Wolna encyklopedia
| جامعة الدول العربية Jāmaʻat ad-Duwal al-ʻArabiyya Liga Państw Arabskich |
|||
|
|||
 |
|||
| Język roboczy | arabski | ||
| Siedziba | Kair | ||
| Członkowie | 22 | ||
| sekretarz generalny | Amr Moussa | ||
| Utworzenie | 22 marca 1945 | ||
Liga Państw Arabskich (LPA, Liga Arabska; arab. جامعة الدول العربية, Dżami‘a al-Duwal al-Arabija; ang. League of Arab States, Arab League) - organizacja międzynarodowa utworzona 22 marca 1945 w Kairze przez państwa arabskie powiązane wspólnotą języka, historii, kultury i religii. Powstanie Ligi zostało zatwierdzone podpisaniem przez 7 krajów założycielskich Protokołu Aleksandryjskiego. Obecnie jej członkami jest 21 państw oraz Organizacja Wyzwolenia Palestyny. Siedzibą LPA jest Kair (w latach 1979-1990 był nią Tunis).
Spis treści |
Członkowie
- państwa założycielskie (22 marca 1945, oprócz Jemenu - 5 maja 1945):
Arabia Saudyjska
Egipt (zawieszony w latach 1979-1989)
Irak
Jemen
Jordania (wówczas jeszcze jako Transjordania)
Liban
Syria
- późniejsi członkowie (wg daty przystąpienia)
Libia - 28 marca 1953 (wycofała się w październiku 2002)
Sudan - 19 stycznia 1956
Maroko - 1 października 1958
Tunezja - 1 października 1958
Kuwejt - 20 lipca 1961
Algieria - 16 sierpnia 1962
Zjednoczone Emiraty Arabskie - 6 czerwca 1971
Bahrajn - 11 września 1971
Katar - 11 września 1971
Oman - 29 września 1971
Mauretania - 26 listopada 1973
Somalia - 14 lutego 1974
Palestyna reprezentowana przez Organizację Wyzwolenia Palestyny - 9 września 1976
Dżibuti - 4 września 1977
Komory - 20 listopada 1993
Cele organizacji
Liga Państw Arabskich powstała w celu zacieśnienia współpracy politycznej, społecznej, ekonomicznej, edukacyjnej i kulturowej pomiędzy powstającymi po drugiej wojnie światowej nowymi państwami arabskimi. Przyświecała im także myśl zapewnienia równowagi politycznej (dominującą rolę miał wtedy Egipt) oraz stworzenie jednolitej siły przeciwstawnej do ruchów syjonistycznych.
Cele Ligi można podsumować następująco:
- zacieśnianie stosunków między państwami członkowskimi,
- koordynacja akcji politycznych prowadzących do ściślejszej współpracy,
- koordynacja działalności gospodarczej i kulturalnej na rzecz wszystkich Arabów.
Organy organizacji
- Rada Ligi- organ plenarny. Działa opierając się na Regulaminie uchwalonym 13 października 1951r. Składa się z przedstawicieli wszystkich członków. W zależności od potrzeb zbiera się na szczeblu szefów państw, szefów rządów lub ministrów spraw zagranicznych. Każdy przedstawiciel dysponuje jednym głosem. Decyzje podejmowane są jednomyślnie, w zależności od omawianego problemu, zwykłą większością głosów, większością kwalifikowaną 2/3. Rada zbiera się dwa razy do roku (w marcu i wrześniu). Ma obecnie 16 Komitetów Wyspecjalizowanych. Za najważniejszy organ Rady uznaje się Komitet Polityczny powołany w 1946r. Rada zatwierdza też projekt budżetu i ustala składki członkowskie poszczególnych państw.
- Rada Wspólnej Obrony- założona w 1950 r., po zawarciu umowy o Wspólnej Obronie i Współpracy Gospodarczej. Celem jej powołania była próba eliminacji błędów popełnionych przez kraje arabskie w zakresie współdziałania militarnego w wojnie z Izraelem w 1948r. Składa się ona ministrów spraw zagranicznych i ministrów obrony państw członkowskich. Podlega jej stały Komitet Wojskowy, składający się z szefów sztabów armii państw arabskich. Decyzje podejmowane w tym organie większością dwóch trzecich głosów są obowiązkowe.
- Rada Gospodarcza- Jej utworzenie przewidywał Układ o Wspólnej Obronie i Współpracy Ekonomicznej z 13 kwietnia 1950r., który wszedł w życie 22 sierpnia 1952r. Do powołania i usamodzielnienia się Rady Gospodarczej doszło w 1959r. Składa się z ministrów państw członkowskich, odpowiedzialnych za sprawy gospodarcze, lub ich przedstawicieli. Jej zadaniem jest stymulacja międzynarodowej współpracy gospodarczej.
- Sekretariat Główny- kieruje działalnością bieżącą Ligi. Jest głównym organem administracyjnym i finansowym Ligi. Do 1979r. mieścił się w Kairze, a następnie został przeniesiony do Tunisu. Od 1990r. jego siedzibą jest ponownie Kair. W ramach Sekretariatu działa kilkanaście departamentów. Budżet tworzony jest ze składek członkowskich, którymi obciąża się państwo w zależności od ich liczby ludności oraz dochodów i możliwości ludności żyjącej w danym państwie.
źródło: Łoś-Nowak Teresa, Organizacje w stosunkach międzynarodowych : istota - mechanizmy działania - zasięg, Wrocław : Wydaw. Uniwersytetu Wrocławskiego, 1999.
Sekretarze generalni
| Imię i nazwisko | Narodowość | Rozpoczęcie prac | Zakończenie prac |
| Abdul Razek Azzam | Egipt | 1945 | 1952 |
| Abdul Khlek Hassouna | Egipt | 1952 | 1972 |
| Mahmoud Riyadh | Egipt | 1972 | 1979 |
| Chedi Klibi | Tunezja | 1979 | 1990 |
| Assad al-Assad | Liban | 1990 | 1991 |
| Dr. Ahmad Esmat Abd al Meguid | Egipt | 1991 | 2001 |
| Amre Mahmoud Moussa | Egipt | 2001 |