Wolna encyklopedia
Liczba Knudsena – jedna z bezwymiarowych liczb podobieństwa stosowanych w mechanice płynów. Jej wartość służy jako podstawowe kryterium stosowalności równań mechaniki płynów. Liczba ta nazwana jest na cześć Duńskiego fizyka Martina Knudsena (1871–1949).
Spis treści |
Definicja
Charakterystyczna długość L
W większości zjawisk transportu płynu można określić tzw. długość charakterystyczną L określającą (minimalną) skalę długości, na jakiej obserwuje się znaczące różnice w parametrach makroskopowych przepływu. Wielkość ta ma charakter umowny i zależy od konkretnego zjawiska – dla opływu jako L można przyjąć średnicę (lub promień) opływanego obiektu; dla przepływu przez kanał jako L można przyjąć jego średnicę (w największym przewężeniu). Należy podkreślić, że różni autorzy mogą stosować nieco inne definicje L, szczególnie dla przepływów w skomplikowanych geometriach (np. w substancjach porowatych), dlatego wielkość ta nie ma jednoznacznie określonej wartości.
Definicja liczby Knudsena
Po ustaleniu wartości długości charakterystycznej L, liczbę Knudsena (oznaczaną literami Kn) definiuje się jako iloraz

gdzie
Liczba Knudsena dla gazu idealnego
W przypadku gazu idealnego wzór powyższy prowadzi do

gdzie:
- kB = stała Boltzmanna (1.38×10-23 J/K)
- T = temperatura (K)
- σ = średnica czynna cząsteczek gazu(m)
- P = ciśnienie (Pa)
Zastosowania
W kinetycznej teorii gazów liczba Knudsena służy jako parametr rozwinięcia perturbacyjnego Chapmana-Enskoga, które po odrzuceniu składników wyższego rzędu prowadzi do równań Naviera-Stokesa. Oznacza to, że warunkiem na to, by płyn można było traktować jako ośrodek ciągły, jest dostatecznie mała wartość liczby Knudsena. W praktyce jako wartość graniczną przyjmuje się
– jeżeli Kn nie przekracza tej wielkości, to płyn można traktować jako ośrodek ciągły opisywany równaniami Naviera-Stokesa. W przeciwnym wypadku do opisu transportu należy zastosować metody fizyki statystycznej.
Ponieważ średnia droga swobodna cząsteczek powietrza w warunkach normalnych wynosi
m, w większości przypadków praktycznych liczba Knudsena jest bardzo mała, w związku z czym przepływ można opisywać równaniami mechaniki płynów. Wyjątek stanowią zjawiska transportu w silnie rozrzedzonych gazach (np. w egzosferze), w ośrodkach mikroporowatych (przepływ Knudsena) i zjawiska zachodzące w normalnych przepływach w bardzo cienkiej warstwie przypowierzchniowej.