miastu, nazywała się Lipolitov a następnie z czes. Chudoba. Anegdota głosi, że nazwa ta (w języku polskim bieda) odzwierciedlała status materialny mieszkańców. Znana jest też nazwa Ćermenske Lazne. W XVII w. odkryto źródła leczniczych wód o zróżnicowanym składzie chemicznym. W 1636 r. powstały pierwsze urządzenia kąpielowe. W połowie XIX w. została uznana za pierwsze uzdrowisko kardiologiczne w Niemczech. Dodatkowy impuls do rozwoju miasta jako kurortu dało otwarcie linii kolejowej w 1905 r. W wyniku II wojny światowej, w 1945 r. pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Republiką Czechosłowacką toczył się spór graniczny, między innymi o Kudowę. Strona czechosłowacka wysłała nawet w ten rejon pociąg pancerny.
Ostatecznie miasto weszło w skład państwa polskiego. Jego dotychczasową ludność wysiedlono do Niemiec. Jednocześnie w 1945 r. Kudowa otrzymała prawa miejskie.
Turystyka
Głównymi atrakcjami turystycznymi Kudowy jest położona w dzielnicy miasta Czermna Kaplica Czaszek – jedna z trzech w Europie (kaplica wyłożona czaszkami i piszczelami ludzi zmarłych w czasie wojny trzydziestoletniej oraz zarazy), odrestaurowany park zdrojowy z pijalnią wód mineralnych (wody arsenowe) i otwarte w 2002 r. kryte kąpielisko. W Kudowie organizowane są Festiwale Moniuszkowskie, których repertuar złożony jest w większej części z dzieł Stanisława Moniuszki, twórcy polskiej opery narodowej.
Ponadto jest dogodnym punktem wypadowym dla jednodniowych wycieczek w Góry Stołowe (Szczeliniec Wielki, rezerwat Błędne Skały), sanktuarium w Wambierzycach oraz do Czech, w tym do Pragi położonej w odległości 150 kilometrów.
Posiada rozbudowaną bazę noclegową, zarówno w sanatoriach (możliwość z korzystania z zabiegów przyrodo-leczniczych), jak i w licznych pensjonatach i hotelach.
Kudowa również posiada trzy wody źródlane, dwie z nich (Marchlewski i Śniadecki) są umieszczone w budynku (można się napić za złotówkę), a trzeci jest umieszczony niedaleko stawu (w Parku Zdrojowym, bez opłat), niestety nie ma podziału na zimną i ciepłą jak dwa poprzednie.
W Kudowie działa również Muzeum Zabawek, Muzeum Żaby, gromadzące wszelkie gadżety związane z tym płazem oraz Szlak Ginących Zawodów.
W dzielnicy Czermna udostępniona jest do zwiedzania szopka zbudowana w latach 1904-1924 składająca się z ok. 250 ruchomych figurek lipowych.
W Pstrążnej znajduje się skansen, w którym zgromadzono m.in. drewniane budynki z Kotliny Kłodzkiej wraz z ich wyposażeniem - meblami, pościelą, sprzętami gospodarskimi.
Religia
Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:
Katolicyzm
- Kościół Rzymskokatolicki
- Parafia pw. Świętej Katarzyny - ul. Kościelna 29
- Dom Zakonny Misjonarzy Klaretynów - ul. Lubelska 3
Protestantyzm
- Kościół Ewangelicko-Augsburski
- Filiał parafii w Kłodzku
- Kościół Zielonoświątkowy
- Zbór w Kudowie-Zdroju - ul. Zdrojowa 41
Kontrowersje w sprawie nazwy
Nazwy miejscowości i ich części ustalane są przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który, po zasięgnięciu opinii Komisji Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych, publikuje wykazy nazw oraz ogłasza ich zmiany w Dzienniku Ustaw. Tak ustalone nazwy są oficjalnymi nazwami urzędowymi. Wszystkie inne formy nazw są nazwami potocznymi.
Nazwa miejscowości Kudowa-Zdrój pisana z łącznikiem (dywizem) jest właśnie formą zatwierdzoną urzędowo. Forma nazwy pisana bez łącznika, tzn. "Kudowa Zdrój", jest natomiast formą potoczną. Do niedawna forma ta była jednak podawana jako poprawna przez słowniki języka polskiego (np. przez "Nowy słownik ortograficzny PWN"). Powstawał przez to rozdźwięk pomiędzy formą urzędową nazwy tego miasta a formą słownikową. Jednak te różnice przestały istnieć w 2004 roku. Wtedy to Rada Języka Polskiego uchwaliła, że dwuczłonowe nazwy wszystkich miejscowości z członem "Zdrój" występującym na drugim miejscu należy pisać z łącznikiem, co znaczy, że również z językowego punktu widzenia obecnie jedynie poprawną formą jest Kudowa-Zdrój.
Władze wielu miejscowości, w tym Kudowy-Zdroju, posługują się nazwami nieoficjalnymi i niepoprawnymi. Takie działanie jest niezgodne z Ustawą z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych, która jednoznacznie stwierdza, że w użyciu urzędowym należy stosować wyłącznie nazwy oficjalne.
Z formalnego punktu widzenia formę Kudowa Zdrój bez dywizu należy uznać za błędną.
Dzielnice i osiedla
- Brzozowie/Brzozowice
- Bukowina
- Czermna
- Jakubowice - polożone niedaleko Narodowego Parku Gór Stołowych.
- Pstrążna
- Słone
- Zakrze
Sąsiednie gminy
Lewin Kłodzki, Radków, gmina Szczytna. Gmina sąsiaduje z Czechami.
Miasta Partnerskie
Náchod Czechy
Hronov Czechy
Horn-Bad Meiberg Niemcy
Zobacz też
Imię noszą lub nosiły
MS Kudowa Zdrój, drobnicowiec, zatonął 20 stycznia 1983
Galeria
 Park zdrojowy |
 Park zdrojowy i pijalnia |
 Zameczek - stara część |
 Zameczek - nowa część |
 Sanatorium Polonia |
Linki zewnętrzne
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
- Strona internetowa Kudowy-Zdroju
- Strona Kudowy - historia, pocztówki
- Kudowa w obiektywie mieszkańców
- Stare i współczesne obrazy miasta ze strony Wratislaviae Amici
Miasta: Bystrzyca Kłodzka • Duszniki-Zdrój • Kłodzko • Kudowa-Zdrój • Lądek-Zdrój • Międzylesie • Nowa Ruda • Polanica-Zdrój • Radków • Stronie Śląskie • Szczytna
Gminy miejskie: gmina Duszniki-Zdrój • Kłodzko • Kudowa-Zdrój • Nowa Ruda • Polanica-Zdrój
Gminy miejsko-wiejskie: Bystrzyca Kłodzka • Lądek-Zdrój • Międzylesie • Radków • Stronie Śląskie • Szczytna
Gminy wiejskie: Kłodzko • Lewin Kłodzki • Nowa Ruda
