Wolna encyklopedia

Lód - minerał z gromady tlenków o przybliżonym wzorze chemicznym H₂O. Jest to stan stały wody.

Spis treści 1 Właściwości fizyczno-chemiczne 2 Odmiany polimorficzne lodu 3 Tworzenie się lodu 4 Zobacz też 5 Bibliografia

Właściwości fizyczno-chemiczne

Proces zamarzania wody zachodzi w temperaturze 0°C przy ciśnieniu atmosferycznym wynoszącym 101 325 Pa. Przy obniżaniu się temperatury gęstość wody nie wzrasta. Maksimum jej gęstości występuje przy 4°C, następnie nieco maleje. Przy zamarzaniu gęstość wody maleje o 10 procent. Dzięki temu lód pływa. Zbiorniki wodne zamarzają w związku z tym od powierzchni w dół.

Lód jest kryształem dwójłomnym, jednak jego współczynniki załamania różnią się niewiele: wynoszą n_o = 1,309 i n_e = 1,313 dla długość fali około 590nm.

Odmiany polimorficzne lodu

W dużych zakresach ciśnień można wyróżnić ogółem osiem odmian polimorficznych lodu, oznaczanych symbolicznie liczbami rzymskimi.

• I - najbardziej powszechna, występująca w warunkach normalnych (ziemskich);ułożenie atomów w przestrzeni odpowiada heksagonalnej sieci krystalicznej trydymitu
• I_c- odmiana regularna, powstaje podczas szybkiej resublimacji pary wodnej na zimnych powierzchniach (od -130°C do -190°C); struktura odpowiada krystobalitowi
• III - prawdopodobnie ma strukturę podobną do tetragonalnej, syntetycznej odmiany dwutlenku krzemu zwanej keatytem
• VII - tzw.lód gorący (niewidoczny na diagramie)- występuje w jeszcze bardziej ekstremalnych warunkach; pod ciśnieniem 39 tys atm w temperaturze 192°C ma gęstość 1,5 g/cm^3; podejrzewa się, że może występować w głębi lodowych księżyców Jowisza.

Tworzenie się lodu

Tworzenie się lodu można zaobserwować w różnych miejscach i pod różnymi postaciami.

• z atmosfery lód spada zwykle w formie krystalicznej, na przykład w postaci igieł lodowych, krupy czy gradu
• na powierzchni ziemi tworzy się przez zamarzanie wody na gruncie, na przykład w postaci: gołoledzi, ślizgawicy czy podczas przymrozku przygruntowego. Ponadto powstaje także poprzez zamarzanie zbiorników wodnych. Tereny leżące w cieniu lasów czy gór to miejsca szczególnie podatne na powstawanie lodu. Są nimi na przykład drogi prowadzące przez lasy, również atak wiatru może spowodować oblodzenie. Zależność tego zjawiska zależy od pory roku i szerokości geograficznej.
• lód na morzu, w miarę obniżania się temperatury wody, przyjmuje coraz trwalsze formy, aż do powstania zwartej pokrywy lodowej. W czasie wiatru i silnych fal obserwuje się pękanie pokrywy lodowej oraz tworzenie kry i ławic lodu. Podczas topnienia lodu na zamarzniętych zbiornikach wodnych jego pękanie wywołuje powstawanie dryfującej kry.
  • w okolicach podbiegunowych zamarznięta woda tworzy góry lodowe. Niektóre z nich osiągają olbrzymie rozmiary. Rekordowa pod względem wielkości góra lodowa została odkryta w 1956 roku na południowym Pacyfiku. Jej powierzchnia miała ponad 31,000 km² - co stanowi około 1/10 powierzchni Polski.

Zobacz też

• suchy lód, sztuczny lód, góra lodowa, kryształ lodu, lodowiec, lodospad, lodołamacz, lód lodowcowy, niebieski lód lodowcowy, lód firnowy
• Lód (książka) Władimira Sorokina

Bibliografia

• Włodzimierz Trzebiatowski "Chemia nieorganiczna", Warszawa 1965